Euronews meldde recent dat klimaatverandering de grootste bedreiging voor het toerisme vormt, althans volgens de CEO van de European Travel Commission. Dit is onzin. Het weer heeft reizen altijd al verstoord; de CEO en Euronews hebben niet eens geprobeerd om gegevens aan te halen waaruit blijkt dat dit vaker voorkomt. Het toerisme is zo omvangrijk in Europa dat de term “overtourism” wordt gebruikt om de situatie in populaire Europese steden te beschrijven die te maken hebben met enorme aantallen bezoekers. Soms breken er in sommige Europese steden gewelddadige protesten tegen toeristen uit. Als er al iets is dat het toerisme bedreigt, is het juist de weerstand tegen bezoekers op diverse populaire Europese locaties.

Het artikel “CEO van de European Travel Commission: ‘Klimaatverandering is momenteel de grootste bedreiging voor het toerisme’” doet verslag van een toespraak van Eduardo Santander, CEO en uitvoerend directeur van de European Travel Commission (ETC), tijdens een recente toerismetop georganiseerd door Euronews.

De ETC is, volgens hun website, “een non-profitorganisatie die de nationale toerisme-organisaties van Europa vertegenwoordigt”. Santander legde uit dat het toerisme 10 procent van de Europese economie uitmaakt, en 10 procent of meer van het BBP van Spanje alleen al. Santander voegde eraan toe dat er meer moet worden geïnvesteerd in de toeristische infrastructuur vanwege de druk van “overtourism”, wat leidt tot overbelasting op luchthavens en in de gemeenschappen. Vervolgens slaat hij de plank mis en beweert hij dat “klimaatverandering op dit moment verreweg de grootste bedreiging voor het toerisme is.”

Onderbrekingen

Euronews citeert hem terwijl hij anekdotes aanhaalt, zoals onderbrekingen in het treinverkeer “omdat de rails uitzetten door de hitte”, en cruiseschepen die sommige Europese rivieren niet kunnen bevaren vanwege droogte die leidt tot dalende waterstanden.

De waarheid is dat slecht weer altijd al invloed heeft gehad op het toerisme en dat ook altijd zal blijven doen. Dodelijke of ernstige hittegolven zijn niet ongekend in Europa, evenmin als de gevolgen ervan. Dit geldt met name voor droogte: men hoeft niet verder te kijken dan het opduiken van “hongerstenen” – oude markeringen in Europese rivieren en meren die wijzen op droogte en aantonen dat er in feite al eeuwen vóór de industrialisatie ernstige droogte heerste.

Het artikel beweert ook dat mensen warmere vakantiebestemmingen ontvluchten ten gunste van koelere. Het is waar dat meer toerisme wordt waargenomen in de koelere delen van de wereld, maar dat geldt ook voor de warmere locaties. Het toerisme bloeit inderdaad in veel landen, aangezien steeds meer toeristen verder kijken dan de van oudsher populaire bestemmingen, waaronder koudere oorden. Over het geheel genomen beleefde Frankrijk dit jaar het drukste zomerse toeristenseizoen in 15 jaar. Uit gegevens van dit jaar bleek dat het toerisme in delen van Frankrijk, zoals Normandië, sterker toenam dan aan de Franse Middellandse Zeekust, maar de cijfers liggen nog steeds ruim boven het niveau van vóór de pandemie.

Mexico

Het is vrijwel zeker niet de hitte zelf; toeristen die op zoek zijn naar een strandvakantie verwachten en willen juist de hitte… behalve dat Amerikaanse toeristen misschien liever niet in hotels verblijven die geen airconditioning hebben.

Als het waar was dat de opwarming van de aarde ervoor zorgde dat mensen warme bestemmingen links lieten liggen, zouden plaatsen als Mexico een terugval zien, maar dat is niet het geval. Ook in de aantrekkelijke gebieden van Mexico is het toerisme toegenomen, ondanks de bekende gevaren, en Mexico is veel warmer dan Frankrijk. Het toerisme in Mexico heeft het niveau van vóór de pandemie overtroffen, zodanig dat het land naar verwachting tegen 2040 tot de top vijf van meest bezochte landen zal behoren.

Dit jaar zal Spanje naar verwachting zijn all-time record voor toeristenbezoeken overtreffen. De Canarische Eilanden zijn het hele jaar door warm en kenden vorig jaar een recordjaar voor het toerisme.

De laatste tijd is de enorme toename van het toerisme voor sommige inwoners van Europese steden zo belastend geworden dat er in Frankrijk en Spanje protesten tegen toeristen zijn uitgebroken – opnieuw de twee plaatsen waar klimaatverandering zogenaamd het toerisme bedreigt.

In Frankrijk klagen inwoners over de “Disneyficatie” van delen van Parijs; de overbevolking heeft geleid tot stakingen en onrust. In Spanje is het nog erger: er zijn protesten uitgebroken in Barcelona, op de Canarische Eilanden en op andere locaties, waarbij het dit jaar en in 2025 soms tot gewelddadige confrontaties is gekomen.

Het feit dat weer- en vervoersstoringen er op sommige locaties toe kunnen leiden dat toeristen hun vakantiekeuzes aanpassen, betekent nog niet dat klimaatverandering een enorme bedreiging voor het toerisme vormt. Ondanks dat ze weten dat de cijfers bijna overal verbeteren, hebben Euronews en Santander besloten de dreiging te overdrijven om lippendienst te bewijzen aan de klimaatagenda. Tegelijkertijd schuiven ze de schuld af voor het Europese beleid en het gedrag van sommige Europese burgers dat het toerisme ontmoedigt of minder gastvrij maakt.