China vergroot productie van brandstoffen uit steenkool
In dit artikel analyseert de Australische wetenschapsjournalist Jo Nova de snelle opkomst van China’s steenkool-naar-chemicaliën- en brandstoffenindustrie. Terwijl veel westerse landen inzetten op het uitfaseren van fossiele energie, bouwt China in stilte aan een grootschalige industrie die steenkool omzet in brandstoffen, kunststoffen en meststoffen. Dat roept fundamentele vragen op over energiezekerheid en het mondiale klimaatbeleid.
Afbeelding gemaakt met ChatGPT
Jo Nova
Datum: 28 maart 2026
Steenkool blijkt een vrijwel onuitputtelijke chemische grondstof: het kan worden omgezet in alles van kunststoffen tot diesel, kerosine, gas, methanol en meststoffen. Het is dan ook ondenkbaar dat China deze grondstof ongebruikt in de bodem laat zitten. En waarom zouden wij dat wel doen?
Het omzetten van steenkool in vloeibare brandstoffen klinkt als een dure en exotische techniek die nauwelijks wordt toegepast. Voor veel mensen is het vooral bekend uit de geschiedenis: nazi-Duitsland produceerde tijdens de Tweede Wereldoorlog synthetische brandstoffen uit steenkool om tanks en pantservoertuigen aan te drijven. Op het hoogtepunt leverde dit proces 92 procent van de luchtvaartbrandstof en de helft van de petroleumproductie. Ook Zuid-Afrika paste deze technologie in de jaren tachtig toe tijdens een olie-embargo — en doet dat nog steeds.
China heeft ondertussen in stilte een enorme industrie opgebouwd die steenkool omzet in vloeibare brandstoffen, om minder afhankelijk te zijn van olie-importen en geopolitieke risico’s. De omvang daarvan is indrukwekkend. Exacte cijfers zijn schaars, maar volgens het Internationaal Energieagentschap (IEA) zet China jaarlijks zo’n 380 miljoen ton steenkool om in brandstoffen, ammoniak en meststoffen.
Om dat in perspectief te plaatsen: Australië is de op één na grootste exporteur van steenkool ter wereld, maar China zet via industriële processen meer steenkool om in brandstoffen en chemicaliën dan Australië in totaal exporteert. Dat volume ligt bovendien hoger dan het totale steenkoolverbruik van de Verenigde Staten.
De totale steenkoolproductie van China bedraagt circa 4,8 miljard ton per jaar. Naar schatting wordt ongeveer 8 procent daarvan niet verbrand voor elektriciteit, maar verwerkt tot andere producten, zoals benzine, gas, kunststoffen en meststoffen voor de landbouw.
Daarbij wordt ook diesel geproduceerd.
De Chinese steenkoolindustrie heeft een groot, nauwelijks zichtbaar probleem
door Javier Blas, Bloomberg, 2 juni 2025
Nauwelijks zichtbaar is deze tak van de Chinese steenkoolindustrie uitgegroeid tot enorme proporties: volgens het Internationaal Energieagentschap verbruikt zij circa 380 miljoen ton steenkool als grondstof voor de productie van chemicaliën en vloeibare brandstoffen. Om de omvang te duiden, helpt het om dit segment als een land te beschouwen. In dat geval zou het de op twee na grootste steenkoolverbruiker ter wereld zijn — na de rest van China en India, maar vóór de Verenigde Staten, Japan en andere grote verbruikers zoals Indonesië en Turkije.
Vaak wordt gedacht dat steenkool-naar-brandstoffen alleen rendabel is bij hoge olieprijzen. Dat verandert zodra energiezekerheid zwaarder weegt — en dat is in China duidelijk het geval.
Het moderne deel van deze industrie was begin jaren 2000 nog grotendeels experimenteel. In de jaren 2010 volgde een snelle opschaling naar commerciële projecten, en na een korte terugval is de groei de afgelopen jaren opnieuw versneld. Vooral in het binnenland van China, waar de meeste steenkoolvoorraden ver van de kust liggen, zijn nieuwe installaties gebouwd. Inmiddels overtreft de schaal die van andere landen ruimschoots en is zij zelfs voor ervaren waarnemers in de sector verrassend. In sommige moderne installaties is steenkool nauwelijks nog zichtbaar: het wordt vrijwel direct onder de fabriek gewonnen en via transportbanden naar de installaties gebracht, waar het wordt vergast en omgezet. Van daaruit eindigt het in alledaagse producten, zoals plastic flessen en synthetische kleding.
Deze enorme, grotendeels onzichtbare industrie staat op het punt verder te groeien. De vraag neemt snel toe en volgens berichten breidt China zijn capaciteit voor steenkool-naar-brandstoffen in hoog tempo uit.
Dat China steenkool op korte termijn zou opgeven, is dan ook weinig realistisch.
Chinese ‘alchemie’: goedkope energie stuwt groei van steenkool-naar-gas en chemie
Door Sam Li en Colleen Howe, Reuters, 4 september 2025
De snelst groeiende tak binnen de sector is naar verwachting steenkool-naar-gas.
De capaciteit die momenteel in aanbouw is, ligt volgens een analyse van Reuters ongeveer vier keer zo hoog als wat er in het afgelopen decennium is gerealiseerd, op basis van cijfers van onder meer Agora Energy China, de China National Coal Association en Guosen Securities.
Dat zou de jaarlijkse capaciteit meer dan verdubbelen tot circa 19,5 miljard kubieke meter (bcm) — vergelijkbaar met ongeveer een vijfde van China’s LNG-import vorig jaar.
Hoewel China minder steenkool gebruikt voor elektriciteitsopwekking, daalt het totale verbruik niet. De extra steenkool vindt zijn weg naar andere toepassingen, zoals energie, industrie en landbouw:
De Chinese energietransitie verhult de stille groei van steenkool-naar-brandstoffen
Door Natalia Katona – OilPrice, 2 maart 2026
China en Zuid-Afrika zijn de enige landen waar steenkool-naar-vloeistoffen (CTL) en steenkool-naar-chemicaliën (CTC) op industriële schaal worden toegepast. In China ligt de nadruk daarbij sterk op de chemische sector.
China heeft aardgas als belangrijkste grondstof voor de productie van ammoniak en methanol grotendeels vervangen door steenkool: naar schatting wordt inmiddels circa 80 procent van deze chemicaliën op basis van steenkool geproduceerd.
China’s grootste CTL-installatie, de Shenhua Ningxia-fabriek, die in 2016 in gebruik werd genomen, produceert ongeveer 100.000 vaten synthetische brandstoffen per dag uit circa 44.000 ton steenkool. Ter vergelijking: een conventionele raffinaderij heeft slechts een derde van die hoeveelheid nodig — ongeveer 14.000 ton ruwe olie per dag — om een vergelijkbaar volume producten te leveren. Bij de huidige prijzen kost steenkool in Qinhuangdao circa 105 tot 110 dollar per ton, terwijl de equivalente prijs van Brent-olie rond de 525 dollar per ton ligt (bij 71 dollar per vat). Zelfs met de extra kosten van omzetting kunnen synthetische brandstoffen op basis van steenkool economisch concurrerend zijn, vooral in een volatiele oliemarkt.
Als energiezekerheid zwaarder zou wegen, zou ook elders op kleinere schaal productie van brandstoffen en meststoffen uit steenkool kunnen worden opgezet, met de mogelijkheid die bij nood snel op te schalen. Dat kan dienen als relatief goedkope verzekering tegen grote economische schade, bijvoorbeeld door verstoringen in voedselproductie, mijnbouw, export of zelfs de nationale veiligheid.
Wie inzet op energiezekerheid, kan het zich nauwelijks permitteren deze optie te negeren. In het Westen lijkt men intussen vooral achter het stuur te slapen.
Dit artikel is eerder gepubliceerd op joannenova.com.au.
Jo Nova
Jo Nova is wetenschapspresentatrice, schrijfster, spreekster en voormalig tv-presentatrice; auteur van The Skeptic’s Handbook.
meer nieuws
Het EV-experiment is uitgelopen op een bloedbad – 140 miljard dollar verspild – en er komt nog meer aan
De stimulering van elektrische voertuigen had de transportwereld moeten transformeren. In plaats daarvan roepen de oplopende verliezen in de EV-industrie en de instortende aandelenkoersen ernstige vragen op: hebben overheden en fabrikanten de markt verkeerd ingeschat? Wat begon als een gewaagde industriële gok, lijkt nu volgens critici een van de duurste beleidsexperimenten in de moderne autogeschiedenis te zijn.
Sacré bleu! Macron geeft hernieuwbare energie de schuld van stroomuitval in Spanje, Frankrijk schrapt doelstellingen voor hernieuwbare energie en breidt kernenergie uit
Het energiedebat in Europa verschuift. Na de grote stroomuitval in Spanje vragen zelfs langdurige voorstanders van strenge doelstellingen voor hernieuwbare energie zich af of energiesystemen wel zo sterk kunnen leunen op wind- en zonne-energie zonder dat dit ten koste gaat van de stabiliteit.
In memoriam Fred Udo
Met het overlijden van Fred Udo verliest Nederland een markante stem in het debat over energie, klimaat en wetenschap.
