Maatschappelijk draagvlak voor huidig klimaatbeleid kalft af

Nederlandse burgers hebben groeiende onvrede met klimaat- en energiemaatregelen. Dit concludeert het Sociaal Cultureel Planbureau (SCP) in het jaarlijkse rapport Klimaat en Samenleving. Dit jaar is daarin extra aandacht besteed aan de betrokkenheid, rechtvaardigheid en toekomstverwachtingen die burgers ervaren. Een meerderheid vindt klimaatbeleid wel belangrijk, maar blijkt tevens minder bereid om daar zelf aan bij te dragen. Er is weinig steun voor maatregelen die de kosten van levensonderhoud raken. De verdeeldheid is groot: 59 procent vindt dat de regering te weinig tegen klimaatverandering doet, terwijl 41 procent vindt dat deze juist teveel doet. Een groeiend aantal mensen vindt dat klimaat teveel aandacht krijgt ten opzichte van andere problemen zoals criminaliteit, woningnood en internationale spanningen.

Dit zijn ongunstige uitgangspunten voor het minderheidskabinet-Jetten om de komende jaren effectief klimaatbeleid met parlementaire meerderheden te kunnen voeren. De grote verdeeldheid impliceert dat met elke keuze die de regering maakt een grote groep Nederlanders het niet eens zal zijn. Het kabinet-Schoof richtte daarom vorig jaar al een Nationaal Burgerberaad Klimaat in, teneinde burgers meer te betrekken. Het kabinet-Jetten heeft precies de helft van de 82 aanbevelingen uit dit burgerberaad overgenomen. Dat heeft de onvrede en verdeeldheid echter niet verminderd, integendeel. Meer maatschappelijke legitimiteit is niet hetzelfde als meer inhoudelijke effectiviteit, en dit dilemma zal de komende jaren als een zwaard van Damocles boven het huidige klimaat- en energiebeleid blijven hangen. CO2-reductiemaatregelen zoals minder hard rijden en minder consumeren zijn niet populair maar wel effectief.

Nieuwe energie-infrastructuur op basis van windmolens, zonnepanelen, waterstoffabrieken, batterijen, elektrische auto’s, warmtepompen en elektriciteitsnetten is intrinsiek duurder en onbetrouwbaarder dan fossiele brandstoffen, brandstofauto’s, cv-ketels en aardgasleidingen. Dat leidt tot structurele netcongestie, afnemende leverbetrouwbaarheid en oplopende energiekosten. Een grote meerderheid is hier ontevreden over, aldus het SCP. Het is zaak dat de regering echt ander klimaatbeleid gaat voeren, dat veel meer is gericht op energie- en kostenbesparing in plaats van op nog meer windmolens, zonnepanelen, waterstof, elektrische auto’s en warmtepompen.