Meteoroloog Ryan Maue: “Duitsland redt het niet” als de winter streng wordt

En plotseling wijzen de weermodellen op strenge winterse omstandigheden in Europa voor begin januari.

De meteoroloog Maue schrijft in dit verband over een artikel getiteld: “On the Link Between Weather Regimes and Energy Shortfall During Winter for 28 European Countries” (vertaling: Over het verband tussen weerspatronen en energietekorten tijdens de winter in 28 Europese landen), gepubliceerd in Meteorological Applications (2025) door Emmanuel Rouges, Marlene Kretschmer en Theodore G. Shepherd. De auteurs onderzoeken hierin hoe specifieke atmosferische patronen de balans tussen de energievraag en de productie van hernieuwbare energie in heel Europa beïnvloeden.

Update: so what would happen with today’s Europeean energy system if the Winter of 1962-1963 happened again?

Not good! Germany 🇩🇪 won’t make it … exceptional energy shortfalls https://t.co/xh1jb13TJo https://t.co/X3EHlDqwTC pic.twitter.com/zheCnTaZlk

— Ryan Maue (@RyanMaue) December 25, 2025

De studie richt zich op energietekorten, gedefinieerd als periodes waarin de vraag naar elektriciteit aanzienlijk groter is dan de productie van hernieuwbare energie (vooral wind- en zonne-energie). Er worden 28 Europese landen geanalyseerd aan de hand van een model met een ‘vast elektriciteitssysteem’ (gebaseerd op de huidige infrastructuur) en historische weergegevens om te zien hoe het weer in het verleden van invloed zou zijn op het huidige elektriciteitsnet.

De onderzoekers ontdekten dat de belangrijkste oorzaak van het tekort per regio verschilt. In landen met een koud klimaat en een lage windcapaciteit wordt het tekort voornamelijk veroorzaakt door de vraag (bijvoorbeeld een grotere behoefte aan verwarming tijdens koude periodes). In landen met een warm klimaat en een hoge windcapaciteit wordt het tekort voornamelijk veroorzaakt door de productie (bijvoorbeeld periodes met lage windsnelheden of ‘Dunkelflaute’).

In de studie werd het winterweer ingedeeld in zes specifieke ‘regimes’. Slechts een deel daarvan – voornamelijk die waarbij sprake is van atmosferische blokkering (die koude, stilstaande lucht met zich meebrengt) – is verantwoordelijk voor het merendeel van de dagen met een groot tekort. Deze kritieke weersregimes hebben vaak tegelijkertijd invloed op grote delen van het continent, wat betekent dat veel Europese landen tegelijkertijd te maken hebben met energiestress.

Er is een hoge mate van ruimtelijke correlatie in energietekorten. Als één land een tekort heeft, is de kans groot dat zijn buurlanden zich in dezelfde situatie bevinden. Dit wijst op mogelijke problemen bij het ‘delen’ van energie over de grenzen heen tijdens extreme weersomstandigheden, aangezien veel potentiële exporteurs mogelijk ook met tekorten te maken krijgen.

De auteurs hebben gesimuleerd wat er zou gebeuren als de winter van 1962/1963 (de koudste van de 20e eeuw in Europa) zich zou voordoen met het huidige energiesysteem. Zij concludeerden dat de aanhoudende blokkerende omstandigheden van die winter zouden leiden tot extreme en langdurige energietekorten in bijna heel Europa, en specifiek in Duitsland, die veel groter zouden zijn dan de problemen die in de afgelopen decennia zijn waargenomen.

Het artikel benadrukt dat het, nu Europa overschakelt op hernieuwbare energie, van cruciaal belang is om inzicht te hebben in de meteorologische factoren die tekorten veroorzaken. Het suggereert dat energieplanners rekening moeten houden met het feit dat extreme weersomstandigheden gelijktijdige, energiecrises op het hele continent kunnen veroorzaken; crises die de huidige onderling verbonden netwerken moeilijk kunnen opvangen door middel van grensoverschrijdende handel.

Fijne feestdagen iedereen, blijf warm!