In de meeste gevallen nemen extreme weersomstandigheden, zoals bosbranden, niet toe. (Bron: Shutterstock)

Clintel Foundation
Datum: 24 mei 2026

Oplichterij

Alexander richtte zich op studies die individuele weerrampen – zoals overstromingen, hittegolven, orkanen en bosbranden – in verband proberen te brengen met door de mens veroorzaakte klimaatverandering. Volgens Alexander overdrijven deze studies de rol van broeikasgasemissies en creëren ze een misleidende publieke perceptie dat extreem weer steeds vaker voorkomt en ernstiger wordt. Hij opende met de opmerking dat het vakgebied “een zwendel is” en stelt dat veel van dergelijke studies meer zijn ontworpen voor juridische en politieke doeleinden dan voor objectieve wetenschap.

Een belangrijk thema van de lezing was Alexanders stelling dat waargenomen lange-termijngegevens de beweringen over verslechterend extreem weer niet ondersteunen. Hij presenteerde een reeks grafieken en historische voorbeelden die weinig of geen stijgende trend lieten zien in hittegolven, droogte, overstromingen, orkanen, tornado’s of bosbranden. Over hittegolven in de Verenigde Staten zei hij: “Het lijdt geen twijfel dat als er al een trend is, deze neerwaarts is.” Hij wees op de extreme hitte van de jaren 1930 in de Verenigde Staten en stelde dat de omstandigheden in de afgelopen decennia die niet hebben overtroffen. Hij deed soortgelijke uitspraken over droogte in Californië en Europa, overstromingen in Duitsland, Atlantische Orkanen, Tyfoons in de Grote Oceaan, tornado’s in de Verenigde Staten en wereldwijde bosbranden, waarbij hij herhaaldelijk benadrukte dat de historische gegevens geen statistisch significante toename van extreme weersomstandigheden laten zien.

IPCC

Alexander had ook kritiek op het veranderende standpunt van het Intergovernmental Panel on Climate Change. Hij stelde dat eerdere IPCC-rapporten relatief voorzichtig waren met het toeschrijven van extreem weer aan menselijke invloed, maar dat de organisatie in haar Zesde Evaluatierapport van 2021 is overgestapt op sterkere toeschrijvingsclaims. Deze verschuiving was niet gerechtvaardigd door het bewijs en in tegenspraak met de observatietrends die hij zojuist had gepresenteerd. In zijn woorden: “De hele basis voor de toeschrijving van extreme weersomstandigheden is in feite dat er geen basis is.”

Een aanzienlijk deel van de presentatie was gewijd aan klimaatmodellen, die Alexander omschreef als onbetrouwbare grondslagen voor toeschrijvingsstudies. Hij stelde dat veel modellen de opwarmingstrends overschatten, belangrijke atmosferische en oceanische patronen niet kunnen reproduceren en het klimaat uit het verleden niet nauwkeurig kunnen reconstrueren. Hij benadrukte wat hij als een belangrijke tekortkoming beschouwde: het onvermogen van klimaatmodellen om eerdere klimaatomstandigheden nauwkeurig te ‘hindcasten’. Aangezien attributiestudies het huidige weer vergelijken met het hypothetische pre-industriële klimaat, stelde hij dat onzekerheid bij het reconstrueren van het vroegere klimaat, de conclusies van attributie-onderzoek ondermijnt. Hij haalde discrepanties aan tussen modelprognoses en waargenomen opwarmingssnelheden, evenals het onvermogen van modellen om bepaalde atmosferische kenmerken te reproduceren, zoals de voorspelde tropische ‘hotspot’.

Casestudy’s

De presentatie ging vervolgens over op gedetailleerde casestudy’s. Eén daarvan betrof een hittegolf in 2024 in het zuidwesten van de Verenigde Staten en Midden-Amerika. Alexander had kritiek op de attributiestudie die concludeerde dat de kans op deze gebeurtenis “35 keer groter” was geworden door klimaatverandering. De studie steunde op onvolledige temperatuurregistraties, onzekere datasets en klimaatmodellen met de bekende zwakke punten. Hij benadrukte dat wanneer meetonzekerheid wordt meegenomen, de geschatte toename in waarschijnlijkheid drastisch zou dalen en  dat de gebeurtenis misschien slechts “2,6 tot 3,2 keer waarschijnlijker was dan in het verleden, niet 35 keer.”

Een andere casestudy onderzocht de verwoestende overstromingen in Texas in 2025. Alexander betwistte de beweringen dat klimaatverandering een doorslaggevende rol speelde, met het argument dat overstromingen zich in het verleden al in de regio hebben voorgedaan en dat factoren zoals het landschap, de duur van de regenval en de kenmerken van het stroomgebied belangrijker zijn dan kleine veranderingen in de gemiddelde neerslag. Hij had ook kritiek op de in het onderzoek gekozen referentieperiodes, omdat deze de opwarmingstrends overdrijven door decennia van afkoeling uit het midden van de 20e eeuw mee te nemen.

Hij besteedde speciale aandacht aan twee Ierse attributie-studies die zijn uitgevoerd door onderzoekers van de Maynooth University. Eén studie concludeerde dat een recente Ierse hittegolf ongeveer tweeënhalf keer zo waarschijnlijk was als gevolg van klimaatverandering, terwijl een andere recente overstromingen in verband bracht met een toegenomen kans op regenval. Alexander stelde dat beide studies te sterk leunden op onzekere klimaatmodellen en onvoldoende rekening hielden met meetonzekerheid. Verwijzend naar de Ierse hittegolf merkte hij op dat “de hittegolf echt geen big deal was”, waarbij hij opmerkte dat de geregistreerde temperaturen onder de historische nationale records lagen en binnen de normale variabiliteit.

Rechtszaken

Tegen het einde van de presentatie stelde Alexander dat de toeschrijving van extreme gebeurtenissen voornamelijk is ontwikkeld om klimaatrechtszaken tegen fossiele-brandstofbedrijven te ondersteunen. Hij voerde deze trend terug tot bijeenkomsten tussen activisten en wetenschappers in 2012 die, volgens hem, tot doel hadden juridische campagnes tegen tabaksfabrikanten na te bootsen. Hij stelde dat attributiewetenschap in toenemende mate wordt gebruikt om rechtszaken en mediaberichten over klimaatrampen te rechtvaardigen, in plaats van om het wetenschappelijk inzicht te bevorderen. Hij gaf ook de moderne media en digitale technologie de schuld van het versterken van de publieke perceptie van steeds ernstiger wordende weersrampen, vanwege het feit dat smartphones, satellietwaarnemingen en online nieuwsverslaggeving gebeurtenissen tegenwoordig simpelweg zichtbaarder maken dan in het verleden.