Op COP31 geeft zelfs de VN het op

Er is weer een jaar voorbij en er vindt weer een COP (Conference of the Parties) plaats. Deze week slaat het reizende klimaatcircus opnieuw zijn tenten op, ditmaal in de Turkse mediterrane badplaats Antalya, voor COP31, die loopt tot en met 20 november. Er worden zo’n 100.000 deelnemers verwacht. Afgezien van de gebruikelijke hoogdravende communiqués, nog meer zelfkastijding door klimaat-ngo’s en alarmerende krantenkoppen in de traditionele media, zal er weinig van praktisch belang voortkomen uit COP31 in Turkije.

Na een felle strijd tussen rivaliserende kandidaten heeft Turkije het recht verworven om gastheer te zijn, terwijl de Australische minister van Klimaat en Energie, Chris Bowen, de hamer kreeg als “voorzitter van de onderhandelingen”. Het ene land is gastheer, het andere onderhandelt, en de eilanden in de Grote Oceaan hebben, met hulp van Australië, een eigen pre-COP gekregen. David Waskow van het World Resources Institute heeft de context van de top samengevat als “hitte en Hormuz”, verwijzend naar de verzengende zomer van dit jaar in Europa, die zogenaamd bewees dat de klimaatcrisis voor de deur staat, en naar de blokkade van de Straat van Hormuz door Iran, die een aanzienlijk deel van de wereldwijde olie- en gasvoorziening afsneed en de prijzen de hoogte in joeg.

Het Hormuz-effect

Het klimaat-establishment heeft maandenlang betoogd dat zowel de hete zomer in Europa als de bevoorradingsschok door Hormuz hun standpunt bevestigen. Noem het maar het Hormuz-effect: eerst Oekraïne, nu Iran – elke oorlog in een olie- of gasproducerende regio legt onze afhankelijkheid bloot van wat Ed Miliband, de voormalige minister van Energie van het Verenigd Koninkrijk en nu minister van Buitenlandse Zaken, “petrostaten en dictators” noemde. Het enige antwoord, zo beweren Miliband en zijn mede-klimaatideologen in de EU, is “eigen hernieuwbare energie” die geen enkele despoot kan uitschakelen. VN-klimaatchef Simon Stiell zegt dat de afhankelijkheid van fossiele brandstoffen “de nationale veiligheid en soevereiniteit ondermijnt”. Tijdens de Petersberg Climate Dialogue in Berlijn in april zagen ministers een kans om wind- en zonne-energie te herpositioneren als garanties voor energiezekerheid, en de Britse klimaatminister, Katie White, noemde de transitie “nog dringender”.

Het is een merkwaardige interpretatie van de gebeurtenissen. Een land dat overgeleverd is aan geïmporteerde fossiele brandstoffen zou kunnen concluderen dat het meer daarvan zelf moet produceren, zoals Washington heeft gedaan, in plaats van nog meer in te zetten op variabele energie die op elke windstille winteravond een back-up op gas nodig heeft. Ook betekent het inruilen van afhankelijkheid van olie uit de Golf voor afhankelijkheid van Chinese zonnepanelen en mineralen bepaald geen winst aan soevereiniteit.

De voorkeur van de gastheer

De regering die COP31 organiseert, is hier een goed voorbeeld van. Economen hanteren een nuttige regel: beoordeel mensen op wat ze doen, niet op wat ze zeggen. Weken voordat hij de wereld in Antalya verwelkomde, stond de Turkse minister van Energie, Alparslan Bayraktar, naast de Iraakse minister van Olie en prees hij de haven van Ceyhan aan als een “wereldwijd energieknooppunt” en een alternatief voor Hormuz, met plannen om de capaciteit van de Iraakse pijpleiding uit te breiden en gas uit Qatar aan te voeren. Een analyse van Global Witness op basis van gegevens van Rystad Energy voorspelt dat de staatsoliemaatschappij TPAO haar gasproductie tegen 2035 bijna zal verdrievoudigen. Ankara stapt niet af van olie en gas. Het positioneert zich om doorvoervergoedingen te innen.

En dan is er nog steenkool. Die levert nog steeds bijna een derde van de elektriciteit in Turkije, ondersteund door een regeling voor de aankoop tegen gegarandeerde prijzen voor steenkoolcentrales die loopt tot 2030. In juni kondigde de regering een uitbreiding van 1.050 MW aan voor de Cenal-kolencentrale. Toen een rechtbank de geplande uitbreiding van de Afşin-Elbistan-bruinkoolcentrale ongeldig verklaarde, ging het ministerie van Milieu, onder leiding van niemand minder dan COP31-voorzitter Murat Kurum, in beroep tegen de uitspraak. Aan de andere kant van de wereld, in Canberra, heeft de regering van Bowen onlangs goedkeuring gegeven voor een uitbreiding van de Saraji-dagbouwkolenmijn in Queensland.

De groene lobby stelt dit alles voor als een “geloofwaardigheidsprobleem” voor de gastheren van COP31. Niets is minder waar. Het is een kwestie van daadwerkelijke voorkeur. Regeringen die verantwoording verschuldigd zijn aan kiezers die elektriciteitsrekeningen betalen en benzinetanks vullen, zullen in de eerste plaats de energiezekerheid beschermen en pas in de tweede plaats klimaatbeloften herhalen. De Turkse president Recep Tayyip Erdoğan zei precies dat, en waarschuwde dat elk voorstel dat er niet in slaagt klimaatdoelstellingen te verzoenen met de sociale en economische realiteit, gedoemd is te mislukken. Dat is misschien wel de eerlijkste uitspraak die door iemand in verband met COP31 is gedaan.

Alles elektrificeren – maar waarmee?

Aangezien er geen akkoord over fossiele brandstoffen in het vooruitzicht ligt, is het belangrijkste punt van het Turkse voorzitterschap een vrijwillige toezegging, ‘35-by-35’ genaamd, om het aandeel van elektriciteit in de wereldwijde energievraag te verhogen van ongeveer 20% vandaag tot 35% in 2035. Campagnevoerders waren ontzet toen ze ontdekten dat de tekst regeringen niet vraagt zich te verbinden tot het opwekken van de extra stroom uit schone bronnen; er staat alleen dat het gebruik van schone elektriciteit zal variëren naargelang de nationale omstandigheden. Activisten waarschuwen dat de toezegging regeringen in staat zou kunnen stellen uitbreiding van gasgestookte elektriciteitsopwekking als vooruitgang te tellen.

Vanuit hun standpunt hebben ze gelijk om zich zorgen te maken. Ongeveer een derde van de wereldwijde elektriciteit wordt nog steeds opgewekt met steenkool. Fundamenteler nog is dat elektriciteit slechts ongeveer een vijfde van het finale energieverbruik uitmaakt. De rest bestaat uit de directe verbranding van olie, gas en steenkool voor vervoer, industriële warmte, petrochemische producten, meststoffen en nog veel meer waarin zonnepanelen en windturbines niet kunnen voorzien. Een technologie-neutrale elektrificatiedoelstelling is een stilzwijgende erkenning dat de decarbonisatie van de resterende 80 procent van het finale energieverbruik niet door VN-verklaringen zal worden gerealiseerd.

Er is nog een andere ontwikkeling. De snelst groeiende bron van energievraag in de rijke wereld is kunstmatige intelligentie, en datacenters hebben 24 uur per dag elektriciteit nodig. Het IEA verwacht dat hun vraag tegen 2030 zal verdubbelen; in de Verenigde Staten wordt al 40% daarvan geleverd door gas, en volgens het IEA zorgt de Amerikaanse stroomvraag vanuit datacenters voor ondersteuning van steenkoolverbranding. De AI-boom wordt gevoed door gas, steenkool en kernenergie, omdat wind, zon en batterijen de enorme behoefte aan basislast-stroom niet kunnen stillen.

En voor een groot deel van Azië blijft steenkool de goedkoopste en meest betrouwbare bron. In de halfjaarlijkse update van het IEA wordt nu verwacht dat de wereldwijde vraag naar steenkool in 2026 met 1,2% zal stijgen tot een recordhoeveelheid van 8,94 miljard ton, waarmee de eerdere voorspelling van een daling wordt teruggedraaid. China en India zijn samen goed voor ongeveer 70% van het wereldwijde verbruik. Was ‘Old King Coal’ tijdens COP28 in Dubai de olifant in de kamer, in Antalya zal hij de rekening voor de kamer betalen.

Routekaarten die nergens naartoe leiden

Tijdens COP30 vorig jaar in Belém (Brazilië), steunden meer dan 80 landen een “routekaart” voor de transitie weg van fossiele brandstoffen, maar grote olieproducenten en verschillende opkomende economieën weigerden elke verwijzing hiernaar in de onderhandelde tekst. Deze week publiceerde Brazilië die vrijwillige routekaart, waarin de transitie als urgent en onvermijdelijk werd bestempeld, terwijl de Braziliaanse functionarissen benadrukten dat het een oproep tot vrijwillige actie was en geen document waarover onderhandeld moet worden tijdens COP31. De uitfasering van fossiele brandstoffen staat in Antalya niet eens op de formele agenda. In plaats daarvan is er sprake van landen die transitie-routekaarten volgen die ‘op maat’ zijn gemaakt voor hun eigen omstandigheden en beperkingen, wat in de praktijk betekent dat elke regering zal doen wat ze toch al van plan was.

Gefrustreerd door de consensusregel die olieproducenten de mogelijkheid geeft om nee te zeggen, zijn de fanatiekelingen een parallel spoor ingeslagen. In april kwamen 57 landen bijeen in Santa Marta, Colombia, voor de eerste conferentie over de overgang weg van fossiele brandstoffen; China, Rusland en de Verenigde Staten waren niet uitgenodigd. Dit leverde slechts vrijwillige plannen op; een Verdrag over fossiele brandstoffen dat door slechts 18 landen werd gesteund, haalde de definitieve tekst niet. David Wojick van CFACT vraagt zich af of een dergelijk verdrag een nog radicalere rivaal van het UNFCCC zou kunnen worden, die concurreert om een slinkende geldpot nu het Amerika van Trump zich heeft teruggetrokken.

Ook de uiteindelijke uitkomst in Antalya wordt alvast afgezwakt. Australië en Turkije zullen een “door het voorzitterschap geleid” kaderbesluit opstellen dat, in tegenstelling tot andere formele teksten, niet woord voor woord tussen regeringen wordt uitonderhandeld. Na 30 jaar waarin over elke term in elk communiqué de hele nacht werd gestreden, drijft het COP-proces af van het sluiten van verdragen naar een bazaar van vrijwillige toezeggingen over transitieplannen en elektrificatie.

Ondertussen heeft de VN stilletjes de doelstellingen bijgesteld. Het Emissions Gap Report 2026 van het UNEP, met de veelzeggende titel The Point of Return, geeft toe dat het beperken van de opwarming tot 1,5 °C zonder aanzienlijke overschrijding niet langer haalbaar is. Bij de presentatie verklaarde secretaris-generaal António Guterres dat de missie er nu op gericht is om elke overschrijding “zo klein en zo kort mogelijk” te maken. Het getal van 1,5 °C was altijd al een willekeurige grens die voor het gemak van politici in het leven was geroepen. Nu dit cijfer formeel is losgelaten, stelt niemand in de klimaatbureaucratie voor om het apparaat dat is opgebouwd om het te verdedigen, af te bouwen. In plaats daarvan krijgen we een nieuwe doelstelling en een oproep om terug te keren van de overschrijding.

Resultaten zonder dollars

Op een bepaald niveau draait elke COP om geld: hoeveel westerse regeringen zullen betalen om zichzelf groene oplossingen op te leggen, en hoeveel extra ze zullen betalen, in de vorm van ‘klimaatfinanciering’, om de rest van de wereld te overtuigen om te volgen. Het principe van “gemeenschappelijke maar gedifferentieerde verantwoordelijkheden” heeft die asymmetrie in het systeem ingebouwd. Tijdens COP29 in Bakoe (Azerbeidzjan), beloofden rijke landen 300 miljard dollar per jaar, tegenover de 1,3 biljoen dollar die ontwikkelingslanden eisten, waarbij de kloof werd verdoezeld met een “routekaart” waarvan de eerste uitvoeringsupdate in Antalya wordt verwacht.

Dit jaar blijft het chequeboek dicht. Een intern EU-document dat Reuters heeft ingezien, stelt dat er “geen ruimte” is voor nieuwe toezeggingen inzake klimaatfinanciering tijdens COP31. In plaats daarvan zal Brussel aandringen op een “mitigatiepakket” om de bestaande toezeggingen van landen om te zetten in daadwerkelijke emissiereducties.

Met andere woorden: kom je beloften na, maar verwacht niet dat wij daarvoor betalen.

De EU wil ook het “Just Transition Mechanism” – waarover in Belém in principe overeenstemming is bereikt – wereldwijd invoeren, naar het voorbeeld van haar eigen regeling voor de Europese steenkoolregio’s: in feite een fonds voor de werknemers in de olie-, gas- en steenkoolsector die hun baan verliezen terwijl de wereld “overstapt” op hernieuwbare energie. Maar tijdens de besprekingen in Bonn in juni, toen de Afrikaanse Groep subsidies eiste, hield Groot-Brittannië vol dat het mechanisme “niet over financiering gaat”. Een rechtvaardige transitie zonder geld is een slogan, geen mechanisme.

Waarom plotseling zo zuinig? De contrarevolutie van Trump heeft de grootste geldkraan van allemaal dichtgedraaid. Antalya is de eerste COP sinds de tweede uittreding van Amerika uit het Akkoord van Parijs van kracht werd, op 27 januari 2026, en het Witte Huis heeft aangekondigd zich terug te trekken uit de UN Framework Convention zelf, als eerste land ooit dat dit doet. Washington onthoudt zich niet langer alleen van globalistische plannen, maar blokkeert ze ook. Zoals toen zijn diplomaten, samen met Saoedi-Arabië, de Internationale Maritieme Organisatie er vorig jaar toe brachten de wereldwijde koolstofheffing voor de scheepvaart uit te stellen.

Europa kan het gat niet opvullen. Het collectieve Westen, zonder het Amerika van Trump, staat zelf op zijn laatste benen: Groot-Brittannië en Frankrijk gaan gebukt onder enorme schulden en tekorten, Duitsland komt net uit jaren van stagnatie te midden van hoge energiekosten en de-industrialisering, en NAVO-leden hebben toegezegd de uitgaven voor defensie en veiligheid tegen 2035 te verhogen tot 5% van het bbp. Geld dat aan tanks en luchtverdediging wordt uitgegeven, kan niet ook nog eens worden besteed aan zonneparken in Afrika. Al decennialang is klimaatfinanciering een spel van ‘bootleggers and baptists’: beloof trouw aan de zaak en incasseer de subsidies. Ontwikkelingslanden zouden de legitieme aspiraties van hun burgers altijd voorrang geven boven de westerse eisen om af te zien van de fossiele brandstoffen die het Westen rijk hebben gemaakt – een vorm van klimaatkolonialisme die Afrikaanse leiders in toenemende mate hebben afgewezen.

Martelaren, actievoerders en zondebokken

Nu Australië het voorzitterschap bekleedt, zullen de kleine eilandstaten opnieuw in de schijnwerpers staan, in de nasleep van een pre-COP in het gebied van de Grote Oceaan en de Taku Pakasoa-verklaring. Rupert Darwall, wiens nieuwe boek ik onlangs heb besproken, heeft de rol van deze “klimaatmartelaren” en hun verdwijnende eilanden – een vast onderdeel van elke COP – onder de loep genomen. Het is ongemakkelijk dat uit een onderzoek uit 2018 bleek dat de landoppervlakte van Tuvalu tussen 1971 en 2014 juist met 2,9% is toegenomen.

Zoals gebruikelijk bij de COP-spektakels zullen de ngo’s en hun bondgenoten in de media massaal aanwezig zijn. Na de bosbranden bij Antalya in september eiste 350.org dat Turkije vóór de top een tijdschema voor de uitfasering van steenkool zou aankondigen. Voor de campagnevoerders zijn de spelbrekers van recente COP’s gemakkelijk te benoemen: een Amerikaanse president die klimaatverandering een “hoax” noemt en het “defaitisme” van Bill Gates, wiens ommezwaai ten aanzien van het klimaat-catastrofisme de kaarten duidelijk op tafel legde. Dat kiezers en Aziatische energieplanners simpelweg de kosten hebben afgewogen en tot de conclusie zijn gekomen dat “Net Zero” tekortschiet, is een mogelijkheid die zij niet in overweging nemen.

Dat maakt Europa en Groot-Brittannië tot de laatste ware gelovigen, die nog steeds het evangelie van klimaatleiderschap prediken aan een gemeente die de kerk grotendeels heeft verlaten.

COP31, weer een sisser?

Wat mogen we dan verwachten van Antalya? Een handvol vrijwillige toezeggingen; een “routekaart” die niemand hoeft te volgen; een mechanisme voor een “rechtvaardige transitie” zonder het geld om het te laten werken. Talrijke plechtige waarschuwingen over overschrijding van de grenzen, en aanzienlijk minder aandacht voor de recordcijfers van de vraag naar steenkool, de gasgestookte datacentra, de plannen voor de Ceyhan-pijpleiding en de uitbreidingen van de mijnen in Queensland. De 100.000 deelnemers zullen naar huis vliegen, en het wereldwijde energiesysteem zal grotendeels doorgaan zoals voorheen, beheerst door de rekenkunde van kosten, betrouwbaarheid en veiligheid in plaats van de theologie van klimaatconferenties.