Nee, Washington Post, ‘CO2-vervuiling’ maakt voedsel níet minder gezond
CO2 is geen gif voor gewassen, zoals The Washington Post onlangs beweerde. Door het af te schilderen als de ‘onzichtbare kracht’ achter de achteruitgang van de voedingswaarde, wordt het bredere plaatje buiten beschouwing gelaten, zegt Anthony Watts. “The Washington Post heeft een bescheiden statistische daling in bepaalde mineralen opgeblazen tot een wereldwijde gezondheidscrisis.”
De wereldwijde voedselproductie is enorm gestegen. De graanopbrengsten per hectare zijn sinds de jaren zestig drastisch toegenomen. (Bron: Shutterstock)
Anthony Watts
Datum: 11 mei 2026
De Washington Post (WaPo) beweert in “The invisible force making food less nutritious” dat de toenemende kooldioxide-vervuiling de voedingskwaliteit van gewassen gestaag aantast, waardoor miljarden mensen het risico lopen op verborgen honger. Dit is onjuist.
Het artikel blaast kleine verwachte veranderingen in de vitamines en mineralen in voedsel op, gebaseerd op modellen, terwijl het de enorme vooruitgang in de wereldwijde voedselproductie, toegang tot voeding, en veerkracht van de landbouw bagatelliseert, die mede mogelijk is gemaakt door de toegenomen kooldioxide (CO2) in de atmosfeer.
WaPo stelt kooldioxide voor als “de onzichtbare boosdoener achter dit schadelijke fenomeen” en stelt dat “stijgende kooldioxideconcentraties in de atmosfeer” essentiële voedingsstoffen zoals zink uitputten. Die voorstelling gaat voorbij aan een fundamentele biologische realiteit: planten zijn opgebouwd uit koolstof. Kooldioxide is geen vervuiling voor planten, maar juist de grondstof voor fotosynthese.
Herhaaldelijk is aangetoond dat CO2-verrijking de plantengroei stimuleert, de biomassa vergroot, de efficiëntie van het watergebruik verbetert en de opbrengsten van veel basisgewassen verhoogt. Dit is niet controversieel. Het is elementaire plantenfysiologie. Zelfs het artikel van WaPo erkent dat extra kooldioxide planten helpt meer koolhydraten te produceren en groter en sneller te groeien.
Ondervoeding
De centrale bewering is gebaseerd op een meta-analyse die een gemiddelde afname van voedingsstoffen van ongeveer 3,2 procent in alle gewassen sinds het einde van de jaren 80 suggereert. Dat is een kleine verandering, die bijna binnen de variabiliteit van de landbouw valt. Bodemsamenstelling, mestgebruik, irrigatie, de keuze van gewasvariëteiten, het oogstmoment en de opslag na de oogst, beïnvloeden allemaal het gehalte aan voedingsstoffen. Een paar procentpunten over tientallen jaren is geen voedingsapocalyps en zal niet leiden tot honger of zelfs ondervoeding.
Ondertussen is de wereldwijde voedselproductie enorm gestegen. De graanopbrengsten per hectare zijn sinds de jaren zestig drastisch toegenomen. Zie de onderstaande grafiek:
De beschikbaarheid van calorieën per hoofd van de bevolking is wereldwijd gestegen. Het aantal mensen dat lijdt aan een regelrecht calorietekort is aanzienlijk gedaald in verhouding tot de wereldwijde bevolkingsgroei. Een bevolking groeit niet van drie miljard naar acht miljard in een eeuw als de voedselvoorziening qua voedingswaarde instort.
Zink
De Washington Post wijst op prognoses dat kikkererwten in 2040 17 procent van de aanbevolen dagelijkse hoeveelheid zink zouden kunnen bevatten, in plaats van 22 procent in 1988. Dat is een verschil van vijf procentpunten per portie. Mocht een dergelijke verschuiving plaatsvinden, dan zijn er meerdere oplossingen beschikbaar, zoals iets meer van dat voedsel eten, het dieet diversifiëren of een supplement nemen. In rijke landen zijn verrijkte voedingsmiddelen en multivitaminen alomtegenwoordig. In ontwikkelingslanden pakken verrijkingsprogramma’s ijzer- en zinktekorten al aan, ongeacht de CO2-niveaus. Als alternatief kunnen gewassen veilig genetisch gemodificeerd worden – en dat gebeurt ook al – om de vitamines en mineralen erin te verhogen.
Zelfs het WaPo-artikel geeft toe dat “mensen in rijke landen met sterke gezondheidszorgsystemen over veel middelen zullen beschikken om met de verandering om te gaan.” Die erkenning ondermijnt de apocalyptische toon.
WaPo baseert zich verder op prognoses uit een modelstudie uit 2018, waarin wordt geschat dat miljoenen mensen tegen 2050 te maken kunnen krijgen met een extra tekort aan zink of eiwitten. Dat zijn gemodelleerde uitkomsten die zijn gebaseerd op aannames over voedingspatronen, emissiescenario’s en vaste consumptiepatronen. Ze gaan uit van beperkte aanpassing. Ze gaan uit van statische voedingspatronen. Ze gaan uit van het ontbreken van landbouwinnovatie. Modeluitkomsten zijn niet onvermijdelijk.
Landbouw is dynamisch. Bij plant-veredelingsprogramma’s wordt al geselecteerd op zowel nutriëntendichtheid als opbrengst. Initiatieven voor bio-fortificatie, zoals ijzerrijke bonen en met vitamine A verrijkte rijst, breiden zich uit. Overheden en ngo’s pakken routinematig tekorten van micro-nutriënten aan, los van klimaatoverwegingen.
Aannames
Het artikel beweert ook dat de voordelen van kooldioxide “ver worden overtroffen door de schade van stijgende temperaturen”, waarbij het verwijst naar worstcase-scenario’s voor opwarming die de opbrengsten met meer dan 20 procent zouden kunnen verminderen. Die bewering, gebaseerd op extreme, onbevestigde aannames, druist in tegen wat de agronomie ons leert over de noodzaak en voordelen van hogere CO2-concentraties voor gewassen. Duizenden laboratorium- en veldproeven gedurende decennia tonen aan dat de gewasopbrengsten zouden moeten blijven stijgen naarmate de CO2-concentratie toeneemt tot redelijkerwijs te verwachten niveaus.
In werkelijkheid is de wereldwijde landbouwproductiviteit blijven stijgen terwijl de aarde de afgelopen eeuw licht is opgewarmd, deels dankzij de betere groeiomstandigheden als gevolg van de afname van vorst in het late seizoen en betere wateromstandigheden, die bijna volledig te danken zijn aan die opwarming en hogere CO2-niveaus. Technologische innovatie, verbeterde irrigatie, kunstmest, ongediertebestrijding en
gewasgenetica hebben de milieu-uitdagingen ook consequent overtroffen.
Verdunning
Het in het artikel beschreven ‘verdunningseffect’ is niet nieuw. Grotere, sneller groeiende gewassen verdelen mineralen vaak over meer biomassa. Dat betekent geen hongersnood. Het betekent hogere opbrengsten met licht gewijzigde verhoudingen van voedingsstoffen. Voeding wordt bepaald door de totale inname, de diversiteit van het dieet en de toegang, niet door minuscule procentuele dalingen in mineralen in bepaalde gewassen, los gezien van de totale voedselinname.
De meest veelzeggende statistiek is niet een voorspelde verandering van 3 procent in mineralen. Het is dat de wereldwijde levensverwachting is gestegen, de kindersterfte is gedaald en de voedselvoorziening per hoofd van de bevolking is toegenomen in juist die decennia waarin de CO2-concentratie in de atmosfeer het snelst steeg. Dit alles is, althans gedeeltelijk, een weerspiegeling van verbeterde toegang tot overvloediger, voedzamer voedsel.
Koolstofdioxide is geen gif voor gewassen. Het is een groeimiddel. Door het te demoniseren als de ‘onzichtbare kracht’ achter de afname van voedingswaarden, wordt voorbijgegaan aan het bredere plaatje van agrarische overvloed en menselijke aanpassing.
The Washington Post heeft een bescheiden statistische daling in bepaalde mineralen opgeblazen tot een wereldwijde gezondheidscrisis. Dat is geen evenwichtige berichtgeving. Hun lezers verdienen beter.
Dit artikel werd oorspronkelijk gepubliceerd op climaterealism.com op 7 mei 2026.
Anthony Watts
Anthony Watts is senior fellow voor milieu en klimaat bij The Heartland Institute. Sinds 1978 is hij actief in de meteorologie, zowel voor als achter de camera als televisie-meteoroloog, en momenteel verzorgt hij dagelijks weerberichten op de radio. Hij ontwikkelde presentatiesystemen voor weergraphics op televisie, gespecialiseerde meetinstrumenten en schreef mee aan peer-reviewde wetenschappelijke publicaties over klimaatvraagstukken. Daarnaast beheert hij ’s werelds meest bezochte website over klimaat, de bekroonde site wattsupwiththat.com.
meer nieuws
Roy Spencer: modellen overschatten nog altijd de opwarming
Roy Spencer: modellen overschatten nog altijd de opwarming Vertaling van een recent artikel van de hand van dr. Roy W. Spencer, verschenen op de website van The Heritage Foundation, overgenomen van klimaatgek.nl. Roy W. Spencer Datum: 2 februari 2024 [...]
Het broeikasverhaal
Het broeikasverhaal Dat het aardse klimaat een chaotisch systeem is, is één kink in de kabel van het broeikasverhaal. En er is ook de vraag of klimaatverandering wel een existentiële bedreiging vormt. Clintel Foundation Datum: 24 januari 2024 [...]
Debat over klimaatkritisch boek Onbeslist van Steven Koonin
Debat over klimaatkritisch boek Onbeslist van Steven Koonin Eind vorig jaar publiceerde Clintel in samenwerking met uitgeverij succesboeken.nl de Nederlandse versie van de kritische klimaatbestseller Unsettled van Steven Koonin. Vertaler Peter Baeten, tevens freelance-medewerker van Clintel, ging onlangs bij De Nieuwe Wereld in debat over het boek en andere klimaatzaken met Volkskrant-journalist Maarten Keulemans. [...]
