Een goed gesprek over de Toekomst van Nederland met Guus Berkhout en Rob Roos

Kernpunt in zijn masterplan is dat de doorgeslagen staatsbureaucratie moet verdwijnen.

Clintel Foundation
Datum: 19 may 2025

Bekijk hier het gesprek dat oud-Europarlementariër Rob Roos op zaterdag 22 maart had met Guus Berkhout in het Marriott Hotel in Den Haag. Zij spraken met elkaar naar aanleiding van de herdruk van het recente boek van Guus: Een Masterplan voor de toekomst van Nederland.

Rob Roos is ondernemer, die besloot om de politiek in te gaan. Guus Berkhout heeft een zeer rijke academische carrière achter de rug en besloot ‘op zijn oude dag’ al zijn energie nog eens in stichting Clintel te steken en dus ook nog in een boek dat bespreekt hoe we Nederland vooruit kunnen brengen.

Bij alle bestuurlijke misère laat Guus Berkhout in dat nieuwe boek een hoopgevend geluid horen. Hij laat zien dat hier en daar pleisters plakken de situatie alleen maar nog erger maakt en dat een systeemverandering de enige oplossing is. Kernpunt in zijn masterplan is dat de doorgeslagen staatsbureaucratie moet verdwijnen.

Een land om van te houden

Rob en Guus waren het er in het gesprek over eens dat Nederland nog steeds een land is om van te houden maar dat we hard op weg zijn ons land te verkwanselen. Zoals het nu gaat, kan het niet langer! Het gesprek ging over een vijftal hoofdthema’s uit het boek, zoals het stoppen van de klimaatangst, de energiearmoede, de staatsbureaucratie en de asielchaos. Aan het eind spraken zij over het geven van nieuwe hoop aan de jongeren.

Een belangrijk thema in het hedendaagse Nederland is de klimaatangst. Maar deze is onterecht. Er is geen enkele reden te denken dat we een klimaatprobleem hebben door de uitstoot van CO₂. Sterker nog, er zijn allerlei voordelen, zoals de vergroening van de aarde. Verder blijkt uit de nuchtere feiten dat het aantal slachtoffers van klimaatgerelateerde rampen (dus door orkanen, overstromingen, droogte e.d.) wereldwijd enorm is afgenomen. Zelfs als zou er een probleem zijn, dan kunnen we dat dus aan!

Een rampzalig gevolg van deze onterechte klimaatangst, is de manier waarop we met energie omgaan. De massale uitrol van zonne- en windenergie zet weinig zoden aan de dijk qua CO₂-uitstoot en maakt ons energiesysteem onbetrouwbaar en duur. Als je dan toch CO₂ wil verminderen, dan is kernenergie een veel betere optie, vinden Berkhout en Roos. Op dat gebied zijn er zeer hoopvolle ontwikkelingen, zoals de komst van Small Modular Reactors.

Kernpunt is de bureaucratie

Maar hét kernpunt van het boek en van het gesprek (de heren waren het hierover roerend eens) is de aanpak van de staatsbureaucratie. Als dit niet wordt aangepakt, verandert er sowieso niets. We hebben alles veel te ingewikkeld gemaakt waardoor er een compleet circus is ontstaan van controlerende instanties met naar schatting een miljoen ‘gebakken-luchtbanen’.

Guus stelt daarom onder meer voor om ons belastingsysteem drastisch te versimpelen. Iedere Nederlander van 18 jaar en ouder krijgt daarbij een startinkomen. Het geheven belastingtarief wordt vervolgens lineair hoger met het inkomen, tot een bepaald punt (bijvoorbeeld 50%). Deze vereenvoudiging blijkt, doordat allerlei nutteloze banen kunnen vervallen, veel goedkoper uit te vallen dan het huidige ingewikkelde systeem.

Een vierde punt in het gesprek was, kort, de huidige asielchaos. Er moet volgens beide heren strikt onderscheid gemaakt gaan worden tussen economische gelukszoekers en daadwerkelijke vluchtelingen. En het laatste gespreksonderdeel was het geven van nieuwe hoop aan de jongeren. Zonder nieuw elan gaat het sowieso niet lukken om zaken te veranderen. Het wegnemen van de klimaatangst is daarbij een essentieel punt. Jongeren zouden zich volgens Guus en Rob niet druk moeten maken over het klimaat maar liever over de bedroevende staat van het huidige onderwijs.