CO2 zorgt voor een revolutie in de glastuinbouw

Vijay Jayaraj
Datum: 29 juni 2025

Volgens de leer van veel scholen, de regelgeving van sommige regeringen en de zwaar overdreven public relations-campagnes van het klimaatindustrieel complex zou de wereld veiliger zijn als de industriële uitstoot van kooldioxide (CO₂) zou worden gestopt. De waarheid is echter veel vriendelijker: CO₂ is een onvervangbare voedingsstof voor planten die in hoeveelheid toeneemt.

Kooldioxide – het gas dat wordt gebrandmerkt als staatsvijand nummer één – vernietigt de planeet niet. Het verbetert het leven erop. Over de hele wereld zorgen verhoogde CO₂-niveaus voor een boost voor de plantengroei en leveren ze overvloedige oogsten op met ongekende snelheden.

Waarom is dit belangrijk? Omdat toekomstige generaties er baat bij kunnen hebben de hysterie overboord te gooien en gezond verstand en vaststaande feiten te omarmen.

Sinds het begin van de 20^ste eeuw is het CO₂-gehalte van de atmosfeer gestegen van ongeveer 300 delen per miljoen (ppm) tot meer dan 420 ppm. Als je sommige krantenkoppen moet geloven, komt dit neer op een doodvonnis.

Maar voor een boer – of een wetenschapper die zich richt op plantenfysiologie – lijkt deze toename meer op een geschenk uit de hemel.

Studies tonen aan dat gewassen zoals tomaten, komkommers, sla en granen sneller groeien en meer opleveren bij hogere CO₂-concentraties. Dit fenomeen wordt al meerdere decennia vastgesteld in wetenschappelijke observaties van planten zowel in de praktijk als in gecontroleerde omgevingen.

Mensen die gebruikmaken van deze kennis hebben bijgedragen aan een landbouwrevolutie. Van de Negev-woestijn in Israël tot de Rift Valley in Kenia, bewijzen boeren dat CO₂ geen boosdoener is, maar een bondgenoot bij het voeden van een groeiende bevolking.

Greenhouse Boom: voedsel waar geen voedsel was

De glastuinbouw maakt gebruik van tentachtige structuren met gecontroleerde omgevingen om gewassen in te verbouwen. In tegenstelling tot de landbouw in de volle grond, die gevoelig is voor de risico’s van weer en ongedierte, bieden kassen stabiele ecosystemen die de groeiseizoenen verlengen en de hoeveelheid licht en de temperatuur beheersen. Bovendien kan in kassen kunstmatig de CO₂ verhoogd worden tot niveaus die twee of drie keer hoger zijn dan de atmosferische concentraties.

Deze boeren bereiken wat de natuur niet kan: voorspelbare, overvloedige oogsten in woestijnen, toendra en stadsuitbreidingen. De voordelen zijn onder meer een lager watergebruik, minder afhankelijkheid van bestrijdingsmiddelen, productie het hele jaar door en hogere opbrengsten.

In een studie beoordeelden onderzoekers  de verspreiding van de glastuinbouw in 119 landen, waaronder 22 in Afrika. Kassen beslaan nu wereldwijd meer dan 5.000 vierkante mijl aan land (zo’n 13.000 km², ongeveer een derde van Nederland), 40 keer het landbouwareaal dat vier decennia geleden voor kasteelt was bestemd.

China heeft 60% van ’s werelds glastuinbouwbedrijven. Enkele van de grootste bevinden zich in Weifang, China, (82.155 hectare) en Almeria, Spanje (35.117 hectare).

Met CO₂ verrijkte kassen voorzien nu in een aanzienlijk deel van de vraag naar stedelijke groenten in China, een land dat ooit werd geplaagd door voedseltekorten en hongersnood. “Rijst, komkommers, aubergines en tomaten zorgen buiten het seizoen voor de bevoorrading van het hele land”, zegt de Chinese onderzoeker Xiaoye Tong.

In de prefectuur Hotan in de woestijn van Xinjiang telen boeren tomaten, komkommers en meloenen in kassen met een CO₂-gehalte tot 1.200 ppm, drie keer zoveel als de concentratie buiten.

Kassen in deze regio hebben de ontwikkeling van snelgroeiende rijst mogelijk gemaakt, waardoor de groeicyclus is teruggebracht tot slechts 75 dagen door gebruik te maken van verticale grondloze teelt en kunstmatige lichtregeling. Het Desert Greenhouse Project in de Shawan Oase in Xinjiang heeft meer dan 2.100 eenheden die jaarlijks ongeveer 19.000 ton groenten en fruit in meer dan 30 variëteiten kunnen produceren.

“Het tempo van de expansie is het spectaculairst in China, maar deze toename zie je wereld-wijd”, zegt Tong. Zo groeit de glastuinbouwsector in India jaarlijks met meer dan 6%. De Indiase regering voedt deze groei door middel van subsidies in het kader van de National Horticulture Mission, die tot 50% van de installatiekosten dekt.

De Metrolina Greenhouses in Huntersville, North Carolina, bestaat uit 8 miljoen vierkante meter aan verwarmde binnenteeltruimte. Daarmee is het de grootste verwarmde kas op één locatie in de VS.

In Spanje bouwde Novagric de grootste kassen met één module voor de teelt van tomatenplanten met een hoge opbrengst. De productie steeg van 21 kilo tomaten per vierkante meter naar een recordaantal van 30 kilo cherrytomaten en de verwachting is dat de opbrengst verder zal stijgen.

Je hebt geen Ph.D. nodig om door de mist heen te kijken. Vraag jezelf af: als CO₂ zo schadelijk is, waarom pompen boeren het dan in kassen? Waarom breken de gewasopbrengsten records als het CO₂-gehalte stijgt? De antwoorden liggen in de biologie, niet in ideologie.

Planten zijn geëvolueerd in de tijd dat de CO₂-niveaus vijf keer hoger waren dan nu. De CO₂-uitstoot door de verbranding van fossiele brandstoffen herstelt alleen maar de kooldioxide die miljoenen jaren geleden uit de atmosfeer werd verwijderd toen steenkool, olie en aardgas werden gevormd uit de overblijfselen van flora en fauna in de moerassen en zeeën van toen. Een tekort aan kooldioxide in de atmosfeer wordt verholpen.

In de tussentijd zal de glastuinbouw, gevoed door dit levengevende molecuul, deel uitmaken van een veelbelovende toekomst zonder honger.

Dit artikel van Vijay Jayaraj werd eerder gepubliceerd op de website van de CO2 Coalition.