Gefeliciteerd wereld!

Hier bij The Honest Broker sluiten we 2025 af met ongelooflijk goed nieuws, dat u misschien nergens anders hoort: wereldwijd kende 2025 een van de laagste jaarlijkse sterftecijfers door extreme weersomstandigheden in de geregistreerde geschiedenis.¹

Volgens gegevens van het Centre for Research on the Epidemiology of Disasters (CRED) van de KU Leuven in België (via Our World in Data) waren er tot en met oktober 2025 wereldwijd ongeveer 4.500 sterfgevallen door extreme weersomstandigheden.² Tragisch genoeg vielen er in de laatste twee maanden van 2025 veel dodelijke slachtoffers door overstromingen in Zuid- en Zuidoost-Azië, in verband met de cyclonen Senyar en Ditwah.

Hoewel de definitieve dodentallen nog niet bekend zijn, wijzen rapporten erop dat er in de laatste twee maanden van het jaar misschien wel 1600 mensen op tragische wijze om het leven zijn gekomen bij deze en verschillende andere rampen. Als die schattingen kloppen, zou 2025 een van de jaren zijn met het laagste aantal sterfgevallen door extreme weersomstandigheden. In de hele (geregistreerde) geschiedenis! Ik ben hier voorzichtig mee, omdat er in het afgelopen decennium veel jaren zijn geweest met vergelijkbaar lage totalen, met name 2014, 2015, 2016, 2018 en 2021.

Wat we met meer zekerheid kunnen zeggen, is dat het sterftecijfer door extreme weersomstandigheden het laagste ooit is, met minder dan 0,8 sterfgevallen per 100.000 mensen (volgens bevolkingsgegevens van de Verenigde Naties). Alleen 2018 en 2015 komen in de buurt.

Om het sterftecijfer in perspectief te plaatsen, moet u het volgende in gedachten houden:

• in 1960 was het >320 per 100.000;
• in 1970, >80 per 100.000;
• in 1980, ~3 per 100.000;
• in 1990 ~1,3 per 100.000.

Sinds 2000 zijn er zes jaren geweest met <1,0 sterfgevallen per 100.000 mensen, allemaal sinds 2014. Van 1970 tot 2025 is het sterftecijfer met twee ordes van grootte gedaald. Dit is een ongelooflijk verhaal over menselijke vindingrijkheid en vooruitgang.

Er is natuurlijk ook sprake van geluk, want grote verliezen aan mensenlevens zijn nog steeds mogelijk. In 2008 waren er bijvoorbeeld bijna 150.000 sterfgevallen en een sterftecijfer van ~21 per 100.000. Grote rampen blijven een risico dat onze voortdurende aandacht en voorbereiding vereist.

Maar vergis je niet, 2025 is geen uniek jaar. Het maakt deel uit van een veel langere trend van verminderde kwetsbaarheid en betere voorbereiding op extreme gebeurtenissen. Aan deze trend ligt de succesvolle toepassing van wetenschap, technologie en beleid ten grondslag in een wereld die veel welvarender is geworden en daardoor veel beter is toegerust om mensen te beschermen wanneer er zich (onvermijdelijk) extreme gebeurtenissen voordoen. Bravo wereld!

Meer informatie:

 Formetta, G., & Feyen, L. (2019). Empirical evidence of declining global vulnerability to climate-related hazards. Global Environmental Change, 57, 101920.

1. Wat is ‘geregistreerde geschiedenis’? Het CRED zegt dat hun gegevens sinds 2000 betrouwbaar zijn, aangezien hun dataset daarvoor geen volledige wereldwijde dekking had en veel gebeurtenissen voorheen niet werden gerapporteerd. Dat betekent dat de tabellen van CRED van vóór 2000 met grote zekerheid een onderschatting zijn van het werkelijke aantal sterfgevallen door extreme weersomstandigheden.

2. Merk op dat de gevolgen van extreme temperatuur-gebeurtenissen (kou en hitte) hier niet zijn opgenomen. Niet omdat dit niet legitiem is, maar omdat het bijhouden van dergelijke gebeurtenissen pas de laatste jaren is begonnen en de methodologieën noodzakelijkerwijs verschillend zijn van het berekenen van het directe verlies aan mensenlevens door bijvoorbeeld stormen en overstromingen (bijvoorbeeld epidemiologische mortaliteit versus werkelijke mortaliteit). Zie hier een THB-discussie over enkele van deze kwesties. Mijn aanbeveling is om rekening te houden met de gevolgen van extreme temperaturen, parallel aan de gevolgen van gebeurtenissen zoals orkanen en overstromingen. En niet appels bij peren proberen op te tellen.