Matt Ridley denkt dat de ‘klimaatpapegaai’ bijna dood is

In het tijdschrift The Spectator verklaarde de Britse schrijver, journalist en zakenman Matt Ridley onlangs dat “de rage rond de opwarming van de aarde eindelijk, gelukkig, aan het uitsterven is. Om Monty Python te parafraseren: de klimaatpapegaai zit misschien nog wel vastgespijkerd aan zijn stokje op de COP-top in Belém, Brazilië – of op Harvard en op CNN – maar elders is hij dood.” Ridley stelde ook dat de uitspraken van Bill Gates, waarin hij toegaf dat de opwarming van de aarde “niet zal leiden tot de ondergang van de mensheid”, een belangrijke nagel aan de doodskist van de klimaatpaniek is. De afname van het klimaatalarmisme  was het belangrijkste onderwerp in Ridleys ICSF/Clintel-lezing: “The Great Climate Climbdown” (1 april).

Afzwakken

In zijn lezing legde Ridley uit waarom het klimaatalarmisme volgens hem aan het vervagen is. Een belangrijke factor is het afnemende vertrouwen van het publiek in wetenschappelijke en institutionele autoriteit, vooral na de COVID-19-pandemie. Volgens Ridley “heeft de COVID-pandemie ervoor gezorgd dat mensen wantrouwend staan tegenover de wetenschap en experts”, en dit scepticisme is overgeslagen naar klimaatdebatten. Hij stelde ook dat overdreven voorspellingen en opvallende fouten de geloofwaardigheid hebben ondermijnd.

Ridley noemde echter de economische realiteit als de meest doorslaggevende factor. Hij benadrukte dat de beloofde betaalbaarheid van decarbonisatie niet is uitgekomen: “Het blijkt duur, onhandig en een stap achteruit te zijn.” Volgens hem treffen stijgende energieprijzen huishoudens met lagere inkomens onevenredig hard, waardoor klimaatbeleid politiek en maatschappelijk omstreden is. Deze economische druk heeft de aandacht verschoven naar energiezekerheid en betaalbaarheid, vooral in regio’s zoals de Verenigde Staten en delen van Azië.

Een centraal thema in Ridleys betoog is het falen van hernieuwbare energie – vooral wind- en zonne-energie – om betrouwbare en schaalbare oplossingen te bieden. Deze bronnen zijn inherent variabel en Ridley stelde dat “de transitie ernaartoe simpelweg niet van de grond komt.” Hoewel hij hernieuwbare energie niet volledig afwijst, vroeg hij zich af waarom bezorgdheid over klimaatverandering vaak gelijkgesteld wordt aan krachtige steun voor deze specifieke technologieën.

Schalierevolutie

Ridley benadrukte de zeer grote impact van de schalierevolutie, met name in de Verenigde Staten. Vooruitgang in de winning van olie en gas uit schalieformaties heeft het aanbod drastisch vergroot en de bezorgdheid over schaarste aan hulpbronnen verminderd. Hij stelde dat deze ontwikkeling de mondiale energiemarkten heeft hervormd en eerdere aannames over de onvermijdelijkheid van een snelle transitie weg van fossiele brandstoffen, heeft ondermijnd.

Technologische trends, met name de opkomst van kunstmatige intelligentie, versterken de vraag naar betrouwbare energie nog verder. Ridley merkte op dat datacenters en AI-infrastructuur continue, betrouwbare stroom nodig hebben. Dit zorgt momenteel voor een voorkeur voor fossiele brandstoffen en kernenergie boven variabele hernieuwbare energiebronnen. Dit heeft er toe geleid dat delen van de technologiesector een meer pragmatische houding hebben aangenomen ten aanzien van het energiebeleid.

De wetenschap

Op wetenschappelijk vlak erkende Ridley dat de mondiale temperaturen stijgen, maar hij betwistte de ernst van de voorspelde gevolgen. Hij verklaarde: “Ik ben iemand die denkt dat het warmer wordt… maar ik denk niet dat het erger wordt.” Hij stelde dat veel voorspelde negatieve gevolgen – zoals een toename van extreem weer – zich niet in de verwachte mate hebben voorgedaan. Volgens hem “leven we al in die toekomst en valt het allemaal best mee”, waarmee hij zegt dat de ervaring in de praktijk niet overeenkomt met eerdere sombere voorspellingen.

Ridley uitte kritiek op klimaatmodellen en stelde dat “de modellen nog steeds te hoog zitten”, wat betekent dat ze de opwarming overschatten in vergelijking met waarnemingen. Hij bracht dit in verband met aannames over de klimaatgevoeligheid die volgens hem te hoog zijn. Daarnaast benadrukte hij de historische klimaatvariabiliteit en stelde hij dat de huidige temperaturen niet ongekend zijn wanneer ze worden bekeken over langere tijdschalen, zoals het Holoceen (zie ook: Clintel-artikel hier of bij andymaypetrophysicist.com).

Een zeer belangrijk punt in Ridleys lezing is het positieve effect van kooldioxide op de plantengroei. Hij benadrukte het bewijs van wereldwijde “vergroening” en stelde dat verhoogde CO2-niveaus hebben bijgedragen aan een duidelijke uitbreiding van de vegetatie wereldwijd. Dit effect heeft aanzienlijke voordelen voor de landbouw en ecosystemen, en wordt in beleidsdiscussies onderschat.

Economische analyse speelt een centrale rol in Ridleys kritiek. Hij zette vraagtekens bij de rechtvaardiging van grootschalige uitgaven voor decarbonisatie door kosten en baten tegen elkaar af te wegen. Verwijzend naar schattingen van de maatschappelijke kosten van koolstof, stelde hij dat klimaatmaatregelen onevenredig duur kunnen zijn: “Het is gewoon niet logisch om een fortuin te betalen voor iets dat maar een paar centen bespaart.”

Ridley illustreerde dit punt aan de hand van economische lange-termijnscenario’s en stelde dat toekomstige generaties, zelfs bij aanzienlijke opwarming, waarschijnlijk veel welvarender zullen zijn dankzij aanhoudende economische groei. Hij betwijfelde ironsich of relatief kleine dalingen in de verwachte welvaart – veroorzaakt door klimaateffecten – echt een existentiële bedreiging vormen.

Politieke dynamiek

De lezing ging in op de politieke dynamiek. Ridley had kritiek op wat hij omschreef als de consensus onder grote politieke partijen ten gunste van een krachtig klimaatbeleid, met het argument dat dit het open debat beperkte heeft. Hij stelt dat deze consensus begint te barsten, vooral nu de economische kosten duidelijker worden.

De economische realiteit, technologische ontwikkelingen en veranderende publieke opvattingen verzwakken de dominantie van het alarmistische klimaatverhaal. Maar Ridley waarschuwde wel voor extreme standpunten. Hij adviseerde critici van het gangbare klimaatbeleid om klimaatverandering niet volledig af te doen, waarbij hij opmerkte dat dergelijke retoriek de geloofwaardigheid kan ondermijnen. In plaats daarvan riep hij op tot meer betrokkenheid bij technische en beleidsdiscussies, waarbij hij het belang benadrukte van gedetailleerde, op bewijs gebaseerde argumentatie. Degenen die sceptisch staan tegenover de gangbare benaderingen, moeten zich dieper en rigoureuzer in het debat mengen als ze de toekomstige richting ervan willen beïnvloeden.

Bekijk hieronder de lezing van Matt Ridley: