Doemscenario’s over zee-ijs in het Noordpoolgebied komen niet uit
Al vanaf 2007 is er geen afname van het minimum zee-ijs in het Noordpoolgebied en ook 2026 toont weer geen daling. Dat bewijst nogmaals dat het klimaat een uiterst ingewikkeld systeem is, zo concludeert Rob de Vos.
Bron: Shutterstock
Rob de Vos
Datum: 20 september 2026
Fig.1 Bron: NSIDC
De Arctische Zee op de Noordpool is bedekt met een laag zee-ijs die drijft op het zeewater. ’s Winters groeit het oppervlak zee-ijs aan en bereikt zijn maximale uitbreiding. ‘s Zomers smelt het buitenste deel en blijft alleen in het midden van de Noordpool zee-ijs over. De zomerse smelt vindt meestal plaats tot ergens in september: dan bereikt het zee-ijs zijn minimum oppervlak (‘extent’). Afgelopen week was het weer zover. Daarná groeit het ijs weer aan.
Fig.2 Data: NSIDC
Sinds 1979 meten we het oppervlak zee-ijs elke dag met behulp van satellieten. Tussen 1995 en 2007 nam het oppervlak zee-ijs snel af (figuur 2). Voor klimaatalarmisten was dat een duidelijk teken van de aardse opwarming als gevolg van een stijgend CO2 gehalte. Allerlei klimaatprofeten en zelfs bekende wetenschappers voorspelden een snel verdwijnen van het zee-ijs in de zomer. Volgens Al Gore zou dat zelfs in 2015 al hebben moeten plaatsvinden.
Fig.3 Data: NSIDC
Die vele doemscenario’s kwamen echter niet uit: vanaf 2007 is er van een afname van het minimum zee-ijs geen sprake meer. De jaarcijfers dansen wat op en neer maar de trendlijn blijft van 2007 t/m 2026 strak horizontaal (figuur 3). Dat bewijst maar weer eens dat het klimaat een uiterst ingewikkeld systeem is.
Fig.4 Bron: NOAA
Intussen is het atmosferische CO2-gehalte gewoon doorgestegen, van 2007 tot heden met ruim 43 ppm toegenomen van 384 ppm in 2007 tot ruim 427 ppm in 2025. Zie het lichtgrijze vlak in figuur 4. Het stijgende atmosferische CO2-gehalte heeft dus vanaf 2007 geen zichtbaar effect gehad op het minimum ijsoppervlak. Het lijkt er op dat vooral wind en zeestromen het oppervlak zee-ijs bepalen. (zie o.a. Smedsrud et al. 2017)
Natuurlijk kan ik niet in de toekomst kijken. Het kan dus best zijn dat binnen afzienbare tijd het minimum sea ice extent verder daalt. Of stijgt. Wat het beslist niet doet is voor eeuwig stabiel blijven, het klimaat is altijd in beweging.
Het wordt tijd dat wetenschappers die dominante plaats die ze CO2 vaak toedichten bij klimaatverandering wat afzwakken. Natuurlijk is CO2 een broeikasgas, maar de invloed op de temperatuur aan het aardoppervlak is waarschijnlijk veel kleiner dan gedacht en neemt in elk geval af met de concentratietoename. Het aanwijzen van één boosdoener is te simpel, zo laat het aardse klimaatsysteem regelmatig blijken.
Dit artikel verscheen op 17 september 2026 op klimaatgek.nl.
Rob de Vos
Rob de Vos is een onafhankelijke klimaatonderzoeker die schrijft op onder andere de website www.klimaatgek.nl waar hij redacteur van is. Als docent aardrijkskunde begon hij zich te storen aan de matige kwaliteit van de aangeboden leerstof over klimaat op de bovenbouw HAVO en VWO. Die ergernis mondde uiteindelijk uit in het opzetten van de website www.klimaatgek.nl, die in eerste instantie bedoeld was ter ondersteuning van zijn examenkandidaten. In een later stadium is dat uitgegroeid tot een meer algemene klimaatsite.
Hij was samen met Marcel Crok auteur van het kritische rapport (2018) over de KNMI-scenario’s en schreef mee aan het rapport ‘Het Raadsel van de Verdwenen Hittegolven’ (2019). Hij was co-auteur van een drietal wetenschappelijke publicaties, namelijk over de temperatuurhomogenisatie van De Bilt (2021), de homogenisatie van de Europese temperatuurdata (GHCN) (2022) en recentelijk over de zeespiegelstijging (2025).
Wat u zojuist heeft gelezen, kon worden gepubliceerd dankzij onze donateurs.
Clintel publiceert dagelijks artikelen over klimaat, energie en wetenschap. Daarnaast vertalen wij internationale analyses in meerdere talen, maken wij video’s, publiceren wij rapporten en organiseren wij bijeenkomsten en lezingen.
Wij ontvangen geen overheidssubsidies en zijn volledig afhankelijk van de steun van onze donateurs. Dankzij uw bijdrage kunnen wij onafhankelijk onderzoek en een open debat over klimaat en energie blijven bevorderen.
Steunt u ons werk? Kies wat bij u past:
• Word Vriend van Clintel – vanaf €100 per jaar
• Word Trouwe Vriend van Clintel – via een fiscaal aantrekkelijke periodieke gift
• Doe een eenmalige donatie – iedere bijdrage helpt
Hartelijk dank voor uw steun.
meer nieuws
De strijd tegen LCOE: wind- en zonne-energie zijn NOOIT de goedkoopste energiebronnen geweest
Veel organisaties erkennen inmiddels dat het opwekken van elektriciteit niet hetzelfde is als het opzetten van een betaalbaar en betrouwbaar elektriciteitsnet. Isaac Orr en Mitch Rolling leggen uit dat dit een erkenning is dat wind- en zonne-energie nooit de goedkoopste energiebronnen zijn geweest — de verborgen kosten werden simpelweg genegeerd door gebruik te maken van de zogenoemde LCOE-maatstaf.
Een goed artikel over de AMOC, net op tijd voor El Niño
El Niño komt eraan, de temperaturen zullen omhoogschieten, en de berichten over de AMOC (Golfstroom) die bijna gaat instorten, zullen ook omhoogschieten, zegt Charles Rotter. Maar zelfs Science concludeerde onlangs dat deze “vitale circulatie in de Atlantische Oceaan de klimaatopwarming wellicht beter weerstaat dan gevreesd”.
Kernenergie: Er gaat niets boven Groningen, zelfs Den Haag niet
Volgens Tennet is de Eemshaven technisch en financieel de meest logische plek voor twee nieuwe kerncentrales. Maar dat zal niet zonder slag of stoot gebeuren, legt Jan van Friesland uit. “Provincies en gemeenten beschikken weliswaar niet over het laatste juridische woord, maar kunnen via ruimtelijke ordening, vergunningverlening en politieke druk de uitvoering effectief vertragen of blokkeren.”
