Weet Stientje van Veldhoven wel dat de vraag naar elektriciteit niet groeit?

Maarten van Andel is een gewaardeerd publicist en commentator op energiegebied. Zo was hij onlangs spreker bij de Clintel-bijeenkomst in Driebergen. Verder geeft hij zeer regelmatig zijn visie op energiegebied in Wynia’s Week. In zijn laatste bijdrage legt hij de vinger op een zere plek:

“Stientje van Veldhoven, de D66-minister van Klimaat en Groene Groei, zei onlangs op X dat de vraag naar elektriciteit snel groeit. Het NOS journaal meldde dit ook. De aanleiding was de waarschuwing van netbeheerder Tennet dat we mogelijk al over twee jaar in plaats van vier jaar een tekort aan elektriciteit zullen hebben.’’

“Dit is merkwaardig, want de vraag naar elektriciteit groeit helemaal niet. Die schommelt al twintig jaar rond 120 miljard kilowattuur per jaar, en is sinds 2018 zelfs licht gedaald.”

Werkelijke reden

Van Andel gaat verderop in het artikel in op de werkelijke reden voor mogelijke toekomstige stroomtekorten: “De suggestie dat de vraag naar elektriciteit nu al zou groeien is in elk geval misplaatst, en leidt de aandacht af van het werkelijke probleem. Het dreigende tekort vanaf 2028 komt helemaal niet door een stijgende vraag en ook niet door een overvol stroomnet, maar door afnemende regelbare capaciteit voor elektriciteitsopwekking. Naarmate er meer windmolens en zonnepanelen komen, moeten gascentrales hun vermogen steeds vaker afschalen, met name in de zomermaanden met veel zon en wind.”

“Daar komt bij dat, volgens de Wet verbod op kolen bij elektriciteitsproductie, alle kolencentrales in Nederland uiterlijk in 2030 moeten sluiten of overstappen.”

Nog duurder

De voorgestelde remedie door de overheid is het invoeren van een zogenoemde capaciteitsmarkt. Maar de consequenties daarvan is volgens Van Andel dat de stroomprijzen nog verder zullen stijgen: “De energiebelastingen, netwerktarieven en kilowattuurprijzen zullen verder stijgen als de staat – dat wil zeggen wij allen – een zogenaamde capaciteitsmarkt voor elektriciteit gaat financieren. In een capaciteitsmarkt – zoals bijvoorbeeld in België – krijgen energiemaatschappijen een vergoeding van de overheid om onderbenutte capaciteit voor regelbare elektriciteitsopwekking beschikbaar te houden die anders te onrendabel zou zijn. Tevens krijgen grootverbruikers een vergoeding voor een lagere stroomafname tijdens schaarste. Duitsland en Nederland hebben zo’n capaciteitsmarkt gelukkig nog niet, maar willen die wel gaan invoeren om de door Tennet aangegeven stroomtekorten het hoofd te bieden. Dat leidt onvermijdelijk tot meer stilstand van gascentrales, en dus tot duurdere elektriciteit.”

Politiek

Van Andel sluit zijn artikel af met een oproep aan de politiek om in te grijpen: “Het is hoog tijd dat Kamer en kabinet terugkomen van deze dwaasheid, door wettelijke verplichtingen om CO2 te reduceren en kolencentrales te sluiten op zijn minst op te schorten. Dat geeft tijd en ruimte om de klimaatdoelstellingen in het licht van de actualiteit diepgaand te heroverwegen, en waar nodig in een gedegen politiek proces aan te passen.”