Afrikaanse pijpleiding wapen tegen westers klimaatdogma en buitenlandse controle

De politieke machten in de Verenigde Naties en de Europese Unie hebben Afrika decennialang de les gelezen over ‘klimaat-deugdzaamheid’. Netto-nul-beloftes, hernieuwbare doelstellingen, ESG-kaders en nog meer, vormen de steeds groeiende lijst van voorschriften voor het ‘genezen van de planeet’.

De zogenaamde elite van de ontwikkelde wereld, die al geïndustrialiseerd is door het gebruik van fossiele brandstoffen en een volle maag heeft, stabiele elektriciteitsnetten en ongekende luxe, presenteert een ‘koolstofarme’ economie als moreel superieur. Afrikaanse landen worden onder druk gezet om ‘duurzame’ energiebronnen te gebruiken – voornamelijk wind- en zonne-technologie – om de ontwikkeling van de rijke voorraden steenkool, olie en aardgas van het Donkere Continent effectief te verhinderen en afhankelijkheid van buitenlandse regeringen te creëren.

Nu een Afrikaanse ondernemer resoluut actie onderneemt om de ketenen van deze afhankelijkheid te doorbreken, blijkt dat de klimaatstrijders niet de bewakers van de planeet zijn, maar de bewakers van geopolitieke controle.

In november 2025 tekende Aliko Dangote, de rijkste zakenman van Afrika, een ontwikkelings-overeenkomst ter waarde van 1 miljard dollar met de president van Zimbabwe, Emmerson Mnangagwa, voor de aanleg van een ruim 2000 km lange brandstofpijpleiding die zich uitstrekt van Walvisbaai in Namibië, via Botswana tot Bulawayo in Zimbabwe. Teams werken aan de route, logistiek, grondverwerving en regelgevende details.

Het project is onderdeel van het beleid van de Zimbabwaanse regering en de pijpleiding is een morele verplichting voor het land geworden. Om te begrijpen waarom, moeten we kijken naar de huidige situatie.

Er zijn maar weinig moderne economieën die zo snel zijn ingestort als die van Zimbabwe onder de regering van wijlen Robert Mugabe, die bekend stond om corruptie en rampzalige landhervormingen. Een land dat ooit Zuid-Afrika van voedsel voorzag, werd een schrikbarend voorbeeld.

Hoewel Mugabe in 2017 uit zijn ambt werd gezet, kampt Zimbabwe nog steeds met dagelijkse stroomonderbrekingen van 18 uur, waardoor het land volgens schattingen van de Wereldbank jaarlijks meer dan 6% van het bruto binnenlands product verliest. Het wegnemen van die economische rem, zou ruimte creëren voor daadwerkelijke groei.

Groene voorstanders willen dat de regering vertrouwt op de Kariba-dam, een waterkrachtcentrale die door milieuactivisten als ‘hernieuwbaar’ wordt beschouwd. Maar de natuur is niet betrouwbaar. Door een droogte (vanwege El Niño) is de capaciteit van de Kariba-dam teruggelopen tot een schamele 9%. De potentie van de dam droogt op, en daarmee ook de economische toekomst van een natie.

Veelbelovender is de pijpleiding. De route – van de Atlantische kust van Namibië, via het stabiele, democratische Botswana, naar Zimbabwe – creëert een nieuwe strategische energiecorridor voor zuidelijk Afrika. Deze integreert de tien economieën van de Southern African Development Community op een manier die decennia van politieke topontmoetingen niet hebben kunnen bewerkstelligen.

Er schuilt een zekere ironie in de geopolitiek van deze pijpleiding-overeenkomst. Jarenlang heeft het Westen Afrika gewaarschuwd voor de gevaren van ‘schulden aan China’, zonder een haalbaar alternatief voor de energie-infrastructuur te bieden. Nu zorgt een pijpleiding voor pan-Afrikaanse commerciële samenwerking die zowel de westerse klimaatlessen als de leningen van Peking omzeilt.

De schatting van de werkgelegenheid die het project oplevert, varieert van 50.000 tot 100.000 banen tijdens de bouwfase en de operationele levensduur van het project. In landen met een werkloosheid van meer dan 20% zijn dit enorme cijfers.

De Dagonte-pijpleiding biedt aantrekkelijke economische voordelen: buitenlandse aannemers, die rekening zouden houden met de kosten van regelgeving en de ‘groene’ bureaucratie, zouden waarschijnlijk tientallen miljarden vragen voor een vergelijkbare corridor. Dangote levert de pijpleiding, een cementfabriek, een kunstmestfabriek en energie-infrastructuur voor een fractie van die kosten.

Het project maakt de raffinaderij van Dangote in Lagos (Nigeria) tot een van ‘s werelds grootste raffinaderijen op één locatie, met een groei van de huidige 650.000 vaten per dag (bpd) naar 1.4 million bpd in 2028.

Deze ontwikkelingen tekenen een nieuwe energiekaart in de regio en vormen een bedreiging voor externe belangen. China en het Westen strijden om invloed op de Afrikaanse grondstoffen. Een regionale brandstofader verzwakt hun invloed. Ze kunnen geen voorwaarden opleggen aan landen die hun eigen energie verzorgen.

Voor Zimbabwe zullen de gevolgen onmiddellijk merkbaar zijn. De economie betaalt nu hoge premies voor geïmporteerde diesel die per vrachtwagen wordt geleverd. Elke liter passeert meerdere grenzen, elk met tarieven en vertragingen. Omdat Zimbabwe geen kust heeft, is het kwetsbaar. De pijpleiding doorbreekt dat patroon. Zodra brandstof van Walvisbaai naar Bulawayo en verder naar de hoofdstad van Zimbabwe, Harare, stroomt, dalen de kosten en hoeft de productiesector eindelijk niet meer te draaien op dure brandstof voor de elektriciteitsgeneratoren.

Dit geeft een angstaanjagend signaal af aan de klimaat-tsaren dat de ontwikkelingslanden wakker worden. Leiders zoals president Mnangagwa en industriëlen zoals Dangote beseffen dat de ‘groene energietransitie’ een luxegoed is – en waarschijnlijk nep – dat ze zich niet kunnen veroorloven. Ze kiezen voor de weg van India en China: snelle industrialisatie, aangedreven door alles wat werkt. En wat op dit moment onmiskenbaar werkt, zijn fossiele brandstoffen.