Bij business-as-usual is het IPCC spoedig failliet
Het rommelt bij het VN-klimaatpanel IPCC. Er is onenigheid over deadlines en met het wegvallen van steun van de VS dreigt een serieus financieel tekort. Om in termen van het IPCC te spreken: als we niets doen is het IPCC over een paar jaar failliet.
Afbeelding gemaakt met ChatGPT
Marcel Crok
Datum: 24 oktober 2026
Het klimaatpanel van de VN, het IPCC, bevindt zich in een ongekende crisis. De Nederlandse media stonden er vol van de afgelopen week. “Chaos bij VN-klimaatpanel compleet: geen akkoord, geen begroting en geen rapport?”, kopte de NOS. “Gesprekken gezaghebbend klimaatpanel IPCC volledig vastgelopen”, aldus RTL Nieuws.
Het Panel kwam in Addis Abeba (Ethiopië) bijeen voor de jaarlijkse vergadering waar onder andere afspraken gemaakt moesten worden over de publicatiedatum van het volgende IPCC-rapport (het zevende, het zesde verscheen in 2021) en over de financiering. Bij beide onderwerpen ging het mis. De huidige voorzitter van het IPCC, Jim Skea, besloot vrijdagavond de vergadering op te schorten omdat met name deelnemers van de minst ontwikkelde landen en kleine eilandstaten hun vluchten naar huis moesten halen. Doorgaan zou ten koste zijn gegaan van de “inclusiviteit” van het proces, aldus het IPCC.
Op het oog gaat het om onbenullige zaken. Landen die voor ambitieus klimaatbeleid zijn willen dat het rapport klaar is voor een belangrijke politieke klimaatconferentie in 2028. Daar zal de voortgang worden besproken van het Parijs klimaatakkoord uit 2015. Sommige landen (onder meer Saoedi-Arabië, Rusland, India en China) willen uitstel tot 2029, met als argument dat ontwikkelingslanden meer tijd nodig hebben voor deelname. Die landen hebben nu vooralsnog ‘gewonnen’. In de bewoordingen van de NOS: “Dat IPCC-voorzitter Jim Skea de vergadering nu heeft beëindigd zonder een akkoord over die tijdlijn of de begrotingen wordt gezien als een overwinning voor een aantal landen met fossiele belangen, die het rapport willen vertragen tot na de klimaattop van 2028.”
Geen vliegtickets en hotels
Maar zoals altijd speelt ook geld een rol. President Trump heeft de VS volledig teruggetrokken uit het IPCC. En laat de VS nou net verreweg de belangrijkste financier van het IPCC geweest zijn. Amerika was goed voor ruim een kwart van de begroting van het IPCC. Veel mensen, ook mensen die kritisch zijn op het IPCC, denken dat daar grote sommen mee gemoeid zijn. Niets is minder waar. Het grote geld gaat niet om in het IPCC, het orgaan dat de wetenschappelijke assessments publiceert, maar in het klimaatbeleid zelf, een proces dat valt onder een andere VN-entiteit, het UNFCCC.
Het budget van het IPCC is verwaarloosbaar klein. In 2024 bedroeg het budget ruim 5 miljoen euro. Waarvan bijna 2 miljoen van de VS. Bijdragen aan het IPCC zijn vrijwillig. Tachtig procent van de 195 bij het IPCC aangesloten landen heeft nog nooit een cent bijgedragen. Bart van den Hurk van Deltares is op dit moment co-voorzitter van het Werkgroep 2-rapport (dat kijkt naar de impact van klimaatverandering). Er werken 230 wetenschappers uit 91 landen mee aan dat rapport. In het RTL-artikel legt hij uit waarom geld ook nu belangrijk is. “[…] nu er geen budget is vastgesteld, is er geen geld voor vliegtickets en hotels voor reizigers uit ontwikkelingslanden.”
Het IPCC wil graag ‘inclusief’ zijn en voor wetenschappers uit ontwikkelingslanden bieden de bijeenkomsten van het IPCC een kans om überhaupt een keer naar het buitenland te kunnen reizen. Door het wegvallen van de steun van de VS wordt die kans hen nu ontnomen. Daar zit de ergernis. Het is veelzeggend dat andere landen een gat van slechts twee miljoen euro per jaar niet willen dichten. Zo belangrijk is het IPCC blijkbaar.
Nederland heeft in 2024 en 2025 geen geld in de IPCC-kas gestort, waarschijnlijk omdat bij Deltares de zogenaamde Technical Support Unit zit. In Rijksuitgaven.nl is een flinke extra bijdrage aan Deltares te vinden in 2023, die vermoedelijk bedoeld is voor het opzetten van deze TSU.
Business-as-usual scenario
Eerder dit jaar beschreven we bij Indepen dat het IPCC na jarenlange kritiek eindelijk afscheid heeft genomen van een extreem doemscenario, dat uitging van absurde aannames over steenkoolgebruik in de toekomst en dat leidde tot extreme opwarming in 2100. Nu hangt er een doemscenario boven het hoofd van het IPCC zelf. In een in maart van dit jaar gepubliceerd stuk werkt het IPCC verschillende scenario’s uit voor haar financiële toekomst. Laten we, geheel in de traditie van het IPCC, het zwartste scenario er eens uitlichten.
Hierin is goed te zien dat de bijdragen van de landen piekten in 2023 met ruim 8 miljoen Zwitserse frank (CHF, de frank is iets meer waard dan een euro) en sindsdien dalende zijn. Het IPCC verwacht bij business-as-usual dat de uitgaven de komende jaren zullen stijgen. De opgebouwde buffer zal verdampen en in 2029 zit men in de rode cijfers.
Bij de jaarlijkse klimaatonderhandelingen (de komende beginnen volgende maand in Antalya) gaat het om honderden tot duizenden miljarden dollars. Het IPCC moet landen de ‘beste’ wetenschappelijke inzichten geven over hoe het klimaat ervoor staat en wat relevante beleidsopties zijn. Maar daarvoor hebben de landen klaarblijkelijk weinig tot niets over. Het is interessant om de paarse lijn uit bovenstaande grafiek de komende jaren te blijven volgen. Die staat symbool voor de groeiende desinteresse van de wereld over klimaatverandering.
Dit artikel verscheen oorspronkelijk op Indepen op 23 oktober 2026.
Marcel Crok
Marcel Crok is een Nederlandse wetenschapsjournalist, die sinds een bekroond artikel over de beruchte hockeystickgrafiek in 2005 fulltime schrijft over het klimaatdebat en het klimaatbeleid. Hij publiceerde twee boeken in het Nederlands (De Staat van het Klimaat en was coauteur van het boek Ecomodernisme). Samen met de Britse onafhankelijke onderzoeker Nic Lewis schreef hij een uitgebreid rapport over klimaatgevoeligheid, getiteld A Sensitive Matter.
Hij werd door de Nederlandse regering gevraagd om als deskundige beoordelaar van het IPCC AR5-rapport op te treden. Samen met de Nederlandse klimaatinstituten KNMI en PBL heeft Crok een internationaal discussieplatform opgezet, Climate Dialogue.
In 2019 hebben Crok en emeritus hoogleraar Guus Berkhout de Clintel Foundation opgericht. Zij publiceerden de World Climate Declaration, die inmiddels door meer dan 2000 wetenschappers en deskundigen is ondertekend.
Samen met Andy May en een team van wetenschappers uit het Clintel-netwerk heeft Crok bijgedragen aan het boek The Frozen Climate Views of the IPCC (De starre klimaatvisie van het IPCC), dat door hem is geredigeerd.
Wat u zojuist heeft gelezen, kon worden gepubliceerd dankzij onze donateurs.
Clintel publiceert dagelijks artikelen over klimaat, energie en wetenschap. Daarnaast vertalen wij internationale analyses in meerdere talen, maken wij video’s, publiceren wij rapporten en organiseren wij bijeenkomsten en lezingen.
Wij ontvangen geen overheidssubsidies en zijn volledig afhankelijk van de steun van onze donateurs. Dankzij uw bijdrage kunnen wij onafhankelijk onderzoek en een open debat over klimaat en energie blijven bevorderen.
Steunt u ons werk? Kies wat bij u past:
• Word Vriend van Clintel – vanaf €100 per jaar
• Word Trouwe Vriend van Clintel – via een fiscaal aantrekkelijke periodieke gift
• Doe een eenmalige donatie – iedere bijdrage helpt
Hartelijk dank voor uw steun.
meer nieuws
Klimaatgeld verdampt, maar aantal deelnemers COP schiet omhoog
Ondanks de toename van het aantal deelnemers aan COP31, trekt het grote geld zich terug, aldus Jo Nova. “Het is onvoorstelbaar hoe groot de klasse van klimaatparasieten is.”
Windturbines zouden netcongestie oplossen, maar bewijs ontbreekt
Windturbines krijgen er een belofte bij. Niet alleen leveren ze stroom, ze zouden ook het overvolle stroomnet ontlasten en daarmee netcongestie tegengaan. Energiecoöperaties gebruiken het argument al om hun plannen aan de man te brengen. Maar de onderbouwing moet nog volgen en de netbeheerders waarschuwen juist voor piekbelasting van het stroomnet door wind en zon, legt Bert Weteringe uit.
Marcel Crok pakt Gerrit Hiemstra aan in goed bekeken video
Marcel Crok pakt Gerrit Hiemstra aan in goed bekeken video Clintel heeft, met hulp van Ongehoord Nieuws, een nieuwe video samengesteld. Deze wordt onderdeel van de officiële klacht die Clintel en Indepen gaan indienen bij AVRO/TROS (en indien nodig bij de Ombudsman van de NPO). Dit vanwege de stuitende eenzijdigheid van de [...]
