Mensen trappen niet meer in Greta Thunbergs retoriek

Greta Thunberg duikt weer op in klimaatland, recent nog bij COP31 in Antalya. Maar volgens Sterling Burnett en Anthony Watts trappen mensen niet meer in haar retoriek.

Greta Thunberg met een boze, indringende gezichtsuitdrukking tijdens een publiek optreden.

Bron: Shutterstock

Sterling Burnett en Anthony Watts
Datum: 16 november 2026

DEEL:

Associated Press (AP) publiceerde onlangs het artikel “Greta Thunberg warns ‘everything we love is at stake’ as she arrives at UN climate talks”. Het artikel haalt Thunbergs uitspraak aan dat klimaatverandering “alles bedreigt” en dat “alles en iedereen waar we van houden op het spel staat”. Dit is alarmerende retoriek, geen wetenschappelijke bevinding, en AP presenteert het opvallend weinig kritisch. De politieke realiteit wijst intussen op iets heel anders: kiezers en regeringen hebben steeds meer directe zorgen en zelfs politici die sympathiseren met het klimaatbeleid, komen erachter dat een klimaatramp geen goed verkoopargument is.

Thunberg arriveerde bij COP31 in Antalya, Turkije, en eiste wereldwijde “structurele veranderingen”, omdat de huidige politieke en economische systemen zogenaamd “onverenigbaar zijn geworden met de menselijke natuur”. Ze beschuldigde de industrie ervan te profiteren van een “uiterst gewelddadige status quo” en zei dat de samenleving de “wereldwijde meerderheid” opoffert zodat een paar gelukkigen winst en geopolitieke macht kunnen vergaren.

Dat zijn politieke meningen, geen klimaatwetenschap. AP maakt geen onderscheid tussen beide.

Retoriek

De retoriek van Thunberg komt op een lastig moment voor de klimaatbeweging. Slechts enkele dagen voordat ze verklaarde dat alles waar we van houden op het spel staat, gingen Amerikaanse kiezers naar de stembus en lieten ze zien dat klimaatverandering bij lange na niet hun belangrijkste zorg was.

Uit de nationale exitpoll van NBC News bleek dat de economie voor 39 procent van de kiezers het belangrijkste onderwerp was, gevolgd door de toestand van de democratie met 33 procent en immigratie met 14 procent. Corruptie bij de overheid en de kosten van levensonderhoud werden door ongeveer negen op de tien kiezers als cruciale of belangrijke factoren beschouwd. Klimaatverandering behoorde niet tot de belangrijkste thema’s die de verkiezingen bepaalden.

Gallup-peilingen voorafgaand aan de verkiezingen lieten vrijwel hetzelfde beeld zien. Van de elf onderzochte thema’s stond klimaatverandering op de laatste plaats wat betreft het percentage kiezers dat het “uiterst belangrijk” noemde, achter de economie, de gezondheidszorg, Iran, de benzineprijzen, immigratie, criminaliteit en zelfs de bouw van datacenters voor AI.

Democraten

Zelfs de Democraten lijken de boodschap te hebben begrepen. Axios meldde na de verkiezingen dat hoewel de Democraten klimaatverandering jarenlang tot een speerpunt van hun campagnes hadden gemaakt, ze er in 2026 “nauwelijks over spraken”. Kandidaten legden in plaats daarvan de nadruk op betaalbaarheid, elektriciteitsrekeningen, brandstofprijzen en economische zorgen. Zelfs prominente klimaatvoorvechters zwakten hun boodschap af. Belangrijk is dat, als de Democraten zich echt zorgen maakten over klimaatverandering, ze zouden hebben opgeroepen om het huidige beleid – dat de energieprijzen heeft doen stijgen – nog verder aan te scherpen; hogere prijzen voor fossiele brandstoffen zijn immers de zekerste manier om consumenten ertoe te brengen hun verbruik en daarmee de uitstoot te verminderen. Toch is dat niet wat de Democraten eisten.

Dat bewijst niet dat Amerikanen tegen elk klimaat- of hernieuwbare-energiebeleid zijn. Het toont iets aan dat relevanter is voor de apocalyptische verklaring van Thunberg: de meeste kiezers gedragen zich simpelweg niet alsof “alles en iedereen van wie we houden op het spel staat.” Blijkbaar doen veel wereldleiders dat evenmin.

COP31 is zogenaamd de plek waar de mensheid deze existentiële noodsituatie onder ogen ziet. Toch zijn de regeringsleiders van de vijf grootste CO2-uitstoters ter wereld – China, de Verenigde Staten, India, Rusland en Japan – afwezig op de top. The Guardian berekende dat de wel aanwezige staatshoofden en regeringsleiders slechts 14 procent van de wereldwijde CO2-uitstoot vertegenwoordigen.

Als de mensen die daadwerkelijk de grootste economieën ter wereld leiden, zouden geloven dat de beschaving wordt geconfronteerd met het soort onmiddellijke existentiële gevaar dat Thunberg beschrijft, zou je verwachten dat ze zouden komen opdagen.

Gastland

Zelfs het gedrag van het gastland vertelt een ander verhaal. AP erkent dat Turkije en Australië nog steeds sterk afhankelijk zijn van fossiele brandstoffen, met name steenkool. In 2025 was ongeveer 34 procent van de elektriciteitsopwekking in Turkije afkomstig van steenkool, en het land heeft geen datum vastgesteld voor de uitfasering van steenkool. Regeringen kunnen wel toespraken houden over het klimaat, maar de elektriciteitsnetten moeten nog steeds functioneren.

Er schuilt een nog vreemdere tegenstrijdigheid in het eigen verslag van AP. Thunberg zegt dat de wereld zo wanhopig is dat activisten “zoveel moeten redden als we nog kunnen redden.” Toch meldt AP dat demonstranten op COP31 protesteren tegen de “groeiende belangstelling voor kernenergie”. Dat slaat nergens op als het terugdringen van de CO2-uitstoot werkelijk het belangrijkste doel is. Waarom? Omdat kernenergie tijdens de energieopwekking geen CO2 uitstoot.

Het Internationaal Energieagentschap beschrijft kernenergie als een schone, flexibel inzetbare elektriciteitsbron die 24 uur per dag kan draaien, en noemt het na waterkracht de op één na grootste bron van emissiearme elektriciteit ter wereld. Kernenergie leverde in 2023 ongeveer 9 procent van de wereldwijde elektriciteit, en het IEA schat dat hierdoor sinds 1971 72 miljard ton CO2-uitstoot is voorkomen.

Als “alles waar we van houden op het spel staat”, lijkt verzet tegen een van de grootste bronnen van betrouwbare, koolstofarme elektriciteit een vreemde manier om dat te redden.

En dan is er nog de steeds verschuivende klimaatdeadline.

Jarenlang werd een opwarming van 1,5 °C voorgesteld als een drempel die de mensheid niet veilig kon overschrijden. Het Milieuprogramma van de Verenigde Naties erkent nu dat het overschrijden van 1,5 °C in feite onvermijdelijk is. In het Emissions Gap Report 2026 wordt in plaats daarvan een “overshoot”-traject voorgesteld, waarbij de wereldwijde uitstoot van broeikasgassen tegen 2035 met 45 procent moet dalen ten opzichte van het niveau van 2025 en tegen 2040 met 69 procent, gevolgd door enorme hoeveelheden CO2-verwijdering om te proberen de temperaturen tegen 2100 weer terug te brengen naar 1,5 °C. Zoals herhaaldelijk besproken op Climate Realism, bijvoorbeeld hier, hier en hier, heeft het 1,5 °C-omslagpunt geen wetenschappelijke basis, maar is het gekozen om politieke redenen.

De apocalyps is uitgesteld

Uiteindelijk is Thunbergs bewering dat “alles en iedereen van wie we houden op het spel staat” niet wetenschappelijk. Het is politieke retoriek die bedoeld is om angst en urgentie te creëren.

AP zou dit verschil moeten erkennen.

In plaats daarvan begint het artikel met het beschrijven van recente hittegolven en overstromingen als “klimaatgerelateerde rampen”, waarna het direct overgaat op de uitspraken van Thunberg zonder te onderzoeken of die gebeurtenissen haar verstrekkende bewering staven. Dat is geen goede journalistiek. Er is in feite geen stijgende trend waarneembaar in hittegolven, overstromingen of andere extreme weersomstandigheden, zoals Climate Realism en Climate at a Glance onomstotelijk hebben aangetoond door honderden soortgelijke beweringen te ontkrachten.

AP sluit af met haar standaardverklaring dat haar berichtgeving over klimaat en milieu financiële steun ontvangt van particuliere stichtingen – stichtingen die overigens bekend staan om het aanwakkeren van paniek rond klimaatverandering – terwijl terecht wordt opgemerkt dat de AP de redactionele verantwoordelijkheid voor haar berichtgeving behoudt. De vermelding van de financiering bewijst nog geen vooringenomenheid, maar redactionele verantwoordelijkheid houdt in dat de AP de plicht heeft om buitengewone beweringen ter discussie te stellen in plaats van ze simpelweg te versterken.

Het meest veelzeggende aan de terugkeer van Thunberg is daarom wellicht hoe weinig de wereld om haar heen lijkt op de beweging die zij in 2018 hielp oprichten.

Toen wedijverden politici om de klimaatnoodtoestand af te kondigen. Tegenwoordig hebben kandidaten het steeds vaker over betaalbaarheid. Toen werd 1,5 °C beschouwd als een niet te overschrijden grens. Tegenwoordig bespreken de Verenigde Naties hoe lang de wereld daarboven zal blijven.

Toen trokken klimaatconferenties enorme politieke aandacht. Tegenwoordig hebben leiders die verantwoordelijk zijn voor de overgrote meerderheid van de wereldwijde uitstoot redenen gevonden om ergens anders te zijn. Thunberg vertelt ons nog steeds dat alles waar we van houden op het spel staat.

Boodschappen

Maar kiezers maken zich zorgen over boodschappen, benzine, elektriciteitsrekeningen, huisvesting en banen. Regeringen maken zich zorgen over energiezekerheid en economische groei. Ontwikkelingslanden willen betrouwbare elektriciteit. Zelfs politici die voorstander zijn van hernieuwbare energie, verkopen die steeds vaker op basis van betaalbaarheid in plaats van de redding van de planeet.

Misschien is het probleem niet dat de wereld de boodschap van Greta Thunberg niet heeft gehoord.

Misschien heeft de wereld die boodschap al acht jaar lang herhaaldelijk gehoord, om zich heen gekeken, de voorspellingen met de werkelijkheid vergeleken, de enorme kosten van de voorgestelde “structurele veranderingen” afgewogen, ingezien dat er geen ramp op komst is, en gewoon verder gegaan.

Dat is het echte verhaal dat uit COP31 in Turkije naar voren komt.

Dit artikel werd oorspronkelijk gepubliceerd op ClimateRealism op 13 november 2026.

Wat u zojuist heeft gelezen, kon worden gepubliceerd dankzij onze donateurs.

Clintel publiceert dagelijks artikelen over klimaat, energie en wetenschap. Daarnaast vertalen wij internationale analyses in meerdere talen, maken wij video’s, publiceren wij rapporten en organiseren wij bijeenkomsten en lezingen.

Wij ontvangen geen overheidssubsidies en zijn volledig afhankelijk van de steun van onze donateurs. Dankzij uw bijdrage kunnen wij onafhankelijk onderzoek en een open debat over klimaat en energie blijven bevorderen.

Steunt u ons werk? Kies wat bij u past:

• Word Vriend van Clintel – vanaf €100 per jaar
• Word Trouwe Vriend van Clintel – via een fiscaal aantrekkelijke periodieke gift
• Doe een eenmalige donatie – iedere bijdrage helpt

Hartelijk dank voor uw steun.

DEEL DIT ARTIKEL:

Climate Intelligence Clintel

meer nieuws

Slechts 256 miljard voor 0,00156 °C minder opwarming

Als Nederland netto nul in 2050 haalt en vervolgens handhaaft, zal de wereld 0,00156 °C minder warm zijn tegen 2100. Dat blijkt uit berekeningen van de nieuwe website netzerocostbenefit.com van Bjorn Lomborg. De kosten hiervoor bedragen volgens deze site 256 miljard euro.

Windturbines zouden netcongestie oplossen, maar bewijs ontbreekt

Windturbines krijgen er een belofte bij. Niet alleen leveren ze stroom, ze zouden ook het overvolle stroomnet ontlasten en daarmee netcongestie tegengaan. Energiecoöperaties gebruiken het argument al om hun plannen aan de man te brengen. Maar de onderbouwing moet nog volgen en de netbeheerders waarschuwen juist voor piekbelasting van het stroomnet door wind en zon, legt Bert Weteringe uit.

By |2026-11-16T08:01:53+01:0016 november 2026|Reacties uitgeschakeld voor Mensen trappen niet meer in Greta Thunbergs retoriek
Go to Top