40 jaar Nederlands kernenergiebeleid: 40 jaar incidentenpolitiek
In dit opiniestuk betoogt Maarten van Andel dat het Nederlandse kernenergiebeleid al decennia wordt gedomineerd door incidentenpolitiek in plaats van langetermijnvisie. De gevolgen daarvan zijn volgens hem ernstig voor klimaat, energiezekerheid en innovatie.
Kernenergiebeleid als politieke jojo
We zijn in de afgelopen vijftien jaar, sinds de tsunami in Fukushima en vijf Nederlandse kabinetten, als een jojo omlaag en weer omhoog gegaan met ons kernenergiebeleid. Al die tijd zijn de techniek, veiligheid, voor- en nadelen van kernenergie niet wezenlijk veranderd. De politiek ging in diezelfde vijftien jaar echter van hernieuwde belangstelling in 2010 vanwege het opkomende klimaatbeleid, via een plotseling taboe vanwege de tsunami in Fukushima in 2011, naar wederom hernieuwde belangstelling in 2018. De opportunistische reden voor die meest recente opleving was dat we het met wind en zon toch niet bleken te redden.
Politieke traagheid kost Nederland kansen
De Tweede Kamer stemde zeven jaar geleden op initiatief van toenmalig VVD-leider Klaas Dijkhoff in meerderheid weer vóór kernenergie, terwijl de meeste Kamerleden zeven jaar daarvoor nog tegen waren. Het is niet goed voor Nederland dat er sinds 2018 nog geen schop in de grond is gegaan. Die traagheid is een serieuze zwakte van ons huidige bestel, in een wereld om ons heen die steeds sneller verandert en innoveert. Kernenergie is inmiddels één van de belangrijkste CO₂- en stikstof-reducerende maatregelen die we in de afgelopen vijftien jaar hebben laten liggen. Dat is voor Nederland welbeschouwd een internationale aanfluiting.
Afbeelding gemaakt door ChatGPT
Nederland benut zijn nucleaire toppositie onvoldoende
De wereld inclusief de VS, China en Rusland kijkt jaloers maar ook meewarig naar onze wereldtoppers Urenco Global in Almelo (verrijkt uranium) en NRG PALLAS in Petten (medische isotopen), beide mondiaal marktleider met ongeveer 30 procent wereldmarktaandeel. Ze zien ook de toonaangevende Kerncentrale Borssele en het Nikhef (National Institute for Subatomic Physics)) in Amsterdam. Trump, Xi, Poetin en andere wereldleiders zullen niet begrijpen dat het kleine rijke Nederland deze strategische wereldtoppers niet ten volle benut door zonder dralen meerdere nieuwe kerncentrales te bouwen, die onze kinderen en kleinkinderen tot in de volgende eeuw van betaalbare en betrouwbare CO2-vrije elektriciteit zullen voorzien.
Tijd voor langetermijnbeleid in plaats van incidentenpolitiek
In de afgelopen 40 jaar na de kernramp in Tsjernobyl zijn we door een atoomachtbaan van steile pieken en dalen gegaan. Deze jojobeweging illustreert dat politieke partijen en regeringen geen moedige lange-termijnbeslissingen nemen op basis van de feitelijke voor- en nadelen van strategische technologieën zoals kernenergie. Ze laten zich in plaats daarvan leiden door de incidenten en sentimenten van het moment. Er wordt wel gesproken over een Deltaplan 2.0 Energie, maar dat leidt tot nu toe niet tot concrete acties met langjarige nationale regie. Er ligt voor een nieuw kabinet een enorme kans om daadkrachtig integraal energiebeleid te gaan voeren, en werk te maken van die nieuwe kerncentrales.
Deze opinie werd eerder gedeeld door Maarten van Andel op LinkedIn.
Maarten van Andel
Maarten van Andel is auteur en adviseur op het gebied van hernieuwbare energie en duurzaamheid.
meer nieuws
Guardian beweert dat we het omslagpunt naderen richting klimaatcatastrofe
De Britse krant The Guardian beweert dat de wereld afstevent op een point of no return, waarna onstuitbare opwarming de aarde zal leiden naar een catastrofale broeikas-toekomst. Maar geologische gegevens vertellen een heel ander verhaal. In het verleden hebben periodes met veel hogere temperaturen en CO₂-niveaus het leven of de vooruitzichten van de beschaving niet beëindigd – ze hebben juist gezorgd voor overvloed en evolutionaire expansie.
Het EV-experiment is uitgelopen op een bloedbad – 140 miljard dollar verspild – en er komt nog meer aan
De stimulering van elektrische voertuigen had de transportwereld moeten transformeren. In plaats daarvan roepen de oplopende verliezen in de EV-industrie en de instortende aandelenkoersen ernstige vragen op: hebben overheden en fabrikanten de markt verkeerd ingeschat? Wat begon als een gewaagde industriële gok, lijkt nu volgens critici een van de duurste beleidsexperimenten in de moderne autogeschiedenis te zijn.
Sacré bleu! Macron geeft hernieuwbare energie de schuld van stroomuitval in Spanje, Frankrijk schrapt doelstellingen voor hernieuwbare energie en breidt kernenergie uit
Het energiedebat in Europa verschuift. Na de grote stroomuitval in Spanje vragen zelfs langdurige voorstanders van strenge doelstellingen voor hernieuwbare energie zich af of energiesystemen wel zo sterk kunnen leunen op wind- en zonne-energie zonder dat dit ten koste gaat van de stabiliteit.
