Weet Stientje van Veldhoven wel dat de vraag naar elektriciteit niet groeit?
Het lijkt heel langzaam door te dringen in de media dat de stroomvraag in Nederland helemaal niet groeit. En dat dit dus níet de oorzaak is van mogelijke stroomtekorten in de toekomst (en ook netcongestie). Energie-expert Maarten van Andel schrijft erover in een recent artikel in Wynia’s Week.
Maarten van Andel tijdens zijn presentatie bij Clintel op 15 juni. (MKFOTOGRAFIE)
Clintel Foundation
Datum: 20 juni 2026
Maarten van Andel is een gewaardeerd publicist en commentator op energiegebied. Zo was hij onlangs spreker bij de Clintel-bijeenkomst in Driebergen. Verder geeft hij zeer regelmatig zijn visie op energiegebied in Wynia’s Week. In zijn laatste bijdrage legt hij de vinger op een zere plek:
“Stientje van Veldhoven, de D66-minister van Klimaat en Groene Groei, zei onlangs op X dat de vraag naar elektriciteit snel groeit. Het NOS journaal meldde dit ook. De aanleiding was de waarschuwing van netbeheerder Tennet dat we mogelijk al over twee jaar in plaats van vier jaar een tekort aan elektriciteit zullen hebben.’’
“Dit is merkwaardig, want de vraag naar elektriciteit groeit helemaal niet. Die schommelt al twintig jaar rond 120 miljard kilowattuur per jaar, en is sinds 2018 zelfs licht gedaald.”
Werkelijke reden
Van Andel gaat verderop in het artikel in op de werkelijke reden voor mogelijke toekomstige stroomtekorten: “De suggestie dat de vraag naar elektriciteit nu al zou groeien is in elk geval misplaatst, en leidt de aandacht af van het werkelijke probleem. Het dreigende tekort vanaf 2028 komt helemaal niet door een stijgende vraag en ook niet door een overvol stroomnet, maar door afnemende regelbare capaciteit voor elektriciteitsopwekking. Naarmate er meer windmolens en zonnepanelen komen, moeten gascentrales hun vermogen steeds vaker afschalen, met name in de zomermaanden met veel zon en wind.”
“Daar komt bij dat, volgens de Wet verbod op kolen bij elektriciteitsproductie, alle kolencentrales in Nederland uiterlijk in 2030 moeten sluiten of overstappen.”
Nog duurder
De voorgestelde remedie door de overheid is het invoeren van een zogenoemde capaciteitsmarkt. Maar de consequenties daarvan is volgens Van Andel dat de stroomprijzen nog verder zullen stijgen: “De energiebelastingen, netwerktarieven en kilowattuurprijzen zullen verder stijgen als de staat – dat wil zeggen wij allen – een zogenaamde capaciteitsmarkt voor elektriciteit gaat financieren. In een capaciteitsmarkt – zoals bijvoorbeeld in België – krijgen energiemaatschappijen een vergoeding van de overheid om onderbenutte capaciteit voor regelbare elektriciteitsopwekking beschikbaar te houden die anders te onrendabel zou zijn. Tevens krijgen grootverbruikers een vergoeding voor een lagere stroomafname tijdens schaarste. Duitsland en Nederland hebben zo’n capaciteitsmarkt gelukkig nog niet, maar willen die wel gaan invoeren om de door Tennet aangegeven stroomtekorten het hoofd te bieden. Dat leidt onvermijdelijk tot meer stilstand van gascentrales, en dus tot duurdere elektriciteit.”
Politiek
Van Andel sluit zijn artikel af met een oproep aan de politiek om in te grijpen: “Het is hoog tijd dat Kamer en kabinet terugkomen van deze dwaasheid, door wettelijke verplichtingen om CO2 te reduceren en kolencentrales te sluiten op zijn minst op te schorten. Dat geeft tijd en ruimte om de klimaatdoelstellingen in het licht van de actualiteit diepgaand te heroverwegen, en waar nodig in een gedegen politiek proces aan te passen.”
Wat u zojuist heeft gelezen, kon worden gepubliceerd dankzij onze donateurs.
Clintel publiceert dagelijks artikelen over klimaat, energie en wetenschap. Daarnaast vertalen wij internationale analyses in meerdere talen, maken wij video’s, publiceren wij rapporten en organiseren wij bijeenkomsten en lezingen.
Wij ontvangen geen overheidssubsidies en zijn volledig afhankelijk van de steun van onze donateurs. Dankzij uw bijdrage kunnen wij onafhankelijk onderzoek en een open debat over klimaat en energie blijven bevorderen.
Steunt u ons werk? Kies wat bij u past:
• Word Vriend van Clintel – vanaf €100 per jaar
• Word Trouwe Vriend van Clintel – via een fiscaal aantrekkelijke periodieke gift
• Doe een eenmalige donatie – iedere bijdrage helpt
Hartelijk dank voor uw steun.
meer nieuws
De strijd tegen LCOE: wind- en zonne-energie zijn NOOIT de goedkoopste energiebronnen geweest
Veel organisaties erkennen inmiddels dat het opwekken van elektriciteit niet hetzelfde is als het opzetten van een betaalbaar en betrouwbaar elektriciteitsnet. Isaac Orr en Mitch Rolling leggen uit dat dit een erkenning is dat wind- en zonne-energie nooit de goedkoopste energiebronnen zijn geweest — de verborgen kosten werden simpelweg genegeerd door gebruik te maken van de zogenoemde LCOE-maatstaf.
Een goed artikel over de AMOC, net op tijd voor El Niño
El Niño komt eraan, de temperaturen zullen omhoogschieten, en de berichten over de AMOC (Golfstroom) die bijna gaat instorten, zullen ook omhoogschieten, zegt Charles Rotter. Maar zelfs Science concludeerde onlangs dat deze “vitale circulatie in de Atlantische Oceaan de klimaatopwarming wellicht beter weerstaat dan gevreesd”.
Kernenergie: Er gaat niets boven Groningen, zelfs Den Haag niet
Volgens Tennet is de Eemshaven technisch en financieel de meest logische plek voor twee nieuwe kerncentrales. Maar dat zal niet zonder slag of stoot gebeuren, legt Jan van Friesland uit. “Provincies en gemeenten beschikken weliswaar niet over het laatste juridische woord, maar kunnen via ruimtelijke ordening, vergunningverlening en politieke druk de uitvoering effectief vertragen of blokkeren.”
