Klimaatwaakhond Clintel is harder nodig dan ooit
In een goedgevulde zaal in Antropia lichtte directeur Marcel Crok op maandag 15 juni onder meer de toekomstplannen van Clintel toe. Met actuele onderwerpen als het officieel (maar nog niet in de praktijk) schrappen van de ergste klimaatdoemscenario’s, netcongestie, de vermenging van klimaat met de financiële wereld en nieuwe rechtszaken, is klimaatwaakhond Clintel harder nodig dan ooit.
Clintel-directeur Marcel Crok tijdens zijn presentatie in Antropia. (MKFOTOGRAFIE)
Marcel Crok
Datum: 19 juni 2026
In wat de thuisbasis van Clintel aan het worden is, Antropia (Driebergen), verzorgden we afgelopen maandag, 15 juni, een Clintel-avond. Zoals mijn Clintel-collega Evert Doornhof als dagvoorzitter opmerkte, staat Antropia open voor andere geluiden. Het annuleren van bijeenkomsten, wat elders wel eens voorkomt, is daar dus nooit aan de orde.
Het was mooi om te zien dat de bijeenkomst werd bezocht door zo’n 200 mensen. De achterban van Clintel is duidelijk aan het groeien. Omroep Ongehoord Nieuws was aanwezig en zond al een dag later een kort fragment uit op nationale televisie. Een item met de tweede spreker van de avond, Maarten van Andel, staat online.
Klaus en Berkhout
Ikzelf was de eerste spreker van de avond. In rap tempo heb ik de bezoekers bijgepraat over wat er de afgelopen tijd allemaal gebeurd is: Václav Klaus, de vroegere president van Tsjechië, is president van Clintel geworden en derhalve opvolger van Guus Berkhout. Guus is nu erepresident. Het gaat na een vervelende periode vorig jaar goed met hem en hij werkt aan een klimaatboek dat later dit jaar klaar zal zijn.
We hebben gelijk gekregen met onze kritiek op de hittegolven van het KNMI. Het KNMI heeft de homogenisatie van De Bilt aangepast waarmee zeven historische hittegolven weer terug in de boeken zijn gekomen en 1947 met vier hittegolven weer het recordjaar is.
Netcongestie
Met Bert Weteringe (auteur van het boek Windhandel) werk ik aan een rapport over netcongestie. In mijn presentatie deed ik een paar quizvragen om duidelijk te maken waarom zo’n onderzoek nodig is. Een voorbeeld: de meeste mensen denken dat ons elektriciteitsverbruik sterk gestegen is en dat de overheid daarom een campagne is gestart (Zet de knop om) om dat verbruik tussen 16.00 en 21.00 uur te verminderen. Uit cijfers van het CBS blijkt echter dat ons totale stroomverbruik al 20 jaar constant is of zelfs licht dalend.
Een andere vraag gaat over het percentage duurzame stroom (zon, wind, biomassa). Veel mensen denken dat dat percentage laag is, maar het is jaargemiddeld al 50%, waarvan 44% van zon en wind afkomstig is. Omdat de zon niet altijd schijnt en de wind niet altijd waait, zijn er periodes waarin zon en wind minder dan 50% leveren, maar er zijn ook momenten dat zon en wind (veel) meer dan 50% leveren en soms zelfs meer dan 100%. Wij denken dat vooral die pieken een probleem zijn voor het net en niet het feit dat u aan het koken bent. We gaan het helemaal uitzoeken en hopen na de zomer de resultaten te presenteren.
Token
Rypke Zeilmaker, collega wetenschapsjournalist, is al enige tijd bezig om voor Clintel een boek te schrijven over hoe de financiële wereld het klimaatverhaal omarmt en gaat integreren in het wereldwijde financiële stelsel. CO2 wordt in dat stelsel een token genoemd, wat erop neerkomt dat het vrijwel dezelfde status krijgt als valuta. Een zeer ingewikkeld onderwerp waar Rypke inmiddels zeer diep in zit. Ook dit project hopen we na de zomer af te ronden. Het wordt vanwege het internationale belang een Engelstalig boek, maar we zullen ook een Nederlandse versie uitbrengen.
Klimaatzaak
Dan de vele rechtszaken die er nog altijd lopen. Clintel heeft geprobeerd om tussen te komen (zoals dat officieel heet) in de Milieudefensie versus Shell-zaak maar werd afgewezen door het Hof. We voldeden echter aan alle criteria om deel te nemen aan dit soort algemeen belang zaken en kunnen het dus opnieuw gaan proberen. Met onze adviseur Lucas Bergkamp, die veelvuldig over dit onderwerp publiceert, zijn we onlangs tot de conclusie gekomen dat een nieuwe zaak, die is aangespannen door Advocates for the Future tegen het Havenbedrijf van Rotterdam, geschikt is voor een interventie. Deze zaak zit nog in een vroeg stadium. Wij komen hier later op terug.
Kernteam Clintel
Tijdens de avond hebben we Clintel-collega Kees van Onselen even in het zonnetje gezet. Kees heeft zich na zijn pensioen een paar jaar geleden gemeld als vrijwilliger. Inmiddels is hij een onmisbare kracht. Kees heeft vorig jaar een nieuw klantenrelatiesysteem (CRM) voor ons geselecteerd en geïmplementeerd. Kees is ook nauw betrokken bij onze websites (clintel.nl en clintel.org) en helpt buitenlandse organisaties die zich bij Clintel willen aansluiten om een Clintel-website op te gaan zetten.
Mede dankzij de inzet van freelance medewerkers Peter Baeten en Tom van Leeuwen (vanuit Peru) publiceert Clintel nu dagelijks een artikel op onze beide websites. De dagelijkse leiding van Clintel is in handen van mijn collega Evert Doornhof, Kees van Onselen en mijzelf. We hanteren het principe: small is beautiful. Met een klein team weten we best veel voor elkaar te krijgen.
Toch is het jammer dat we door gebrek aan funding niet verder kunnen uitbreiden. We hebben genoeg ideeën om met gemak tien man aan het werk te zetten. Het informeren van politici, het maken van veel meer informatieve filmpjes, het informeren van de mainstream media (met behulp van een persvoorlichter), het coördineren van ons groeiende internationale netwerk, het maken van programma’s voor het onderwijs, we komen er helaas niet aan toe door gebrek aan mankracht. Wie ons wil helpen als vrijwilliger bij een van bovenstaande ideeën of wie kan werken als freelancer, of wie ons kan helpen bij fondsenwerving, laat het ons weten via marcel.crok@clintel.org.
Het kernteam van Clintel. Van links naar rechts: Evert Doornhof, Kees van Onselen en Marcel Crok. (MKFOTOGRAFIE)
Doemscenario IPCC
In mijn presentatie, die inmiddels hier online staat, ga ik uitgebreid in op het doemscenario van het IPCC, RCP8.5 geheten, en waarom dat recentelijk op gedoekt is. Hierover hebben we de laatste tijd veelvuldig gepubliceerd. In mijn presentatie ga ik dieper in op de achtergronden, bijvoorbeeld dat het IPCC een blunder beging om RCP8.5 als enige scenario business as usual te noemen. Ik noem geregeld de naam van de Amerikaanse onderzoeker Roger Pielke Jr die een sleutelrol speelde om dit scenario weg te krijgen. Het goede nieuws is dat Pielke waarschijnlijk in de eerste helft van oktober naar Nederland komt om een of meerdere lezingen te geven. Zodra de exacte data bekend zijn zullen we een save the date rondsturen.
Energiebesparing
De tweede presentatie van de avond werd gegeven door energie-expert Maarten van Andel. Hij is bekend als auteur bij Wynia’s Week en publiceerde meerdere boeken over energie. In zijn presentatie wees hij erop dat er feitelijk geen sprake is van een energietransitie maar van een energieadditie. Er komen nieuwe vormen van energie bij (zoals wind en zon) maar de oude vormen (fossiele energie, kernenergie, waterkracht) verdwijnen zeker niet. Dat is in de geschiedenis nooit gebeurd.
Maarten van Andel tijdens zijn presentatie. (MKFOTOGRAFIE)
Verder wees Van Andel op het enorme potentieel van energiebesparing om CO2 te reduceren. Volgens hem liggen daar veel meer mogelijkheden dan bij het steeds maar verder uitrollen van zon en wind. Ook wees hij op het belang van energiegeletterdheid. Met meerder voorbeelden liet hij zien hoe lastig het is om in te schatten hoeveel energie ergens voor nodig is. Hoeveel windmolens zijn er nodig om één trein het hele jaar door te laten rijden. Het toch wel verbijsterende antwoord was vier.
De presentatie van Maarten van Andel zal volgende week beschikbaar komen via ons Youtube-kanaal.
Marcel Crok
Marcel Crok is een Nederlandse wetenschapsjournalist, die sinds een bekroond artikel over de beruchte hockeystickgrafiek in 2005 fulltime schrijft over het klimaatdebat en het klimaatbeleid. Hij publiceerde twee boeken in het Nederlands (De Staat van het Klimaat en was coauteur van het boek Ecomodernisme). Samen met de Britse onafhankelijke onderzoeker Nic Lewis schreef hij een uitgebreid rapport over klimaatgevoeligheid, getiteld A Sensitive Matter.
Hij werd door de Nederlandse regering gevraagd om als deskundige beoordelaar van het IPCC AR5-rapport op te treden. Samen met de Nederlandse klimaatinstituten KNMI en PBL heeft Crok een internationaal discussieplatform opgezet, Climate Dialogue.
In 2019 hebben Crok en emeritus hoogleraar Guus Berkhout de Clintel Foundation opgericht. Zij publiceerden de World Climate Declaration, die inmiddels door meer dan 2000 wetenschappers en deskundigen is ondertekend.
Samen met Andy May en een team van wetenschappers uit het Clintel-netwerk heeft Crok bijgedragen aan het boek The Frozen Climate Views of the IPCC (De starre klimaatvisie van het IPCC), dat door hem is geredigeerd.
Wat u zojuist heeft gelezen, kon worden gepubliceerd dankzij onze donateurs.
Clintel publiceert dagelijks artikelen over klimaat, energie en wetenschap. Daarnaast vertalen wij internationale analyses in meerdere talen, maken wij video’s, publiceren wij rapporten en organiseren wij bijeenkomsten en lezingen.
Wij ontvangen geen overheidssubsidies en zijn volledig afhankelijk van de steun van onze donateurs. Dankzij uw bijdrage kunnen wij onafhankelijk onderzoek en een open debat over klimaat en energie blijven bevorderen.
Steunt u ons werk? Kies wat bij u past:
• Word Vriend van Clintel – vanaf €100 per jaar
• Word Trouwe Vriend van Clintel – via een fiscaal aantrekkelijke periodieke gift
• Doe een eenmalige donatie – iedere bijdrage helpt
Hartelijk dank voor uw steun.
meer nieuws
De macht van het goede verhaal
Het aardbevingsdossier in Groningen is volledig ontspoord, bleek onlangs uit een artikel van Jesse Frederik in De Correspondent. Een verhaal over de rol van emoties, media, politiek en wetenschap, met lessen voor het klimaatdebat.
Duitslands nucleaire ‘bekentenis’ is een barst voor Net Zero
Wanneer de volgende langdurige koudegolf, droogte of piek in de vraag toeslaat, zal de zwakte van de anti-fossiele benadering tot uiting komen: in hogere rekeningen, stroomonderbrekingen en publieke woede. De politieke klasse kan de realiteit niet eeuwig blijven ontwijken, zegt Vijay Jayaraj.
“Mannelijk gedrag slecht voor de planeet”, aldus Phys.org
Het wereldwijde klimaatdebat lijkt enigszins in de richting van de sceptici te kantelen. Maar, zoals Charles Rotter hieronder laat zien, de andere, alarmistische kant komt nog steeds met behoorlijk extreme en bizarre klimaatverhalen.
