‘Oceaanverzuring’ is een enigszins unieke tak van de overkoepelende klimaatpaniek. Het verschilt van andere takken van de grote paniek doordat het niet afhankelijk is van opwarming van de atmosfeer als oorzaak van de vermeende angstaanjagende gevolgen. In plaats daarvan is het idee bij de ‘verzuring’ van de oceanen dat een verhoogd CO2-gehalte in de atmosfeer (door de verbranding van fossiele brandstoffen) leidt tot meer CO2 dat in de oceanen wordt opgelost, wat leidt tot een lagere pH-waarde van het oceaanwater, wat vervolgens de drijvende kracht wordt achter de vermeende angstaanjagende gevolgen. Zo kan ‘oceaanverzuring’ theoretisch gezien als schrikbeeld dienen, zelfs als de atmosfeer niet opwarmt met een toenemend CO2-gehalte in de mate die door de klimaatmodellen van de voorstanders wordt voorspeld.

Maar de bewering over de ‘verzuring’ van de oceanen heeft zijn eigen zwakke punten. Voor voorstanders van de apocalyps is het een probleem dat de oceaan (enigszins) alkalisch (basisch) is, in plaats van zuur, en dat de verandering in de pH-waarde van de oceaan, zelfs bij grote stijgingen van CO2 in de atmosfeer, klein is. Sommigen zouden de verandering in de pH-waarde van de oceaan zelfs ‘licht’ noemen. En de pH-verandering is, zelfs in het ergste geval, lang niet voldoende om de pH naar het neutrale niveau te brengen, laat staan naar zuur. Dat laatste punt is de reden waarom ik de term ‘verzuring’ tussen aanhalingstekens zet.

Eng

Hoe kunnen voorstanders ‘oceaanverzuring’ dan tot iets maken dat eng genoeg is om veel mensen te motiveren fossiele brandstoffen te haten of te vrezen? Nou, misschien zouden ze een bewering kunnen verzinnen dat een iets lagere pH alle tropische vissen zou doden. Oké, maar de bewering zou niet kunnen zijn dat een iets lagere pH de vissen direct doodt — niemand zou dat ooit geloven. Er zou een ander mechanisme moeten zijn.

Enkele jaren geleden (mei 2021) plaatste ik een bericht over het werk van een paar onderzoekers in Australië die met een bewering waren gekomen die precies aan deze beschrijving voldeed. De onderzoekers in kwestie waren Philip Munday en Danielle Dixson van de James Cook University in Queensland. In de loop van meerdere jaren en in zo’n 22 peer-reviewed artikelen hadden die twee (en co-auteurs) de bewering naar voren gebracht dat een lagere pH-waarde in de oceaan tropische vissen gek zou maken, of er in ieder geval voor zou zorgen dat de vissen “ernstige gedrags- en zintuiglijke stoornissen” zouden ondervinden die hun overleving in gevaar zouden brengen. Zoals duidelijk zou moeten zijn, gaf deze bewering buitengewone steun aan het anti-fossiele brandstoffenverhaal, los van elke bewering over de opwarming van de aarde, en als gevolg daarvan kregen de artikelen veel aandacht en oogstten de auteurs veel lof.

Maar het was te mooi om waar te zijn. De aanleiding voor mijn bericht van mei 2021 was een artikel dat in 2020 in Nature was verschenen, geschreven door Timothy Clark e.a., waarin verslag werd gedaan van de resultaten van pogingen om de resultaten van Munday/Dixson te reproduceren. Fragment uit de samenvatting:

Hier tonen we op uitgebreide en transparante wijze aan dat – in tegenstelling tot eerdere studies – de zuurtegraad van de oceanen aan het einde van de eeuw verwaarloosbare effecten heeft op belangrijk gedrag van koraalrifvissen, zoals het vermijden van chemische signalen van roofdieren, de activiteitsniveaus van vissen en gedragsmatige lateralisatie (voorkeur voor links- of rechtsdraaiend zwemmen). Aan de hand van gegevenssimulaties tonen we bovendien aan dat de hoge effectgroottes en kleine variaties binnen groepen die in verschillende eerdere studies zijn gerapporteerd, hoogst onwaarschijnlijk zijn. Samen wijzen onze bevindingen erop dat de gerapporteerde effecten van oceaanverzuring op het gedrag van koraalrifvissen niet reproduceerbaar zijn, wat suggereert dat gedragsverstoringen geen belangrijk gevolg zullen zijn voor koraalrifvissen in oceanen met een hoge CO2-concentratie.

De samenvatting bevat het woord ‘fraude’ niet, maar het artikel bevat sterke aanwijzingen voor gegevensmanipulatie. Dit was een zeer ongebruikelijk artikel voor Nature om te publiceren, gezien de schade die het toebracht aan een belangrijke pijler van het anti-fossiele brandstoffenverhaal.

Vijf jaar later

Het is nu vijf jaar later. Is er nog iets over van het ‘oceaanverzuring’-verhaal als reden om fossiele brandstoffen te haten?

De afgelopen maanden zijn er artikelen verschenen waarin zowel de argumenten vóór als tegen de opvatting dat ‘oceaanverzuring’ een belangrijk milieuprobleem is, worden uiteengezet. Aan de kant van ‘oceaanverzuring is echt slecht en eng’ wil ik een artikel van Dana Nuccitelli uitlichten dat in maart verscheen in iets dat The Invading Sea heet, met de titel ‘Fossil fuel pollution’s effect on oceans comes with huge costs.’  Aan de kant van ‘oceaanverzuring wordt veel te veel opgeblazen’ wil ik een paper van 13 mei 2026 van Van Wijngaarden, Ridd, Cornell en Happer uitlichten, getiteld ‘Acidification of Water by CO2’.

Nuccitelli schrijft regelmatig voor Yale Climate Connections (weer een smet op het blazoen van Yale). In het artikel van Nuccitelli lijkt hij het opgegeven te hebben om te beweren dat de veranderende pH-waarde de tropische vissen doodt. In plaats daarvan legt hij hier de nadruk op het effect op koraal. Hij beweert dat ‘verzuring’ het koraal doodt, maar kan het afsterven van koraal niet alleen aan de pH-waarde toeschrijven, dus gooit hij er ook opwarming tegenaan:

Het rif van Florida is in moeilijkheden – en dat kost ons geld. Het rif heeft het afgelopen decennium te maken gehad met een ernstige uitbraak van de ziekte die leidt tot verlies van steenkoraalweefsel. De waarschijnlijke oorzaak: stress door het opwarmende klimaat en verzurende wateren, beide het gevolg van het verbranden van fossiele brandstoffen. . . . Het verbranden van fossiele brandstoffen door de mens beïnvloedt de oceanen van de aarde via de dubbele klap van opwarming en verzuring van het water, die optreedt wanneer kooldioxide in de oceaan wordt opgenomen.

Er wordt geen kwantitatieve informatie verstrekt over de omvang van het koraalverlies, als dat er al is. De “waarschijnlijke oorzaak” van de ziekte zou een combinatie zijn van “opwarming” en “verzuring van het water”. Hoe weet hij dat? Hoeveel van elk? Is er daadwerkelijk bewijs? Zo ja, dan kiest Nuccitelli ervoor dit niet te vermelden. Ik vermoed dat het voor zijn lezers gewoon vanzelfsprekend is.

Kosten

Na het vaststellen van de ‘waarschijnlijke oorzaak’ gaat Nuccitelli verder met het berekenen van de kosten, niet van het deel van het koraal dat mogelijk verloren gaat, maar van de gehele toeristische sector die verband houdt met al het koraal:

Het financiële belang van het verlies van het rif is groot. De koraalriffen van Florida leveren naar schatting jaarlijks meer dan 1 miljard dollar aan toeristische inkomsten op, bieden 650 miljoen dollar aan bescherming tegen overstromingen en ondersteunen meer dan 70.000 banen. Bovendien beschermen koraalriffen mensen en eigendommen door tot 97% van de golfenergie te absorberen, waardoor stormvloeden worden afgezwakt.

En dan baseert Nuccitelli zich vervolgens op een recent artikel uit Nature Climate Change (van januari 2026) dat beweert een nieuwe maatstaf voor de “maatschappelijke kosten van koolstof” te berekenen, uitgaande van de veronderstelling dat de opwarming van de aarde de productiviteit van de oceanen aanzienlijk zal verminderen, niet alleen voor koraal, maar voor al het andere leven. Het NCC-artikel lijkt helemaal niet in te gaan op de verzuringskwestie.

Hier is mijn favoriete grafiek uit Nuccitelli’s artikel over het onderwerp ‘verzuring’: