Aanval op methaanuitstoot door vee is gebaseerd op gebrekkige wetenschap

“Als een wetenschappelijke hypothese niet overeenkomt met experimenten, dan is zij simpelweg onjuist.”
— Richard Feynman, Nobelprijswinnaar Natuurkunde

Boeren als zondebok in het methaandebat

Boeren over de hele wereld worden steeds vaker aangewezen als schuldigen voor de opwarming van de aarde. Dat gebeurt op basis van de aanname dat methaan (CH₄) uit de veehouderij over een korte periode veel sterker bijdraagt aan warmteopslag in de atmosfeer dan kooldioxide (CO₂).

Die aanname blijkt echter onjuist en berust op een fundamenteel misverstand van de onderliggende wetenschap. Methaan is inderdaad een krachtig broeikasgas, maar omdat de concentratie ervan in de atmosfeer nauwelijks toeneemt in vergelijking met CO₂, is de bijdrage aan de opwarming van de aarde relatief gering.

Waarom de aannames over methaan niet kloppen

Laat me dat toelichten. Zoals ik al beschreef in een artikel uit 2023, hangt de daadwerkelijke opwarming door een broeikasgas af van zijn zogeheten global warming potential (GWP): een maat die wordt bepaald door hoe efficiënt het gas warmte absorbeert, hoe lang het in de atmosfeer blijft en in welke concentratie het voorkomt.

De gangbare GWP is een dimensieloos getal dat is ontwikkeld door het VN-klimaatpanel IPCC. Daarbij wordt de opwarmende werking per molecuul van een broeikasgas uitgedrukt ten opzichte van CO₂, waarbij ook de levensduur van het gas in de atmosfeer wordt meegenomen. In de onderstaande tabel zijn zowel GWP-20 als GWP-100 weergegeven: de opwarmingspotentie berekend over respectievelijk 20 en 100 jaar, voor zowel CO₂ als CH₄.

Hoe de GWP van het IPCC een vertekend beeld geeft

De GWP-waarde voor CH₄ over een periode van 20 jaar suggereert — ten onrechte — dat methaan maar liefst 83 keer krachtiger zou zijn dan CO₂ als broeikasgas. Dit cijfer wordt vaak aangegrepen door klimaatactivisten om boeren en hun vee in een kwaad daglicht te zetten.

Boeren kregen enig respijt toen een groep natuurkundigen aan de Universiteit van Oxford vaststelde dat de GWP-methode de opwarmende werking van kortlevende broeikasgassen zoals CH₄ overschat, vooral in vergelijking met langlevende gassen zoals CO₂. De onderzoekers uit Oxford stelden daarom voor om GWP te vervangen door een aangepaste maatstaf: GWP*. Daarbij wordt de CO₂-equivalentie van kortlevende broeikasgassen vooral bepaald door veranderingen in de uitstootsnelheid.

GWP* verbetert het model — maar overschat methaan nog steeds

Hoewel toepassing van GWP* leidt tot lagere schattingen van de bijdrage van CH₄ aan de opwarming, blijven ook deze cijfers te hoog. Zowel GWP als GWP* houden namelijk geen rekening met het verschil in groeisnelheid van de atmosferische concentratie van CH₄ ten opzichte van CO₂.

Meetgegevens tonen de beperkte rol van methaan

De jaarlijkse hoeveelheid CH₄ in de atmosfeer sinds 1980, gemeten door NOAA (de Amerikaanse National Oceanic and Atmospheric Administration), is weergegeven in de volgende figuur. Momenteel nadert de wereldwijde gemiddelde methaanconcentratie 1,95 ppm (1950 ppb) — meer dan twee ordes van grootte lager dan het CO₂-niveau van circa 420 ppm.

De toename van CH₄ over de afgelopen tien jaar bedraagt gemiddeld ongeveer 0,011 ppm (11 ppb) per jaar. Dat is circa 225 keer lager dan de gemiddelde jaarlijkse toename van CO₂, die rond de 2,5 ppm ligt.

De ‘werkelijke GWP’ van methaan berekend

Wanneer deze gegevens worden meegenomen in de GWP-berekening, blijkt dat de bijdrage van CH₄ aan de opwarming slechts 83/225 bedraagt van die van CO₂ over 20 jaar, of 30/225 over 100 jaar. Deze waarden — door mij aangeduid als de ‘werkelijke GWP’ — zijn als percentages weergegeven in de onderstaande tabel, die voortbouwt op de eerdere tabel.

Daaruit volgt dat CH₄ over een periode van 20 jaar slechts 37% (0,37) zo krachtig is als CO₂ als broeikasgas. Dat staat in schril contrast met het veel geciteerde beeld van methaan als een gas dat 83 keer sterker zou zijn — een voorstelling die breed wordt uitgedragen door klimaatactivisten en grote media.

Boeren komen in verweer

Boeren beginnen zich steeds nadrukkelijker te verzetten tegen wat zij zien als overdreven en misleidende officiële uitspraken over de opwarmende werking van methaan — zelfs los van deze nieuwe inzichten over de werkelijke GWP.

Tijdens het Second World Congress on Sustainable Livestock, dat in november 2025 plaatsvond in Extremadura (Spanje), kwam een internationale groep veehouders en producenten bijeen om aandacht te vragen voor “de werkelijke milieuduurzaamheid van de veehouderij op basis van de nieuwste klimaatwetenschap”. Daarbij werd benadrukt dat veehouderij al duizenden jaren een pijler vormt onder menselijke beschavingen.

Tijdens het congres stelde de Nieuw-Zeelandse veehouder en voormalig parlementariër Owen Jennings dat GWP en GWP* structureel verkeerd worden toegepast. Hij voegde daaraan toe:

“Een groot deel van de wetenschap rond methaanemissies van herkauwers is simpelweg onjuist. IPCC-claims blijken verouderd en foutief. Het terugdringen van methaan leidt af van echte problemen, is kostbaar en overbodig.”

Kleine boerenbedrijven en wat er echt op het spel staat

Een andere spreker wees erop dat kleine boerderijen van minder dan 20 hectare samen meer dan 50% van de wereldwijde veestapel huisvesten — waarvan meer dan 70% zich bevindt in opkomende en ontwikkelingslanden, zoals geïllustreerd in de onderstaande figuur.

Journalistiek die zich keert tegen veehouderij — mede gebaseerd op een verkeerd begrip van de minimale bijdrage van methaan uit vee aan de huidige opwarming — vormt voor deze bedrijven een veel grotere bedreiging dan klimaatverandering zelf.