Geen bewijs dat extreme weersomstandigheden vaker voorkomen of heviger worden: (6) Bosbranden
In een reeks artikelen onderzoekt natuurkundige Ralph B. Alexander of extreme weersomstandigheden vaker voorkomen of heviger worden. In navolging van zijn vorige artikel over tornado’s, richt dit laatste deel zich op bosbranden.
Bron: Shutterstock
Ralph Alexander
Datum: 29 oktober 2026
Dit artikel over bosbranden vormt de afsluiting van de reeks over extreme weersomstandigheden. Net als bij alle andere voorbeelden van extreem weer die in deze reeks aan bod zijn gekomen, is er geen wetenschappelijk bewijs dat bosbranden tegenwoordig vaker voorkomen of ernstiger zijn dan in het verleden. Hoewel bosbranden kunnen worden verergerd door andere extreme weersomstandigheden, zoals hittegolven en droogte, hebben we al gezien dat ook die niet vaker voorkomen.
Samen met tornado’s zijn bosbranden waarschijnlijk de meest angstaanjagende weersverschijnselen die vaak aan de opwarming van de aarde worden toegeschreven. Beide kunnen zonder of met slechts weinig waarschuwing toeslaan, waardoor het moeilijk of onmogelijk is om te vluchten; ze zijn vaak dodelijk en vernietigen doorgaans honderden huizen en andere gebouwen.
De ergste bosbranden doen zich voor in van nature droge klimaten, zoals die in Australië, Californië of Spanje. De volgende drie figuren tonen het jaarlijkse gebied dat door bosbranden is verbrand in respectievelijk Australië, de VS en het Middellandse Zeegebied. Het is duidelijk dat het jaarlijks verbrande gebied in alle drie de regio’s afneemt, ondanks de mainstream media die hysterisch het tegendeel beweren.
De bovenste figuur hierboven toont een recente schatting van het percentage van het Australische landoppervlak dat per decennium tussen 1900 en 2000 is verbrand, plus daadwerkelijke satellietmetingen van 1997 tot 2020. Ook wordt het bosbrandseizoen van 1974-75 weergegeven, toen een recordtotaal van 117 miljoen hectare in vlammen opging. Het jaargemiddelde tijdens een periode van 30 jaar van wereldwijde afkoeling van 1940 tot 1970 bedroeg ongeveer 80 miljoen hectare.
Verenigde Staten
Hoewel de jaarlijks verbrande oppervlakte in de VS de afgelopen 25 jaar licht is toegenomen (middelste figuur hierboven), vormt het huidige verbrande gebied nog steeds slechts een klein deel van wat het in de jaren 1930 was. Aangezien de moderne opwarming van de aarde in de jaren 1930 nog nauwelijks op gang was gekomen, heeft klimaatverandering duidelijk niets te maken met de verwoesting van Amerikaanse bossen. De recente stijging weerspiegelt de invoering van maatregelen ter bestrijding van bosbranden, die hebben geleid tot een toename van de bosdichtheid en de opbouw van ondergroei, twee factoren die het risico op grotere branden aanzienlijk vergroten.
De onderste figuur hierboven laat geen dergelijke stijging zien in recente bosbranden in het Middellandse Zeegebied, althans niet tot 2010. Dit contrast tussen het Middellandse Zeegebied en de VS, waar bosbranden in aantal afnemen maar in omvang toenemen, wordt toegeschreven aan verschillend bosbeheerbeleid aan weerszijden van de Atlantische Oceaan – ondanks de beweringen van Amerikaanse politici en sommige brandweerfunctionarissen in westelijke staten dat klimaatverandering verantwoordelijk is voor de recente toename in de omvang van de branden.
De afbeelding hieronder illustreert de tijdlijn vanaf het jaar 1600 van het voorkomen van branden op meer dan 800 verschillende locaties in het westen van Noord-Amerika.
De plotselinge daling in het aantal bosbranden rond 1880 wordt toegeschreven aan de uitbreiding van de Amerikaanse veeteelt om de snel groeiende bevolking te voeden. De uitputting van brandbaar materiaal door grazend vee, in combinatie met de brandgangen die ontstonden door de komst van de spoorwegen, zorgde voor een drastische afname van het aantal bosbranden. En toen in de 20e eeuw mechanische brandbestrijdingsmiddelen zoals brandweervoertuigen en vliegtuigen beschikbaar kwamen, werd steeds meer nadruk gelegd op het voorkomen van bosbranden.
Opzettelijk
Opzettelijke brandstichting, die lange tijd door inheemse stammen en vroege kolonisten werd toegepast, behoort in de VS tot het verleden. Pas nu, na verschillende verwoestende bosbranden in Californië, wordt het idee van gecontroleerde brandstichting nieuw leven ingeblazen. In Europa daarentegen wordt gecontroleerde brandstichting al vele jaren door landbeheerders ondersteund.
Wereldwijd is de trend op het gebied van bosbranden dezelfde als in Australië, de VS en het Middellandse Zeegebied. Het aantal bosbranden is wereldwijd afgenomen naarmate de aarde warmer is geworden, zoals te zien is in de volgende figuur, die het geschatte wereldwijde gebied toont dat per decennium tussen 1900 en 2010 door bosbranden is verwoest.
In de eeuw tussen 1915 en 2015 is het wereldwijde verbrande gebied gestaag afgenomen met ongeveer 7% per decennium, berekend op basis van de gegevens in de bovenstaande figuur en een studie uit 2017. De studie schrijft de dalende trend toe aan het feit dat zwaardere neerslag en een toegenomen bevolkingsdichtheid zwaarder wegen dan hogere temperaturen: terwijl opwarming bosbranden in de hand werkt door de vegetatie uit te drogen, leidt bevolkingsgroei tot een afname van de vegetatie door ontbossing.
De wereldwijde neerwaartse trend heeft zich in 2026 voortgezet, ondanks de omvangrijke bosbranden in Zuid-Europa enkele maanden geleden:
Men zou verwachten dat het steeds stijgende CO2-gehalte in de atmosfeer het risico op bosbranden vergroot, aangezien CO2 de plantengroei bevordert. De CO2-concentratie in de atmosfeer stijgt momenteel met ongeveer 2,6 delen per miljoen (ppm) per jaar en het wereldwijde gemiddelde bereikte in 2025 426 ppm. Maar tegelijkertijd zorgen hogere CO2-niveaus ervoor dat planten minder transpireren, wat betekent dat de huidmondjes van planten minder openstaan, de bladeren minder water verliezen en er meer vocht in de bodem wordt vastgehouden. Het toegenomen bodemvocht heeft wereldwijd geleid tot een vergroening van de planeet.
Dit artikel verscheen oorspronkelijk op ScienceUnderAttack op 26 oktober 2026
Ralph B. Alexander
Ralph B. Alexander is een wetenschapsauteur die wetenschap boven politieke correctheid stelt. Hij is de auteur van verschillende recente rapporten over weersextremen en mondiale opwarming en schreef ook de boeken Science Under Attack: The Age of Unreason en Global Warming False Alarm. Met een PhD in natuurkunde van de Universiteit van Oxford heeft hij talrijke wetenschappelijke artikelen en rapporten geschreven over complexe technische onderwerpen.
Dr. Alexander was onderzoeker bij laboratoria in Europa en Australië, hoogleraar aan Wayne State University in Detroit, medeoprichter van een bedrijf op het gebied van geavanceerde materialen en marktanalist voor milieuvriendelijke materialen bij een klein adviesbureau. Hij groeide op in Perth, West-Australië, en woont momenteel in Californië.
Wat u zojuist heeft gelezen, kon worden gepubliceerd dankzij onze donateurs.
Clintel publiceert dagelijks artikelen over klimaat, energie en wetenschap. Daarnaast vertalen wij internationale analyses in meerdere talen, maken wij video’s, publiceren wij rapporten en organiseren wij bijeenkomsten en lezingen.
Wij ontvangen geen overheidssubsidies en zijn volledig afhankelijk van de steun van onze donateurs. Dankzij uw bijdrage kunnen wij onafhankelijk onderzoek en een open debat over klimaat en energie blijven bevorderen.
Steunt u ons werk? Kies wat bij u past:
• Word Vriend van Clintel – vanaf €100 per jaar
• Word Trouwe Vriend van Clintel – via een fiscaal aantrekkelijke periodieke gift
• Doe een eenmalige donatie – iedere bijdrage helpt
Hartelijk dank voor uw steun.
meer nieuws
Geen bewijs dat extreme weersomstandigheden vaker voorkomen of heviger worden: (6) Bosbranden
In een reeks artikelen onderzoekt natuurkundige Ralph B. Alexander of extreme weersomstandigheden vaker voorkomen of heviger worden. In navolging van zijn vorige artikel over tornado’s, richt dit laatste deel zich op bosbranden.
Claim 50.000 hittedoden niet gebaseerd op feiten
Weer ging het in de media over hittedoden. Maar liefst 50.000 mensen zouden deze zomer in Europese steden aan de hitte bezweken zijn. De media namen het nieuws kritiekloos over. Een factcheck door Marcel Crok leert echter dat de onderzoekers überhaupt geen sterftecijfers gebruikten bij deze studie en dat aannames op aannames gestapeld werden.
Roger Pielke Jr.: “Ik zou de temperatuurdoelen schrappen”
De internationale gemeenschap, en vooral de EU, zou de temperatuurdoelstellingen van het Akkoord van Parijs, het beperken van de opwarming van de aarde tot ruim onder de 2 °C, moeten loslaten. Dat zegt onafhankelijk onderzoeker Roger Pielke Jr. in een interview met Clintel-directeur Marcel Crok. Dit zou de weg vrijmaken voor een meer pragmatische aanpak, waarbij economische welvaart niet lijdt onder het klimaatbeleid.
