Nog 9 dagen: Roger Pielke Jr. spreekt in Driebergen

Nog negen dagen. Op uitnodiging van Clintel verzorgt Pielke op 11 oktober twee lezingen in Antropia. Hij put daarbij uit ruim dertig jaar onderzoek naar klimaatverandering, extreem weer en de relatie tussen wetenschap en beleid. Beide lezingen duren ongeveer 45 minuten, met daarna telkens circa een kwartier voor vragen uit de zaal. Een middag om verder te kijken dan de krantenkoppen en kennis te maken met een markante stem in het internationale klimaatdebat.

Een onderzoeker die zich niet in een kamp laat plaatsen

Pielke verliet in 2024 zijn hoogleraarschap aan de University of Colorado Boulder en sloot zich aan bij het American Enterprise Institute, een vooraanstaande Amerikaanse denktank. Hij blijft publiceren in de wetenschappelijke literatuur en schrijft The Honest Broker op Substack, met meer dan 40.000 abonnees in 180 landen. Op X omschrijft hij zichzelf als een “undisciplined scholar”.

Hij erkent dat het klimaat verandert, dat CO₂ daarbij een belangrijke rol speelt en heeft gepleit voor vermindering van de CO₂-uitstoot. Tegelijkertijd is hij kritisch op de manier waarop klimaatwetenschap wordt gecommuniceerd en gebruikt in beleid. Die combinatie maakt hem interessant voor een breed publiek, ook voor mensen die kritisch staan tegenover Clintel of zijn analyses betwijfelen.

“Dat was het moment waarop ik besefte dat het interessanter was om wetenschap en politiek met elkaar te verbinden dan me op één van beide te richten.”

Lees het interview met Roger Pielke Jr.

Extreem weer en schade achter de krantenkoppen

Wat laten de waarnemingen werkelijk zien over extreem weer? Pielke betoogt al jaren dat de meeste categorieën, waaronder orkanen, overstromingen en droogte, geen duidelijke wereldwijde toename in frequentie of intensiteit laten zien. Zijn bevindingen sluiten op belangrijke punten aan bij de beoordelingen van het IPCC. Dat betekent niet dat alle weersverschijnselen onveranderd blijven: in zijn interview op Clintel.nl maakt hij expliciet onderscheid met hittegolven en zware neerslag.

Pielke ontwikkelde methoden om economische schade door extreem weer door de tijd heen consistent te vergelijken. Daarbij houdt hij rekening met veranderingen in bevolking en welvaart: waar meer mensen wonen en meer kostbare gebouwen staan, kan dezelfde storm een hogere schade veroorzaken. Zijn onderzoek laat zien dat de wereldwijde schade door extreem weer als aandeel van de economie niet is gestegen. Die verhouding geeft een ander beeld dan alleen de oplopende schadebedragen in euro’s of dollars.

“Klimaatverandering is niet zo belangrijk dat het gerechtvaardigd is om afbreuk te doen aan de wetenschappelijke integriteit”

Lees Pielkes kritiek op de attributie van extreem weer

In zijn recente artikel over World Weather Attribution stelt Pielke scherpe vragen bij de aannames achter het toeschrijven van afzonderlijke weersgebeurtenissen aan klimaatverandering. Zijn centrale vraag is welke conclusies de gebruikte methoden daadwerkelijk rechtvaardigen. Daarmee geeft het artikel alvast een voorproefje van de onderwerpen die tijdens zijn bezoek aan bod komen.

Wat gebeurt er als een scenario het nieuws bepaalt

Een tweede belangrijk thema is RCP8.5. Dit zeer hoge emissiescenario werd jarenlang veelvuldig gebruikt in onderzoek en communicatie over toekomstige klimaatrisico’s. Pielke waarschuwde dat het ten onrechte als een waarschijnlijke toekomst werd behandeld. Een scenario onderzoekt wat er onder bepaalde aannames kan gebeuren; het is daarmee nog geen voorspelling van wat daadwerkelijk zal gebeuren.

“De waarheid onder ogen zien is misschien ongemakkelijk voor de klimaatwetenschap. Maar het is de enige juiste weg.”

Lees het artikel over RCP8.5 en klimaatbeleid

De klimaatwetenschappelijke gemeenschap neemt in de nieuwste generatie scenario’s afstand van RCP8.5. Pielke verwelkomt die ontwikkeling, maar waarschuwt dat ook het nieuwe hoge scenario volgens hem onaannemelijk blijft. Zijn recente artikel over de CMIP7-scenario’s laat zien waarom hij de discussie blijft volgen. Ook voor Nederland is dit relevant: het hoge KNMI-scenario is nog gebaseerd op RCP8.5. Over die keuze zijn Kamervragen gesteld. Tijdens de middag licht Pielke zijn kritiek op klimaatscenario’s en hun gebruik in beleid toe.

Lees zijn recente waarschuwing over de nieuwe scenario’s

Het Trojaanse paard als beeld voor Pielkes kritiek op scenario’s. Illustratie: AI/The Honest Broker.

Wetenschappelijke integriteit en politieke druk

Een rode draad in Pielkes werk is wetenschappelijke integriteit. Hij beschrijft sommige vormen van gebruik van klimaatwetenschap in het publieke debat als “noble cause corruption”: het oprekken van wetenschappelijke claims om een vermeend goed doel te dienen. Hij pleit voor meer objectiviteit en transparantie. De spanning tussen wetenschap en politiek kent hij ook persoonlijk. In een interview met John Stossel vertelt hij over politieke aanvallen en professionele isolatie, maar ook over zijn besluit om te blijven publiceren en zich uit te spreken.

“Je kunt niet ‘gecanceld’ worden.”

Lees het artikel over zijn interview met John Stossel

Juist daarom is deze bijeenkomst ook een uitnodiging aan mensen die zijn conclusies betwijfelen. Bent u voorstander van het huidige klimaatbeleid, kritisch op de berichtgeving of vooral nieuwsgierig? Kom luisteren en vorm uw eigen oordeel. Na iedere lezing is circa vijftien minuten beschikbaar voor vragen uit de zaal.

Goed bereikbaar en met live vertaling

Antropia ligt op Landgoed de Reehorst, Hoofdstraat 8 in Driebergen, op enkele minuten lopen van station Driebergen-Zeist. De locatie is goed bereikbaar met trein en auto. Vlakbij ligt Q-Park Station P+R Driebergen-Zeist.

De lezingen zijn in het Engels. Met behulp van AI is Nederlandse ondertiteling beschikbaar op een apart scherm. Daarnaast kunt u de vertaling via uw eigen smartphone volgen en audio in uw eigen taal beluisteren. Neem daarvoor uw smartphone en eigen oortjes of koptelefoon mee.

De inloop met koffie en thee begint om 13.30 uur. De eerste lezing is van ongeveer 14.00 tot 14.45 uur, gevolgd door circa een kwartier voor vragen. Om 15.00 uur is er pauze. De tweede lezing begint om 15.30 uur en duurt tot ongeveer 16.15 uur, opnieuw gevolgd door circa een kwartier voor vragen. Vanaf 16.30 uur is er een borrel voor eigen rekening.

Reserveer uw plaats of kom als nieuwe Vriend

Een regulier ticket kost €35. Bestaande Vrienden van Clintel betalen €25 en hebben persoonlijk een kortingscode ontvangen. Nieuwe Vrienden die zich aanmelden vanaf €100 per jaar kunnen als welkomstgeschenk maximaal twee gratis tickets krijgen, in plaats van het gebruikelijke gratis boek. Zo combineert u deze bijzondere middag met steun aan het werk van Clintel.