Maatschappelijk draagvlak voor huidig klimaatbeleid kalft af
Uit nieuw onderzoek van het Sociaal en Cultureel Planbureau blijkt dat het maatschappelijk draagvlak voor het huidige klimaatbeleid afneemt. Volgens Maarten van Andel groeit de onvrede over stijgende energiekosten, netcongestie en kostbare energietransitieplannen. Van Andel spreekt hierover op maandagavond 15 juni tijdens een Clintel-bijeenkomst in Driebergen.
Afbeelding gemaakt met ChatGPT
Maarten van Andel
Datum: 10 juni 2026
Nederlandse burgers hebben groeiende onvrede met klimaat- en energiemaatregelen. Dit concludeert het Sociaal Cultureel Planbureau (SCP) in het jaarlijkse rapport Klimaat en Samenleving. Dit jaar is daarin extra aandacht besteed aan de betrokkenheid, rechtvaardigheid en toekomstverwachtingen die burgers ervaren. Een meerderheid vindt klimaatbeleid wel belangrijk, maar blijkt tevens minder bereid om daar zelf aan bij te dragen. Er is weinig steun voor maatregelen die de kosten van levensonderhoud raken. De verdeeldheid is groot: 59 procent vindt dat de regering te weinig tegen klimaatverandering doet, terwijl 41 procent vindt dat deze juist teveel doet. Een groeiend aantal mensen vindt dat klimaat teveel aandacht krijgt ten opzichte van andere problemen zoals criminaliteit, woningnood en internationale spanningen.
Dit zijn ongunstige uitgangspunten voor het minderheidskabinet-Jetten om de komende jaren effectief klimaatbeleid met parlementaire meerderheden te kunnen voeren. De grote verdeeldheid impliceert dat met elke keuze die de regering maakt een grote groep Nederlanders het niet eens zal zijn. Het kabinet-Schoof richtte daarom vorig jaar al een Nationaal Burgerberaad Klimaat in, teneinde burgers meer te betrekken. Het kabinet-Jetten heeft precies de helft van de 82 aanbevelingen uit dit burgerberaad overgenomen. Dat heeft de onvrede en verdeeldheid echter niet verminderd, integendeel. Meer maatschappelijke legitimiteit is niet hetzelfde als meer inhoudelijke effectiviteit, en dit dilemma zal de komende jaren als een zwaard van Damocles boven het huidige klimaat- en energiebeleid blijven hangen. CO2-reductiemaatregelen zoals minder hard rijden en minder consumeren zijn niet populair maar wel effectief.
Nieuwe energie-infrastructuur op basis van windmolens, zonnepanelen, waterstoffabrieken, batterijen, elektrische auto’s, warmtepompen en elektriciteitsnetten is intrinsiek duurder en onbetrouwbaarder dan fossiele brandstoffen, brandstofauto’s, cv-ketels en aardgasleidingen. Dat leidt tot structurele netcongestie, afnemende leverbetrouwbaarheid en oplopende energiekosten. Een grote meerderheid is hier ontevreden over, aldus het SCP. Het is zaak dat de regering echt ander klimaatbeleid gaat voeren, dat veel meer is gericht op energie- en kostenbesparing in plaats van op nog meer windmolens, zonnepanelen, waterstof, elektrische auto’s en warmtepompen.
Dit artikel is afkomstig uit de laatste nieuwsbrief van Maarten van Andel. Van Andel spreekt over dit onderwerp op de Clintel-avond in Driebergen op 15 juni 2026. Ook Clintel directeur Marcel Crok spreekt bij die gelegenheid. Op het moment van schrijven zijn er nog kaarten beschikbaar in onze webshop.
Maarten van Andel
Maarten van Andel is chemicus, en heeft 20 jaar ervaring met duurzaam ondernemen in de hightech industrie. Daarna werkte hij vijf jaar als directeur bij Fontys Hogescholen aan duurzaamheidsonderzoek en -onderwijs. In die tijd schreef hij vier kritische boeken (waaronder De Groene Illusie en De Groene Kans) over de energietransitie, en verzorgde hij tientallen publicaties en presentaties over groene illusies en groene kansen. Maarten van Andel schrijft wekelijks kritische artikelen met betrekking tot de energietransitie voor Wynia’s Week. Hij is ondertekenaar van de World Climate Declaration.
meer nieuws
India helpt VS bij het herstellen van ‘groene’ schade
Voor het eerst in 50 jaar staan de Verenigde Staten op het punt een nieuwe olieraffinaderij te bouwen, wat een cruciale ommezwaai in hun energiestrategie markeert, aldus Vijay Jayaraj. Het project, dat in de haven van Brownsville (Texas) verrijst, onderstreept een nieuw partnerschap tussen de VS en India en een bredere heroverweging van klimaatgedreven energiebeleid.
De erfenis van Al Gore’s An Inconvenient Truth, twintig jaar later
“Gore zei tegen klimaatwetenschappers: meng je in de politiek. En ze hebben goed geluisterd.” In dit scherpzinnige artikel analyseert politicoloog Roger Pielke Jr. hoe de oproep van Al Gore twintig jaar na An Inconvenient Truth de politisering van de klimaatwetenschap ingrijpend heeft beïnvloed.
Lelijke waarheid over energietransitie niet lang meer te verhullen
De pogingen om de lelijke waarheid over de energietransitie te verhullen worden steeds krampachtiger en doorzichtiger, vindt Maarten van Andel. “Steeds meer mensen worden daar achterdochtig van. Dat is overduidelijk geen houdbare communicatiestrategie.” Zijn collega-auteur op Wynia’s Week, Johannes Vervloed, is het met hem eens: “Er ontstaat een gevaarlijke kloof tussen beleid en werkelijkheid. De geschiedenis leert dat een dergelijke kloof uiteindelijk niet kan blijven bestaan.”
