Amerika stapt uit het klimaatverdrag van Rio

President Trump kondigde vorige week aan dat hij middels een presidentieel decreet uit 66 internationale organisaties stapt, waaronder diverse VN-organisaties. Die organisaties druisen in tegen de belangen van de VS, aldus het decreet. De meest in het oog springende organisaties op de lijst zijn het United Nations Framework Convention on Climate Change (UNFCCC), ook wel het Klimaatverdrag van Rio genoemd en het VN-klimaatpanel IPCC, dat iedere zes tot acht jaar drie lijvige rapporten publiceert, die als basis dienen voor de onderhandelingen binnen het UNFCCC.

indepen.eu

Het Klimaatverdrag van Rio uit 1992 is de basis geworden voor de jaarlijkse klimaatconferentie, de zogenaamde Conference of the Parties (COP), waarvan die in Parijs in 2015 de bekendste is geworden, vanwege het daar gesloten Klimaatakkoord van Parijs. Zowel het Kyotoprotocol als het Klimaatakkoord van Parijs (het is geen verdrag met bindende afspraken) borduren dus voort op het Klimaatverdrag van Rio.

Vorig jaar, meteen nadat Trumps tweede termijn inging trok hij Amerika voor de tweede keer terug uit het Klimaatakkoord van Parijs (Biden had de VS weer aangesloten bij het akkoord). Maar terugtrekking uit het UNFCCC is veel fundamenteler. “Dit is een monumentale verandering”, stelde een zichtbaar stralende Marc Morano, een van de bekendste Amerikaanse critici van het UNFCC, dan ook in een tv-interview. Ook Matthew Wielicki, een op 𝕏 zeer actieve  klimaatscepticus reageert positief op de beslissing in een op 𝕏 gepubliceerd artikel: “Tegenwoordig zijn veel onderdelen van de VN niet langer gericht op het voorkomen van oorlog. Ze zijn gericht op het afdwingen van klimaatbeleid, het bevorderen van ‘gelijkheid’ (equity), en het normaliseren van permanente financiële transfers van rijke landen naar armere landen.” Voorstanders van ambitieus klimaatbeleid veroordelen uiteraard de beslissing van Trump en stellen onder andere dat Amerika zichzelf daarmee in de eigen voet schiet.

Amerika is nu het enige land ter wereld dat geen deel meer uitmaakt van het UNFCCC. Juristen zullen nog wel een tijdje steggelen over de vraag of een Amerikaanse president dit zomaar kan doen via een decreet. Het verdrag werd namelijk in 1992 geratificeerd door de Amerikaanse senaat (met 92 voor en nul tegen). Maar voorlopig lijkt het antwoord dat het inderdaad kan en dat het best lastig kan worden om in de toekomst weer toe te treden, omdat de senaat dan opnieuw erover moet stemmen.

Geld

De jaarlijkse grote klimaatconferenties, die door tienduizenden onderhandelaars, activisten, handelaren en journalisten bezocht worden, gaan tegenwoordig vrijwel uitsluitend over geld. Hoeveel moet het Westen, dat historisch gezien het meeste CO₂ heeft uitgestoten, gaan betalen, via allerlei fondsen, aan ‘ontwikkelingslanden’? Dit laatste woord staat tussen aanhalingstekens omdat landen als China en India (nummer 1 en 3 van de wereld als het om de uitstoot van broeikasgassen gaat) volgens het verdrag uit 1992 zich nog altijd mogen opstellen als een ontwikkelingsland en formeel dus geen verplichtingen hebben om hun CO₂-uitstoot af te bouwen.

Jaarlijkse CO2-emissies per land. Bron: Our World in Data

Green Climate Fund

Een van de fondsen die de laatste jaren vanuit de klimaatconferenties werd opgetuigd is het Green Climate Fund. Dit fonds financiert wereldwijd projecten zowel op het gebied van mitigatie (hier: CO₂-reductie) als adaptatie (je aanpassen aan veranderingen, denk aan het bouwen van dijken). Dit fonds valt direct onder het UNFCCC-proces en niet verrassend kreeg het fonds dan ook te horen dat de Amerikaanse financiële bijdrage eraan (tot nu toe twee miljard dollar) met onmiddellijke ingang wordt stopgezet en dat de VS zijn zetel in de board opgeeft.

Amerika is met 22 procent de grootste financier van de VN en ditzelfde percentage gold dan ook voor het UNFCC. De Amerikaanse bijdrage aan de UNFCCC is op zich bescheiden (orde van grootte tien miljoen dollar per jaar). Filantropen zoals Michael Bloomberg hebben al aangeboden om het gat te dichten en het hele UNFCCC-proces, dat wil zeggen de klimaatonderhandelingen en de organisatie van de jaarlijkse klimaatconferenties, komt derhalve niet meteen in gevaar. De Amerikanen praten alleen niet meer mee.

De 66 organisaties bij elkaar, waaruit Trump de VS nu terugtrekt, waren volgens schattingen van AI-model Grok goed voor 650 miljoen dollar aan Amerikaanse steun in 2023. Dat is al een wat serieuzer bedrag.

Maar het echt grote geld gaat om in het klimaatbeleid zelf, de duizenden miljarden die nodig zijn voor de transitie naar een CO₂-vrije economie. Mark Carney, destijds als speciaal klimaatgezant van de VN (tegenwoordig is hij premier van Canada), zei in een speech in 2019 dat er tussen 2015 en 2030 al 90 biljoen dollar (90.000 miljard dollar, dat komt in de buurt van het mondiale bnp) nodig zou zijn aan investeringen in infrastructuur. Ook binnen de klimaatonderhandelingen worden de geëiste bedragen almaar hoger. Waar eerst 100 miljard dollar per jaar werd gevraagd door ontwikkelingslanden is dat bedrag de laatste jaren opgelopen naar 1300 miljard dollar per jaar vanaf 2035. Dit bedrag is niet toegezegd door de rijke landen en klimaatonderhandelingen gaan dus daarover. Het belangrijkste signaal dat Trump met zijn actie afgeeft is dat Amerika niets ziet in dergelijke betalingen. Daarnaast is het een duidelijk signaal dat Amerika onder Trump geen heil meer ziet in tal van globalistische organisaties (eerder stapten de VS ook al uit de wereldgezondheidsorganisatie WHO) en hun vaak misantropische agenda’s. Tenslotte is het ook het nakomen van een verkiezingsbelofte.

Rio en IPCC

Het Klimaatverdrag van Rio uit 1992 stelt dat een gevaarlijke verstoring van het klimaat door de mens vermeden dient te worden. Met ‘door de mens’ bedoelde men destijds al de uitstoot van broeikasgassen. Dat was opmerkelijk omdat het eerste rapport van het VN-klimaatpanel IPCC, gepubliceerd in 1990, nog geen bewijs had gevonden dat de opwarming van de aarde door CO₂ en andere broeikasgassen veroorzaakt werd. Pas in 1995 concludeerde het IPCC, in het tweede rapport, dat er “een waarneembare invloed van de mens was op het klimaat”. Dat gebeurde echter na last minute wijzigingen in het rapport, die zeer omstreden waren. Het debat tussen klimaatsceptici en mainstream onderzoekers ontbrandde daarmee in volle hevigheid, eerst in de VS en later in de hele wereld. Het debat raakte gepolariseerd en gepolitiseerd en dat duurt tot op de dag van vandaag voort.

Critici, waaronder ondergetekende, stellen dat de politiek vooruit liep op de wetenschap en daarmee de klimaatwetenschap onder druk gezet heeft. Het IPCC had in feite als taak gekregen van de politiek om met ‘het bewijs’ te komen voor de politieke VN-agenda om broeikasgassen te beteugelen. Deze politisering van de klimaatwetenschap werd openlijk zichtbaar in de climategate-affaire eind 2009 (destijds voor mij de aanleiding om met de website climategate.nl te beginnen), waarbij duizenden e-mails van prominente en aan het IPCC gelieerde klimaatwetenschappers na een hack online werden gezet. Wat sceptici al jaren bevroedden bleek waar te zijn: klimaatwetenschappers gebruikten hun posities bij instituten en wetenschappelijke tijdschriften om klimaatsceptici uit de literatuur en uit het IPCC-rapport te weren. Ze sloegen zichzelf in de e-mails op de borst als dat weer eens gelukt was.

Starre klimaatvisie

In mijn boek De Staat van het Klimaat, verschenen eind 2010, analyseer ik de eerste vier IPCC-rapporten en stel ik al hardop de vraag: is het IPCC nog te redden? De Nederlandse overheid vroeg mij officieel (naar aanleiding van de kritiek in mijn boek) om het vijfde IPCC-rapport te reviewen als expert reviewer. In latere rapporten en boeken analyseerde ik met collega’s ook het vijfde en het zesde IPCC-rapport (in een boek getiteld The Frozen Climate Views of the IPCC, vertaald verschenen als De starre klimaatvisie van het IPCC).

Het probleem van het IPCC is gemakkelijk samen te vatten. Het IPCC selecteert alleen wetenschappers die de gewenste boodschap (klimaatverandering is volledig veroorzaakt door CO₂ en het is een groot probleem) al volledig ondersteunen. Sceptici worden dus buitengesloten en zijn veroordeeld tot de rol van expert reviewers. Als ze al de moeite nemen om review commentaren in te dienen kunnen die gemakkelijk terzijde worden geschoven door de auteurs. Met de selectie van met name de hoofdauteurs (lead authors) ligt de uitkomst van het rapport derhalve bij voorbaat vast. Die selectie vindt ook nog eens achter gesloten deuren plaats.

De Amerikaanse klimaatonderzoeker John Christy was een van de laatste klimaatsceptici die meewerkte aan het IPCC. In reactie op de beslissing van Trump om de VS ook uit het IPCC terug te trekken zegt hij nu: “Het IPCC heeft soms best redelijke documenten geproduceerd, maar het was duidelijk een bureaucratische VN-organisatie die was opgezet met een specifiek beleidsdoel: het uitfaseren van fossiele brandstoffen”, aldus Christy. “Dat vind ik op basis van mijn eigen ervaring als lead author en doordat ik de enorme bias heb gezien bij de selectie van de auteurs.”

“Landen blijven fossiele brandstoffen gebruiken”, stelt Christy, omdat die “extreem goed werken en betaalbaar zijn.” Landen zoals Engeland en Duitsland, en staten als Californië en New York, die volop hebben geïnvesteerd in hernieuwbare energie, “gaan achteruit”, zei hij “en moeten dit zien op te lossen voordat ze zichzelf (weer) in de Donkere Middeleeuwen terugvinden.”

Het IPCC werkt op dit moment aan het zevende assessment rapport (AR7 geheten), dat tussen 2028 en 2030 zal verschijnen. Normaal gesproken is ongeveer 10 procent van de auteurs Amerikaans. Nu is dat percentage al lager en het is op dit moment onduidelijk wat de terugtrekking van Trump uit het IPCC voor hen betekent. Wel is duidelijk dat Amerikaanse auteurs niet op de kosten van de overheid naar buitenlandse bijeenkomsten kunnen vliegen. Maar ook hiervoor worden in de VS al steunfondsen opgetuigd.