Brandbestrijding in de Europese Unie: vergeet de mislukkingen in Californië niet
Of het nu in het Middellandse Zeegebied is of in het Amerikaanse Westen, het verhaal rond bosbranden is voor beleidsmakers een handig excuus geworden: geef de schuld aan ‘klimaatverandering’, negeer het onderliggende structurele verval en eis vervolgens meer belastinggeld om een falende status quo in stand te houden.
Bosbrand in Portugal. (Bron: Shutterstock)
Stephen Heins, The Word Merchant
Datum: 30 juni 2026
De cyclus is even voorspelbaar als tragisch. Als we kijken naar de krantenkoppen uit Europa – waar vakbonden opnieuw schreeuwen om enorme nieuwe financieringstranches om het naderende bosbrandseizoen te bestrijden – voelt het alsof we kijken naar een slecht geschreven vervolg op een decennium van beleidsmislukkingen hier in Californië.
De parallellen zijn schokkend en ze onthullen een fundamenteel misverstand over wat deze rampen daadwerkelijk veroorzaakt. Of het nu in het Middellandse Zeegebied is of in het Amerikaanse Westen, het verhaal is een handig schild geworden voor beleidsmakers: geef ‘klimaatverandering’ de schuld, negeer het structurele verval en eis vervolgens meer belastinggeld om een falende status quo in stand te houden.
Het is hetzelfde politieke theater dat we al sinds het brandseizoen van 2018 zien, en toch negeren we in 2026 nog steeds de lessen die jaren geleden door de Hoover Institution in heldere, klinische details zijn uiteengezet.
De illusie van ‘paraatheid’
In Californië hebben we jarenlang de kunst van het afkondigen van de noodtoestand geperfectioneerd. We versnellen projecten, schuiven geld heen en weer en verklaren dat we ‘veerkrachtig’ willen zijn. Toch worden de fundamentele problemen die door onderzoekers zijn vastgesteld – de verouderde, verwaarloosde nutsinfrastructuur en het falen bij het beheer van de hoeveelheid brandstof in de bossen – vaak als ondergeschikt beschouwd aan de politieke beeldvorming rond de respons.
De analyses van de Hoover Institution van de Camp Fire in 2018 waren niet alleen historische terugblikken; het waren waarschuwingen. Ze wezen op een realiteit die politici wanhopig willen vermijden: dat catastrofale branden vaak het gevolg zijn van vervallen, eeuwenoude infrastructuur en langdurige regelgevingsverlamming.
In Californië heeft de reactie op de daaropvolgende verzekeringscrisis – veroorzaakt door jarenlange onderwaardering van risico’s en hardhandige tariefregulering – de particuliere markt in wezen uitgehold. Wanneer je verzekeraars dwingt risico’s te subsidiëren, pakken ze uiteindelijk hun biezen. Het resultaat is geen veiligere staat; het is een staat waar het publiek in toenemende mate opgezadeld wordt met onbeperkte, niet-geprijsde risico’s.
De Europese spiegel
Nu zien we dat de Europese Unie precies hetzelfde traject volgt. De recente inzet door de EU van een recordaantal brandweerlieden en vliegtuigen wordt gepresenteerd als een triomf van “Europese solidariteit”. Hoewel de moed van de mensen in de frontlinie onbetwistbaar is, is deze aanpak de definitie van reactief beheer. Het is een “afwachten en bidden”-strategie.
Wanneer vakbonden meer financiering eisen voor materieel en personeel zonder het onderliggende landbeheerbeleid of de economische prikkels aan te pakken die de ontwikkeling in risicovolle gebieden stimuleren, gieten ze simpelweg middelen in een lekke emmer. De EU wordt, net als Californië, geconfronteerd met een financiële realiteit waarin er simpelweg geen ‘overtollig’ geld is. Elke euro die wordt gestoken in een noodmaatregel die de oorzaak niet aanpakt, is een euro die wordt onttrokken aan economische groei, modernisering van de infrastructuur of echt, langdurig milieuherstel.
De prijs van het negeren van de realiteit
De kritiek van de Hoover Institution op het falende beleid van Californië draait om een harde waarheid. Wanneer je politieke retoriek voorrang geeft boven de economische en wetenschappelijke realiteit, kom je onvermijdelijk terecht in een crisis die met elk seizoen dat voorbijgaat, steeds duurder wordt.
We zagen dit tijdens de brandseizoenen van 2024 en 2025 in Los Angeles en de omliggende regio’s.
Ondanks enorme investeringen in brandbestrijding blijven de branden de grenzen van onze uitdijende voorsteden opzoeken, waardoor de tekortkomingen in onze planning en ons onvermogen om onze eigen gemeenschappen beter te beveiligen aan het licht komen. We vertrouwen nog steeds op een systeem waarin van publieke middelen wordt verwacht dat ze de tekortkomingen van de particuliere sector op het gebied van risicobeheer opvangen.
Als Europa het Californische model blijft volgen – waarbij brand wordt behandeld als een puur logistiek probleem dat met meer overheidsuitgaven moet worden opgelost, in plaats van als een probleem op het gebied van landbeheer en regelgeving dat moet worden aangepakt met markt-gebaseerde prikkels en degelijk onderhoud van de infrastructuur – zal het onvermijdelijk te maken krijgen met dezelfde begrotingsafgrond waar wij momenteel doorheen navigeren.
Een oproep tot inhoud in plaats van retoriek
Het is tijd om te stoppen met het ‘zeuren om meer geld’ en het moeilijke werk van structurele hervormingen aan te pakken. Dit betekent:
Beleid loskoppelen van paniek: afstappen van de cyclus van noodfinanciering en overstappen op langetermijn-programma’s voor zelfvoorzienend bosbeheer.
Verantwoordelijkheid voor infrastructuur: het onderhoud van nutsvoorzieningen behandelen als de primaire kwestie van levensveiligheid die het is, in plaats van als een bijzaak in de regelgeving.
Risicogebaseerde economie: verzekeringsmarkten in staat stellen de werkelijke risico’s van het leven in het overgangsgebied tussen natuur en bebouwde kom te weerspiegelen. Als het te duur is om te verzekeren, is het te gevaarlijk om daar te bouwen.
Verstandig landgebruik: een einde maken aan de trend om bebouwing toe te staan in gebieden met een hoog brandrisico, tenzij die gemeenschappen fysiek zijn versterkt om het onvermijdelijke te overleven.
De branden van het afgelopen decennium waren niet louter natuurrampen; het waren daden van nalatigheid.
Als we de feiten blijven negeren, slagen we er niet alleen niet in onze huizen en bossen te beschermen – we nodigen ook opzettelijk de volgende ramp uit, waardoor we er zeker van zijn dat we hier over een jaar weer staan te smeken om geld voor een brand die in de eerste plaats voorkomen had moeten worden.
De oplossing ligt niet in meer uitgaven; het ligt in meer gezond verstand. Wanneer zullen onze leiders ophouden met het zoeken naar de volgende noodbegroting en gaan kijken naar de kaarten, de infrastructuur en de prikkels die ons op dit brandgevaarlijke punt hebben gebracht?
Noot van de redactie. Hier volgen enkele van de hierboven genoemde bronnen van de Hoover Institution:
https://www.hoover.org/research/california-burning-causes-and-way-forward
https://www.hoover.org/research/californias-forest-fire-tragedy
Wat u zojuist heeft gelezen, kon worden gepubliceerd dankzij onze donateurs.
Clintel publiceert dagelijks artikelen over klimaat, energie en wetenschap. Daarnaast vertalen wij internationale analyses in meerdere talen, maken wij video’s, publiceren wij rapporten en organiseren wij bijeenkomsten en lezingen.
Wij ontvangen geen overheidssubsidies en zijn volledig afhankelijk van de steun van onze donateurs. Dankzij uw bijdrage kunnen wij onafhankelijk onderzoek en een open debat over klimaat en energie blijven bevorderen.
Steunt u ons werk? Kies wat bij u past:
• Word Vriend van Clintel – vanaf €100 per jaar
• Word Trouwe Vriend van Clintel – via een fiscaal aantrekkelijke periodieke gift
• Doe een eenmalige donatie – iedere bijdrage helpt
Hartelijk dank voor uw steun.
meer nieuws
“Beschamend pleidooi Milieudefensie in zaak tegen Shell”
Onlangs diende voor de Hoge Raad het cassatieberoep dat Milieudefensie tegen Shell en Stichting Milieu en Mens instelde om alsnog een grote emissiereductie bij het bedrijf af te dwingen. Lucas Bergkamp, arts en advocaat te Brussel, heeft de Stichting Milieu & Mens bijgestaan in de procedure tegen Milieudefensie en deed recent op Wynia's Week verslag van de zitting: “Milieudefensie oogt vermoeid en klonk voor de Hoge Raad als een verwend kind.”
Nog twee weken tot de Clintel-avond in Driebergen!
Over twee weken, op maandag 15 juni, organiseren we in Antropia (Driebergen) een bijzondere avond met Marcel Crok en Maarten van Andel. De kaartverkoop loopt goed. Wil je erbij zijn? Bestel dan snel je tickets!
RCP8.5 is geschrapt: wat betekent dat?
Het CERES-team onder leiding van Ronan Connolly heeft op 25 mei j.l. een artikel doen verschijnen over het verdwijnen van het IPCC scenario RCP8.5. Daar is de afgelopen dagen al het een en ander over geschreven, maar Rob de Vos wil u dit uitstekende verhaal niet onthouden. Daarom de vertaling in het Nederlands.
