Steenkool in opmars door energiezekerheid en klimaatrealisme
Ondanks jarenlange voorspellingen dat steenkool op zijn retour zou zijn, bereikt het wereldwijde steenkoolverbruik steeds nieuwe recordhoogten. Vijay Jayaraj onderzoekt waarom de groeiende vraag naar elektriciteit, zorgen over energiezekerheid en geopolitieke ontwikkelingen leiden tot een hernieuwde afhankelijkheid van steenkool, ondanks de snelle uitbreiding van hernieuwbare energie.
Een kolencentrale langs het Grote Kanaal bij Yangzhou, China. (Bron: Wikimedia Commons)
Vijay Jayaraj
Datum: 27 juli 2026
Een groot deel van het wereldwijde energiedebat gaat nog altijd uit van de veronderstelling dat steenkool op zijn retour is. Die gedachte mag dan geruststellend zijn voor activisten, investeerders en beleidsmakers die hun plannen baseerden op een overgang naar zogenaamde schone energie, zonder de beperkingen van zonne- en windenergie werkelijk onder ogen te zien. Maar het recente rapport van Lars Schernikau en Portia Roberts, The Coal Reality That Western Policy Ignores, laat juist het tegenovergestelde zien: steenkool wordt niet vervangen, maar komt boven op alle andere energiebronnen.
De data laten zien dat het wereldwijde steenkoolverbruik blijft versnellen. De groeiende vraag naar betrouwbare basislastcapaciteit dreef het verbruik in 2025 naar een ongekende recordhoogte van ongeveer 9 miljard ton.
Dit betekent dat er wereldwijd meer steenkool wordt gewonnen en verbruikt dan ooit tevoren – ruim meer dan vóór de westerse netto-nulcampagne, waaraan inmiddels vele biljoenen dollars zijn besteed. Alleen al in 2025 nam China 80 gigawatt aan nieuwe kolencapaciteit in gebruik, genoeg om ongeveer 60 miljoen huishoudens van elektriciteit te voorzien.
De verstoring van de aanvoer van vloeibaar aardgas (LNG) door de oorlog met Iran heeft de vraag naar steenkool verder doen toenemen, doordat landen voor hun elektriciteitsproductie overschakelden op een andere brandstof. Deze strategische noodzaak leidde tot een sterke toename van de steenkooltransporten over de Stille Oceaan. Bangladesh, Japan, de Filipijnen, Zuid-Korea, Taiwan en Vietnam verhoogden onmiddellijk hun steenkoolimport om stroomuitval te voorkomen, waarbij China en India de grootste verschuiving lieten zien.
De vraag naar steenkool blijft groeien
Hoewel de capaciteit voor alternatieve energie de afgelopen jaren sterk is uitgebreid, is ook het steenkoolverbruik blijven toenemen. Beide energiebronnen verdringen elkaar niet, maar groeien naast elkaar om te voldoen aan de onverzadigbare vraag naar elektriciteit en industriële productie.
De bewezen wereldwijde steenkoolreserves – voorraden die met de huidige technologie economisch winbaar zijn – volstaan bij het huidige verbruik nog voor ongeveer 130 tot 150 jaar. En wanneer ook de overige geologische voorraden worden meegerekend, beschikt de aarde over voldoende antraciet en bitumineuze steenkool voor nog vele honderden jaren.
Schernikau en Roberts wijzen er bovendien op dat steenkool een sleutelrol speelt in de mondiale voedselvoorziening. Ongeveer een kwart van de wereldbevolking is afhankelijk van kunstmest die wordt geproduceerd met uit steenkool gewonnen ammoniak. Wie te snel afscheid neemt van steenkool, riskeert niet alleen stroomuitval, maar brengt ook de voedselproductie en uiteindelijk mensenlevens in gevaar.
Het klimaatnarratief brokkelt af
Deze terugkeer naar betrouwbare vaste brandstoffen valt samen met de langverwachte ineenstorting van de pseudowetenschappelijke constructie die decennialang het narratief van een gefabriceerde klimaatcrisis in stand hield. Jarenlang werden scenario’s van extreem weer, gebaseerd op gebrekkige klimaatmodellen, stelselmatig ingezet door activistische bureaucraten om de ontmanteling van de koolwaterstofeconomie af te dwingen.
De bekendste van deze constructies was het klimaatscenario Representative Concentration Pathway 8.5 (RCP8.5), samen met het verwante RCP7.0. De internationale gemeenschap van klimaatmodelleurs heeft deze misleidende scenario’s inmiddels formeel verlaten en erkent dat RCP8.5 officieel als ‘onwaarschijnlijk’ (implausible) wordt beschouwd. De apocalyptische scenario’s waarmee het publiek angst werd aangejaagd en de financiële markten onder druk werden gezet, waren nooit gebaseerd op de realiteit.
Het institutionele systeem dat was opgezet om de traditionele energiesector af te snijden van investeringskapitaal, valt zichtbaar uiteen. Ook de wereldwijde campagne voor naleving van de ESG-criteria (Environmental, Social and Governance) is sterk op haar retour. Grote internationale beleggingsconsortia, aangevoerd door institutionele giganten als BlackRock, hebben hun strikte klimaatdoelstellingen stilzwijgend afgeschaft of aanzienlijk afgezwakt. Ook internationale banken en mondiale luchtvaartorganisaties hebben hun ambitieuze netto-nuldoelstellingen ingetrokken of teruggeschroefd.
Waarom steenkool onmisbaar blijft
De illusie van een snelle en pijnloze overgang weg van fossiele brandstoffen is hard in botsing gekomen met de natuurkundige werkelijkheid en de geopolitieke realiteit. Van het weer afhankelijke energietechnologieën kunnen geen staalfabrieken aandrijven, zware industrie draaiende houden of de voedselvoorziening veiligstellen. Het klimaatestablishment mag dan keer op keer de dood van steenkool voorspellen, de markt bewijst telkens weer het tegendeel. Geen enkele andere energiebron kan tippen aan de schaal, betrouwbaarheid en beschikbaarheid van steenkool.
Stop met doen alsof elke toename van hernieuwbare energie automatisch leidt tot minder steenkoolverbruik. Stop met het inzetten van extreme klimaatscenario’s om het publiek angst aan te jagen en beleid af te dwingen dat niet aansluit bij de behoeften van groeiende economieën. En stop met ontwikkelingslanden te vertellen dat zij betrouwbare energie moeten opofferen voor voorspellende modellen die niet langer geloofwaardig zijn.
Deze bijdrage van Vijay Jayaraj verscheen oorspronkelijk op 15 juli 2026 bij PJ Media onder de titel Energy Security and Climate Realism Usher in Coal’s Rise. De redactie van Clintel heeft enkele tussenkopjes toegevoegd om de leesbaarheid te verbeteren.
Vijay Jayaraj
Vijay Jayaraj is wetenschappelijk medewerker bij de CO₂ Coalition in Fairfax, Virginia. Hij behaalde een master (M.S.) in milieuwetenschappen aan de University of East Anglia en een postgraduaat in energiemanagement aan Robert Gordon University, beide in het Verenigd Koninkrijk, en een bachelordiploma in engineering aan Anna University in India. Hij was werkzaam als onderzoeksmedewerker bij de Changing Oceans Research Unit aan de University of British Columbia in Canada.
Wat u zojuist heeft gelezen, kon worden gepubliceerd dankzij onze donateurs.
Clintel publiceert dagelijks artikelen over klimaat, energie en wetenschap. Daarnaast vertalen wij internationale analyses in meerdere talen, maken wij video’s, publiceren wij rapporten en organiseren wij bijeenkomsten en lezingen.
Wij ontvangen geen overheidssubsidies en zijn volledig afhankelijk van de steun van onze donateurs. Dankzij uw bijdrage kunnen wij onafhankelijk onderzoek en een open debat over klimaat en energie blijven bevorderen.
Steunt u ons werk? Kies wat bij u past:
• Word Vriend van Clintel – vanaf €100 per jaar
• Word Trouwe Vriend van Clintel – via een fiscaal aantrekkelijke periodieke gift
• Doe een eenmalige donatie – iedere bijdrage helpt
Hartelijk dank voor uw steun.
meer nieuws
Klimaatalarmisme nog springlevend
Het klimaat-establishment maakt een ommezwaai van openlijk apocalyptisch denken naar wat je ‘niet-alarmistisch alarmisme’ zou kunnen noemen, aldus Tilak Doshi. Dit is een houding waarbij het in diskrediet geraakte scenario RCP8.5 formeel wel wordt afgezworen, maar alle beleid die door dat scenario werden ondersteund, intact blijft.
Schade door extreem weer in Europa stijgt níet (als je corrigeert voor groei)
Uit een nieuwe normalisatie van de schade door extreem weer in Europa blijkt geen trend wanneer er rekening wordt gehouden met economische groei.
Wat is er met die 28 miljard euro voor het klimaat gebeurd?
Het kabinet-Rutte IV – destijds vertegenwoordigd door klimaatminister Jetten – presenteerde in april 2023 een plan om een extra reductie van 22 megaton aan CO2-uitstoot te realiseren. De in het plan genoemde 28 miljard euro is een totaalbedrag dat uit het toenmalige Klimaatfonds en andere middelen werd gereserveerd voor ongeveer 120 klimaatmaatregelen tot en met 2030. De redactie van Indepen vroeg zich af; waaraan is dat geld besteed, hoeveel ervan werd tot dusver uitgegeven en waar is dat bedrag vandaan gehaald?
