Na een week van massale protesten kwam Ierland tot stilstand. Boeren, vrachtwagenchauffeurs en vervoerders blokkeerden snelwegen, havens en de enige olieraffinaderij van het land, waardoor een derde van de tankstations zonder brandstof kwam te zitten. De directe aanleiding was een scherpe stijging van de wereldwijde brandstofprijzen door de militaire operaties van de VS en Israël tegen Iran en de daaruit voortvloeiende verstoringen in de Straat van Hormuz. Maar de diepere grieven waren duidelijk. Demonstranten eisten niet alleen een maximum voor de brandstofprijzen, maar ook de opschorting van geplande verhogingen van de CO2-belasting — beleidsmaatregelen die energie voor veel huishoudens al tot een luxe hadden gemaakt.

Aan de basis van de woede lag, zoals commentatoren bij MCC Brussel en elders opmerkten, de opgestapelde last van strenge groene decarbonisatie in combinatie met snelle massale immigratie, die beide ondraaglijke kosten hebben opgelegd aan werkende mensen zonder dat ze tastbare voordelen opleverden. De uiteindelijke reactie van de regering – 505 miljoen euro aan belastingverlagingen en een uitstel van de verhoging van de koolstofbelasting – was een erkenning dat het klimaat- en migratiebeleid van de elite uiteindelijk had geleid tot een sociale explosie op straat. Toch steunt de Ierse regering, net als haar tegenhangers in de EU en het VK, al lang op de door de elite gestuurde integratie, die bewust is afgeschermd van de democratische politiek en echte steun van het volk.

Sovjet-Unie

De Europese Unie en het VK lijken steeds meer op de late Sovjet-Unie, zowel wat betreft institutionele opzet als ideologische starheid. Een niet-gekozen centrale bureaucratie bepaalt de beleidsagenda, terwijl nationale parlementen en het Europees Parlement weinig meer zijn dan democratisch theater. De 32.000 ambtenaren van de Europese Commissie, die genieten van juridische immuniteit en royale privileges, functioneren als een moderne nomenklatoera die is afgeschermd van verantwoording. Zoals Finn Andreen documenteerde in zijn analyse van februari 2026 voor het Mises Institute, opereert Brussel via een vorm van “democratisch centralisme”, waarbij tijdens opeenvolgende crises — globalisering, Covid, Oekraïne, migratie — gestaag soevereiniteit van de lidstaten naar boven wordt overgedragen.

Een vergelijkbare observatie komt naar voren in Russisch academisch commentaar waarin de EU wordt beschreven als een geopolitieke entiteit die is gebaseerd op ideologie in plaats van op organische nationale belangen. Het resultaat is een staat die faalt in klassiek-liberale functies – onderhoud van infrastructuur, openbare orde, prijsstabiliteit, nationale defensie en het faciliteren van vrijwillige uitwisselingen – terwijl hij uitblinkt in narratief-management en het onderdrukken van afwijkende meningen. Dit is geen retorische overdrijving. Het is het waarneembare resultaat van gecentraliseerde planning, gehuld in progressieve kleding.

Waar de USSR de Nieuwe Sovjetmens beloofde, toegewijd aan het collectieve welzijn, eist het huidige EU-model naleving van DEI, ESG, critical race theory, ‘klimaatrechtvaardigheid’ en een steeds groter wordende hiërarchie van slachtofferschap. Het overheidsapparaat is niet gericht op het leveren van meetbare resultaten op het gebied van levensstandaard of veiligheid, maar op het in bedwang houden van de ontevredenheid van bevolkingsgroepen die worden onderworpen aan beleid dat wordt opgelegd door grootstedelijke elites met luxe overtuigingen en groepsdenken. In een woedende tirade die vorige week werd uitgezonden, beschuldigde een beller naar het Britse Talk TV met de naam ‘Georgina’ Sir Keir Starmer ervan “de nationale identiteit uit te wissen ten gunste van een globalistische agenda”. Voor veel luisteraars geldt haar scherpe kritiek op de Britse premier evenzeer voor mensen als de voorzitter van de Europese Commissie, Ursula von der Leyen, en voor de leiders van de Ierse coalitieregering van Fianna Fáil en Fine Gael.

Echo’s van het Sovjetverleden

De structurele parallellen zijn treffend. In de USSR namen het zorgvuldig geselecteerde Politbureau en het Centraal Comité de echte beslissingen; de Opperste Sovjet keurde ze louter goed. In de EU dicteert de niet-gekozen Commissie het handels-, energie-, industrie- en milieubeleid, terwijl de lidstaten slechts de schijn van soevereiniteit behouden. Zelfs het post-Brexit Groot-Brittannië vertoont dezelfde symptomen. De overwinning van Labour in 2024, behaald met 33,7% van de stemmen (en slechts 20% van de kiezers), weerspiegelde geen wijdverbreid enthousiasme, maar afkeer van 14 jaar conservatieve convergentie naar dezelfde kosmopolitische progressieve consensus. De prestaties van de staat op het gebied van kernfuncties blijven verslechteren.

Klassieke liberalen vanaf Adam Smith somden de legitieme taken van de overheid op als het waarborgen van externe defensie, de veiligheid van eigendomsrechten, de handhaving van contracten, de levering van publieke goederen zoals wegen en bruggen, de handhaving van de openbare orde en een stabiele munteenheid. In heel West-Europa worden deze basiszaken verwaarloosd, terwijl middelen worden gestoken in het afdwingen van het narratief en regelgeving die te ver reikt.

Groot-Brittannië biedt een treffend voorbeeld van looncompressie die zelfs de niveaus uit het Sovjettijdperk overtreft. Het minimumloon bedraagt nu ongeveer 66% van het gemiddelde inkomen — hoger dan de Sovjetpiek van ruwweg 60%. Na aftrek van belastingen, uitkeringen en openbare diensten slinkt de netto-inkomensverhouding tussen iemand die £ 100.000 verdient (top 5%) en een fulltime minimumloonwerker tot ruwweg 3:1. Tijdens de Sovjetperiode daalde de vergelijkbare verhouding nooit onder de 5:1 en schommelde deze meestal tussen 3,2 en 4,4. Dit is geen egalitair succes; het is de stagnatie die wordt veroorzaakt door hoge marginale belastingen, ‘uitkeringsvallen’ en regelgevings-belemmeringen voor mobiliteit.

Ideologische reïncarnatie: van rood naar regenboog

De ideologie is van kleur veranderd, maar niet van karakter. Het Sovjetcommunisme dwong conformiteit af via klassenstrijd; het progressieve credo van vandaag dwingt die af via identiteit, gelijkheid en klimaat. Oppositiepartijen die als ‘extreemrechts’ worden bestempeld – de Duitse AfD, het Franse Rassemblement National, het Britse Restore Britain – worden geconfronteerd met meedogenloze vijandigheid van de media, bureaucratische intimidatie en juridisch activisme.

In het Verenigd Koninkrijk is tweeledige politiezorg (two-tier policing) routine geworden: online opmerkingen over massale immigratie trekken vaak sneller officiële aandacht dan winkeldiefstal, grooming gangs of islamitische radicalisering in lokale moskeeën. In een inmiddels viraal interviewfragment stelde Konstantin Kisin, de in Rusland geboren co-presentator van de Triggernometry-podcast, zijn gastheer een vraag die nog steeds weerklank vindt: “In Rusland zijn vorig jaar 400 mensen gearresteerd voor dingen die ze op sociale media zeiden. Hoeveel denk je dat er in Groot-Brittannië zijn gearresteerd?” Het antwoord – 3.300 – zorgde voor verbazing. Jaren later is de kloof alleen maar groter geworden. Alleen al in 2023 registreerde de Britse politie 12.183 arrestaties wegens “beledigende” online-uitingen. Een land dat de wereld ooit de les las over vrijheid, houdt nu toezicht op meningsuitingen met een enthousiasme dat indruk zou hebben gemaakt op de oude Sovjetcensoren.

In de EU lopen andersdenkenden het risico op buitengerechtelijke financiële sancties zonder dat er een aanklacht bij de rechtbank is ingediend. Jacques Baud, een voormalige Zwitserse kolonel en inlichtingenanalist gespecialiseerd in militaire en terrorismekwesties, zag zijn EU-tegoeden in december 2025 bevroren worden omdat hij strategische analyses had geuit die kritisch waren over het westerse beleid ten aanzien van Oekraïne; pas na publieke verontwaardiging werd een humanitaire vrijstelling verleend.

Groepsdenken

Het groepsdenken komt vooral tot uiting in de fanatieke anti-Russische houding die nu een kernelement vormt van de identiteit van West-Europa en de NAVO, met als belangrijke uitzondering het Amerika van president Trump. Rusland wordt afgeschilderd als een inherent revisionistische macht die op het punt staat Parijs en Berlijn binnen te vallen, waardoor elke vorm van onderhandeling ethisch onaanvaardbaar is voor moraliserende Europese diplomaten. Terwijl China wordt gezien als een systemische rivaal op de langere termijn, blijft de onmiddellijke obsessie de noodzaak om Rusland op te splitsen in kleinere staatjes — een thema dat herhaaldelijk wordt benadrukt door vooraanstaande EU-figuren zoals Kaja Kallas.

Dit onophoudelijke oorlogszuchtige gedrag is naadloos versmolten met de bredere progressieve ideologie. Christelijke deugden – gezin, natie, traditionele moraal – worden stelselmatig afgedaan als vrouwonvriendelijk of etno-nationalistisch. De langdurige campagne van de EU tegen het Hongarije van Viktor Orbán, dat zich heeft verzet tegen open-grenzen-beleid en de LGBTQ-agenda op scholen, is symbolisch. Na de aanvankelijke jubelstemming in Brussel over de recente verkiezingsnederlaag van premier Orbán, drong een meer nuchter besef door bij de EU-bureaucraten toen de winnende kandidaat Péter Magyar (Tisza-partij) slechts enkele dagen later duidelijk verklaarde dat “Hongarije geen enkel [immigratie]pact zal aanvaarden. Sterker nog, ik ga het grenshek nog verder versterken.”

Globalistisch bestuur dat nationale grenzen overschrijdt, het joods-christelijke erfgoed van het Westen kleineert, fossiele brandstoffen demoniseert en hernieuwbare energiebronnen verheft tot morele imperatieven, is de nieuwe orthodoxie geworden. De heersende elites van Europa belichamen een bestuursstijl die emotionele signalen verwart met bekwaam staatsmanschap.

Onderdrukking van afwijkende meningen

Handhaving vereist institutionele slagkracht. NAVO-lidstaten zwoegen onder geheime ‘verplichtingen’ of veerkracht-doelstellingen die voorrang kunnen krijgen boven binnenlandse beleidskeuzes. De Nederlandse minister van Volksgezondheid noemde deze verplichtingen publiekelijk als reden waarom bepaalde maatregelen ter voorbereiding op een pandemie niet konden worden doorgevoerd. Strategische communicatie-initiatieven in het Europees Parlement worden niet geleid door het directoraat Communicatie, maar door de commissaris voor Veiligheid — een bewijs dat defensie- en inlichtingenbureaus nu boven de politiek staan. Migratie, energiebeleid, volksgezondheid en de houding ten opzichte van Rusland worden allemaal in de eerste plaats gepresenteerd als veiligheidsdreigingen. Afwijkende meningen worden geherdefinieerd als cognitieve oorlogsvoering; toegang tot alternatieve media wordt prima facie bewijs van buitenlandse invloed. Het Westen dat ooit zonder vrees Sovjetkranten importeerde, behandelt Russische media nu als hersenspoeling en verbiedt bijvoorbeeld RT.

Energierantsoenering: op weg naar Sovjet-achtige neergang

Terwijl de politieke elites in de EU, Canada en Australië de sluiting van de Straat van Hormuz aanwijzen als de oorzaak van de energiecrisis, is dit slechts de vonk. De brandstof voor de brandhaard in het Westen (met de belangrijke uitzondering van de VS onder president Trump) heeft zich al minstens de afgelopen twee decennia, zo niet langer, opgestapeld.

Net Zero-doelstellingen, gebaseerd op IPCC-klimaatmodellen die zijn ‘afgestemd’ op vooraf bepaalde uitkomsten, functioneren als een de facto rantsoeneringsmechanisme. Huishoudens en de industrie worden via belastingen, mandaten en prijssignalen gestimuleerd om hun verbruik te verminderen. De sancties tegen Rusland in 2022 hadden een schoolvoorbeeld van een boemerangeffect: de EU en het VK, die opzettelijk de productie in de Noordzee, fracking, kolencentrales en nucleaire capaciteit hadden teruggeschroefd, werden prijsnemers op de wereldwijde LNG-markten, terwijl de Verenigde Staten recordvolumes exporteerden. De binnenlandse energieovervloed werd opgeofferd op het altaar van de emissiereductie; het resultaat was hogere prijzen, industriële offshoring en geopolitieke irrelevantie.

Een Britse econoom sprak onlangs hardop uit wat velen stilletjes dachten: hoge energieprijzen zijn “goed voor het klimaat” omdat ze de vraag verminderen. Onder verwijzing naar onderzoek waaruit blijkt dat een stijging van de Britse benzineprijzen met 10% het verbruik met wel 5% kan verminderen, onderschrijft de analyse in feite rantsoenering via de prijs als instrument van het milieubeleid. Energierekeningen bevatten al 40-50% aan belastingen, maar het verlagen daarvan om de lasten voor huishoudens en bedrijven te verlichten, wordt afgedaan als onhaalbaar.

De (late) erkenning door zowel de Duitse bondskanselier Friedrich Merz als Ursula von der Leyen dat de voortijdige sluiting van kerncentrales een “strategische fout” was, heeft niet geleid tot een ommezwaai in het energiebeleid. De groene religie, met de Commissie als priesterorde, blijft dominant. Het economische oordeel is ondubbelzinnig. Van het vierde kwartaal van 2019 tot dezelfde periode in 2025 steeg het Amerikaanse bbp met 14,6%, terwijl dat van Duitsland met slechts 0,5% toenam — de zwakste prestatie binnen de G7. Het Britse bbp groeide in dezelfde periode met 5,3%; de eurozone haalde 6,7%. De prognoses van het IMF en de OESO voor 2026 voorspellen een groei van bijna 2% voor de VS, terwijl de EU en het VK achterblijven met respectievelijk minder dan 1,5% en 1%.

Moraliserend

Europa moet smeken op de wereldwijde energiemarkten, en is afhankelijk van leveranciers die het ooit trachtte tot onderwerping te moraliseren. Rusland heeft zich van zijn kant aangepast. Sancties hebben de economie eerder versterkt dan gebroken; binnenlandse trots heeft de vroegere verliefdheid op westerse modellen vervangen. Na de sluiting van het tankerverkeer door de Straat van Hormuz zijn de sancties op de Russische olie-export opgeheven en zijn de olieprijzen hoog – wat beide ten goede komt aan de Russische economie.

Russen beschouwen een langdurige scheiding van een in verval geraakt Westen nu over het algemeen als een verstandige bescherming. Het Rusland van Poetin blijft in wezen een status-quomacht, die bezorgd is om de bescherming van etnische Russen in het nabije buitenland. Dit na de herhaalde mislukkingen van het Minsk-proces en de oostwaartse uitbreiding van de NAVO – maar de ideologische kruistocht van Europa heeft de bruggen voor een hele generatie verbrand.

Het ancien régime van West-Europa zal niet veel langer standhouden. Populistisch-conservatieve partijen hebben de afgelopen jaren overal op het continent terrein gewonnen, juist omdat de dagelijkse realiteit van de meerderheid in tegenspraak is met de doctrine van de elite. Maar zolang de kiezers geen terugkeer afdwingen naar economische geletterdheid, een rationeel energiebeleid en nationale soevereiniteit, zullen West-Europa en Groot-Brittannië hun Sovjet-achtige koers voortzetten: centrale planning zonder de goelag, energiebeperking zonder rijen voor de winkels en controle over het narratief zonder dat er ‘negen gram lood in het achterhoofd’ nodig is in de kelders van Stalins Lubjanka-gevangenis.