Geen toename hoogwater Duitse rivieren
Bij overstromende rivieren wordt altijd weer de kaart van klimaatverandering getrokken. Rob de Vos maakt weer eens duidelijk dat dit totaal uit de lucht gegrepen is.
Clintel Foundation
Datum: 4 oktober 2024
De afgelopen jaren kun je er de klok op gelijk zetten: als er ergens een rivier overstroomt wordt meteen een link gelegd met klimaatverandering. Dat geldt voor Nederland (overstroming Geul in 2021, géén klimaatkwestie) maar nog vaker voor bijvoorbeeld Duitsland. Dat laatste heeft onder andere te maken met het feit dat de meeste rivieren in Duitsland bergrivieren zijn, dat wil zeggen dalvormend. Dat laatste geldt overigens ook voor de Geul in Zuid-Limburg, dat is ook een bergrivier. Als het dal smal is en de neerslag groot kan het water in bergrivieren snel stijgen. Dat kan grote problemen veroorzaken, ook al omdat veel dorpen en steden in dalen liggen.
Fig.1 Bron: Umweltbundesamt 2004
Figuur 1 toont de belangrijkste stroomgebieden van rivieren in Duitsland. Een stroomgebied is een gebied dat afwatert op één rivier. Vanwege de gevaren voor overstromingen worden de rivieren in Duitsland permanent gemonitord. En van die data worden vanaf 1961 mooie grafieken gemaakt, die dan weer in rapporten worden afgedrukt. Een van die rapporten is het Monitoringbericht 2023 zur Deutschen Anpassungsstrategie an den Klimawandel t.b.v de Bondsregering.
Fig.2 Bron: Monitoringbericht 2023
De grafiek van figuur 2 toont het aantal hoogwaterdagen per stroomgebied per jaar. Boven de streep betreft het hoogwaterdagen in het winterhalfjaar (november t/m april), beneden de streep het zomerhalfjaar (mei t/m oktober).
Voor de indicator ’Hochwassertage Flussgebietes’ werden de overstromingsdagen op 75 meetstations verdeeld over de 5 grote stroomgebieden in Duitsland geanalyseerd. Overstromingsdagen zijn dagen waarop de gemiddelde dagafvoer hoger is dan de gemiddelde overstromingsafvoer bepaald voor het betreffende meetstation en locatie van de referentieperiode 1961-1990.
Wat opvalt is dat het aantal hoogwaterdagen in de loop van de tijd niet is toegenomen, zelfs wat afgenomen.
Fig.3 Bron: Monitoringbericht 2023
Op basis van de indicator voor overstromingsdagen kunnen echter geen uitspraken worden gedaan over de ernst van overstromingen. Daarom is ook gekeken naar de piekafvoeren. De gekleurde staven tonen het percentage meetstations (linker as) dat op basis van de piekafvoer (daggemiddelde waarde) in het hydrologische winter/zomerhalfjaar kan worden ingedeeld in onderstaande categorieën 1, 2 of 3. Daartoe wordt de afvoer vergeleken met de langjarig gemiddelde hoogwaterafvoer (MHQ). De categorieën zijn als volgt gedefinieerd:
1: De piekafvoer is 1,5 tot <2 keer hoger dan de MHQ winter/zomer1961-1990
2: De piekafvoer is 2 tot <2,5 keer hoger dan de MHQ winter/zomer1961-1990 3: De piekafvoer is tot >=2,5 keer hoger dan de MHQ winter/zomer1961-1990
Een piekafvoer in categorie 1 in het winterhalfjaar komt overeen met een terugkeerperiode van vijf tot 20 jaar. Een piekafvoer van categorie 2 komt overeen met een afvoer die (volgens eerdere waarnemingen) eens in de 20 jaar tot eens in de 50 jaar voorkomt. Als een hoogwaterafvoer als categorie 3 wordt gecategoriseerd, kan op basis van de waarnemingen tot nu toe worden aangenomen dat een dergelijke afvoer minder vaak voorkomt dan eens in de 50 jaar. De kleine grijze streepjes tonen de maximale piekafvoer per jaar gemeten (in aantal maal MHQ, rechter as).
Uit de grafiek blijkt dat de meer extreme overstromingen meestal in de zomermaanden optreden. Statistisch significante trends ontbreken ook hier, met uitzondering van een afname van het aandeel meetpunten in de categorie gemiddeld hoogwater in het zomerhalfjaar.
Conclusie: de data tonen dat vanaf 1961 er geen sprake is van een toename van hoog water in de Duitse rivieren, maar zelfs hier en daar van een lichte afname. Wat maar weer eens aantoont dat je beter niet op je gevoel kunt afgaan in dit soort zaken: meten is weten.
(Overgenomen van klimaatgek.nl)
meer nieuws
11 oktober 2026: Roger Pielke Jr. spreekt voor Clintel in Antropia, Driebergen
De Amerikaanse wetenschapper Roger Pielke Jr. behoort tot de interessantste en meest uitgesproken stemmen in het internationale klimaatdebat. Op zondagmiddag 11 oktober komt hij op uitnodiging van Clintel naar Driebergen voor een uitgebreide lezing over extreem weer, klimaatschade, klimaatscenario’s en de politisering van de klimaatwetenschap.
Meeste landen hebben piek in CO2-uitstoot per persoon al gehad
Weinig mensen weten dat de wereldwijde CO2-uitstoot per persoon in 2025 slechts 2,3% boven het niveau van 1979 lag, zegt Roger Pielke Jr. Dit terwijl de welvaart per persoon sterk is gestegen.
Svensmark over kosmische straling, wolken en politiek in de klimaatwetenschap
Tijdens de EIKE-conferentie in Halle (Duitsland) gingen Willie Soon en Ronan Connolly van het CERES-team in gesprek met de onlangs ontslagen Deense natuurkundige Henrik Svensmark over zijn onderzoek naar het verband tussen zonneactiviteit, kosmische straling, wolken en het klimaat. Het door hem voorgestelde mechanisme van kosmische straling verdient het om op zijn fysische merites te worden onderzocht, in plaats van terzijde te worden geschoven omdat het niet past binnen bestaande klimaatmodellen.
